Жекелеген мемлекеттер мен аймақтардың кедейшілікке және экономикалық арттақалушылыққа төтеп беру жолдары

Ереже: Абсолютті кедейшілік өмірге қажетті базалық игіліктерге қол жеткізе алмауды сипаттайды. Оның негізгі белгісі — қоғамдағы біреуден аз тұтыну ғана емес, күнделікті қажеттілікті өтеуге ресурстың жетпеуі.

Қолдану: Отбасының табысы тамақ пен қарапайым баспанаға жетпейді деп берілген. Сондықтан сұрақтағы басты белгі негізгі қажеттіліктердің өтелмеуі болып табылады.

Қате нұсқалар: B) Маусымдық жұмыстың үзілуі табысқа әсер етуі мүмкін, бірақ сұрақ уақытша бос жүруді емес, негізгі қажеттіліктердің өтелмеуін сипаттайды.

C) Бұл салыстырмалы айырманы сипаттайды. Шарттағы отбасының тамақ пен баспанаға да қаражаты жетпейді, сондықтан тапшылық одан терең.

D) Өз еркімен сатып алмау мен қаражаттың жетпеуі бөлек жағдайлар. Мұнда отбасы қажетті тауардан таңдауы бойынша емес, мүмкіндігі болмағандықтан айырылған.

E) Тұтынуды уақытша қысқарту негізгі мұқтаждықты өтей алмаумен бірдей емес. Шартта қаражат тапшылығы өмірге қажетті игіліктерге қатысты. Ишара: Ең алдымен күнделікті өмірге қажетті тауарға табыс жете ме?

Ереже: Салыстырмалы кедейшілік қоғамда қалыпты саналатын өмір сүру және қатысу мүмкіндіктеріне қатысты қарастырылады. Бір құрылғының жоқтығы өздігінен жеткіліксіз: айырылудың қаржылық себебі мен қоғамдық маңызы ескеріледі.

Қолдану: Отбасы негізгі шығынды өтегенімен, қаражаты жетпегендіктен қолжетімді цифрлық қызмет арқылы оқу мен қоғамдық байланысқа қатыса алмайды. Бұл қоғамдық стандарттан қаржылық шет қалудың мысалы.

Қате нұсқалар: B) Шартта тамақ пен баспанаға қаражат жеткілікті. Негізгі белгі қоғамдағы қалыпты қатысу мүмкіндігін табыс тапшылығынан пайдалана алмауға қатысты.

C) Отбасы қызметтен таңдау бойынша бас тартқан жоқ: оған қаражаты жетпейді. Ерікті шектеу мен қаржылық шеттетілу бөлек ұғымдар.

D) Сұрақта қызмет қолжетімді, бірақ оны төлеуге қаражат жетпейді. Сондықтан себеп қызмет желісінің жоқтығы деп берілмеген.

E) Дағды туралы кедергі көрсетілмеген. Шарттағы шектеу отбасының ақшалай мүмкіндігі мен қоғамдық стандарт арасындағы айырмаға байланысты. Ишара: Қызмет бар болғанымен, отбасы оған қандай себеппен қатыса алмайды?

Ереже: Көпөлшемді бағалау табыстан тыс білім, денсаулық және тұрмыс жағдайындағы тапшылықтарды да қарайды. Бірдей ақша әртүрлі инфрақұрылым жағдайында бірдей мүмкіндік бермеуі мүмкін.

Қолдану: Бір отбасының ауызсуы мен мектебі жоқ болғандықтан, тек ақшаны салыстыру жеткіліксіз. Осы қызметтерге нақты қолжетімділікті қосқанда жағдайдағы айырма көрінеді.

Қате нұсқалар: B) Бұл табыс айырмасын анықтауға көмектеседі, бірақ ауызсу мен мектептің нақты қолжетімділігін ашпайды. Шарттағы жетіспейтін қызметтер бөлек өлшенуі керек.

C) Жол шығыны қолжетімділіктің бір бөлігі ғана. Ол су сапасы, оқу мүмкіндігі және денсаулық жағдайының бәрін қамтымайды.

D) Табыс бірдей болғанымен, қызметке қолжетімділік әртүрлі екені берілген. Сондықтан ақша шамасы барлық тұрмыс жағдайын алмастыра алмайды.

E) Ұлттық орташа нақты үй шаруашылығының жағдайын толық ашпайды. Отбасы деңгейіндегі қызмет тапшылығын жергілікті дерекпен бағалау қажет. Ишара: Ақшаға қосымша қандай екі қызмет жетіспейді?

Ереже: Еңбек табысынан айырылу үй шаруашылығының тұтыну мүмкіндігін тікелей қысқартады. Жұмыссыздық себептерін бөлек зерттеу қажет, бірақ оның табысқа әсері негізгі экономикалық тетік болып қалады.

Қолдану: Кәсіпорын жабылып, адамдар жалақыдан айырылған. Сондықтан отбасы табысының төмендеуін түсіндіретін берілген тікелей себеп — еңбек кірісінің үзілуі.

Қате нұсқалар: A) Баға өсімі кедейшілікке әкелуі мүмкін, бірақ берілген жағдайда бағалар туралы өзгеріс айтылмаған. Тікелей көрсетілген оқиға — жұмыстан айырылу.

B) Бұл бір адамға келетін ресурсты азайта алады. Алайда сұрақта отбасы құрамы емес, еңбек табысының үзілуі берілген.

C) Денсаулық шығыны табысты қысымға алуы мүмкін, бірақ шартта ауру не емдеу шығыны көрсетілмеген. Оны негізгі себеп деуге дерек жоқ.

E) Дағды сәйкессіздігі жұмыссыздықтың бір себебі болуы мүмкін. Бірақ кәсіпорынның жабылуы туралы шарттан жұмысшылардың біліктілігі жеткіліксіз деген қорытынды шықпайды. Ишара: Қандай өзгеріс отбасының ақшалай кірісін тікелей азайтты?

Ереже: Құрылымдық жұмыссыздықта қызметкер дағдысы жаңа жұмыс орнының талабына сәйкес келмеуі мүмкін. Қайта даярлау осы алшақтықты қысқартып, жұмысқа орналастыру қызметімен бірге нәтижелі болады.

Қолдану: Берілген жұмысшыларға орын туралы ақпараттан бөлек жаңа кәсіптік қабілет қажет. Сондықтан сұранысқа сай оқыту мен жұмысқа орналастыруды біріктіру негізгі кедергіге жауап береді.

Қате нұсқалар: A) Төлем қысқа мерзімде қажеттілікті өтеуге көмектеседі. Бірақ жұмысқа кіруге кедергі болып тұрған жаңа дағдының тапшылығын шешпейді.

B) Ақпарат жұмыс орнын табуға көмектеседі. Алайда талап етілетін біліктілік жоқ болса, бос орын туралы білу жеткіліксіз.

C) Мәселе ескі дағдының жаңа өндіріс талабына сәйкес келмеуінде. Сондықтан оқу мазмұнын еңбек нарығындағы қажеттілікке бейімдеу керек.

E) Жаңа орын көп болғанымен, жұмысшының дағдысы сәйкес келмесе ол орналаспауы мүмкін. Сұраныс пен біліктілік қатар қарастырылуы тиіс. Ишара: Мәселе табыс көлемінде ғана емес, қандай қабілеттің жетіспеуінде?