Моносахаридтер. Глюкоза. Фруктоза

Ереже: Ашық глюкозаның шеткі CHO тобы альдегидке, CHOH пен CH2OH бөліктері спирттік OH топтарына сәйкес. Оттек атомдарының саны гидроксил санына әрқашан тең емес.

Қолдану: Төрт CHOH төрт OH береді, шеткі CH2OH тағы бір OH: барлығы бес. Бір CHO альдегидтік топ береді; осы екі ерекшелік глюкозаның реакцияларын түсіндіреді.

Қате нұсқалар: A) Алты оттектің біреуі C=O құрамында, гидроксил ретінде саналмайды.

B) Тек бір CHO бар; екінші шет CH2OH, альдегид емес.

C) CHO шеткі альдегид, екі көміртек арасындағы кетондық CO емес.

E) Шетте COOH емес CHO бар; CH2OH гидроксилін де санау қажет. Ишара: Жақшадағы төрт OH пен шеткі CH2OH-ты қос.

Ереже: Көршілес гидроксилдері бар қосылыстар Cu(II)-мен еритін кешен түзе алады. Қыздырмай қою көк ерітінді алу мен қыздырғанда Cu2O түзу — әртүрлі бақылаулар және әртүрлі қасиеттердің белгілері.

Қолдану: Шартта қыздыру жоқ және қызыл тұнба емес, көк ерітінді пайда болған. Сондықтан бұл көпатомды спирттік OH топтарының кешен түзуін көрсетеді, тотықсыздандырғыш реакцияның дәлелі емес.

Қате нұсқалар: A) Қыздырмай алынған көк ерітінді Cu(II) кешеніне тән; қызыл Cu2O тұнбасымен шатастырмау керек.

C) Глюкоза моносахарид; бұл бақылау дисахарид гидролизін білдірмейді.

D) Кешен түзу барлық гидроксилді альдегидке айналдыру реакциясы емес.

E) Глицерин сияқты көпатомды спирттер де Cu(II)-мен көк кешен түзе алады; белгі ерекше емес. Ишара: Температураны және ерітінді ме, тұнба ма екенін тексер.

Ереже: Тотықсыздандырғыш электрон беріп, өзі тотығады. Тотықсыздандырғыш қант Cu(II)-ді Cu(I)-ге айналдырады, ал глюкозаның альдегидтік ашық формасы карбоксилатқа дейін тотыға алады.

Қолдану: Cu2O-де екі Cu жалпы +2 зарядты теңестіреді, әр Cu +1. Бастапқы +2-ден +1-ге төмендеу мыс тотықсызданғанын, глюкоза тотықсыздандырғыш екенін көрсетеді.

Қате нұсқалар: A) Глюкоза реакцияда тотығады, сондықтан өзгермейтін катализатор емес.

B) Глюкоза май емес; бұл карбонилдің тотығуына байланысты реакция.

D) Бастапқы мыс Cu(II), өнімдегі мыс Cu(I); берілген бағыт кері.

E) Cu2O-де мыс +1, бастапқыда +2; электрон алмасу бар. Ишара: Тотықсызданған бөлшек пен оны тотықсыздандырған затты ажырат.

Ереже: Альдегидтің жұмсақ тотығуы карбоксилдік өнім береді, ал оның протондану күйі ортаға тәуелді. Сілтілік ерітіндіде негізгі өнім карбоксилат, қышқылдандырғанда бос қышқыл болады.

Қолдану: Глюкозаның CHO бөлігі COO−-қа дейін тотығады; алты көміртекті қаңқа сақталады. Сондықтан қышқылдандыруға дейін глюконат деп атау ортаға сәйкес келеді.

Қате нұсқалар: B) Сілтілік ортада карбон қышқылы негізінен карбоксилат болады; бос қышқыл қышқылдандырғанда алынады.

C) Күміс реагентімен тотығу екі қантты гликозидтік байланыспен біріктірмейді.

D) Этанол спирттік ашу өнімі, жұмсақ альдегид тотығуының өнімі емес.

E) Алты көміртекті глюкоза жұмсақ тотығуда үш көміртекті глицеринге бөлінбейді. Ишара: Тотығу өнімін атағанда ерітіндінің ортасын ескер.

Ереже: Сілтілік ортада кейбір кетозалар ендиол аралықтары арқылы альдозаларға ауыса алады. Сондықтан фруктоза тотықсыздандырғыш қант, ал оң сынақ бастапқы молекула міндетті түрде альдоза дегенді білдірмейді.

Қолдану: Фруктозаның кетондық ашық формасы сілтіде глюкоза мен манноза тәрізді альдозаларға айнала алады. Олардың тотығуы Ag+ тотықсыздануына мүмкіндік береді; орта нақты көрсетілуі маңызды.

Қате нұсқалар: A) Қарапайым кетондардың жалпы қасиеті бұлай емес; фруктозаның сілтілік изомерленуі маңызды.

C) Фруктозаның ашық формасы кетондық; оң сынақ оны бастапқы альдоза етпейді.

D) Көпатомды спирттік OH санының өзі жеткіліксіз; сілтілік изомерлену мен карбонилдің тотығуы маңызды.

E) Сахароза түзілуі бұл сынақтың механизмі емес және ол тотықсыздандырмайтын қант. Ишара: Оң сынақ пен бастапқы карбонил түрін бірмәнді теңестірме.