Экономиканың аралас түрі

Ереже: Аралас экономикада нарықтық жеке қызмет мемлекеттік реттеу және әлеуметтік қолдаумен үйлеседі. Жүйені тану үшін меншік нысаны мен мемлекеттің нақты қызметін қатар қарайды.

Қолдану: Жеке наубайханалар өнімді сатып, нарықтық қызмет атқарады. Мемлекет қауіпсіздік талаптарын қадағалап, мұқтаж отбасыларды қолдайды. Осы тетіктердің қатар болуы аралас үлгіні көрсетеді; бақылау кәсіпорынның мемлекетке өткенін білдірмейді.

Қате нұсқалар: A) Орталық органның наубайханаларға өндіріс көлемін тағайындағаны айтылмаған. Қауіпсіздік бақылауы директивті өндіріс жоспарымен бірдей емес.

B) Наубайханалар тауар сатады, сондықтан өндіріс тек өз тұтынуына бағытталмаған.

C) Шартта өнімді сату, мемлекеттік бақылау және атаулы көмек көрсетілген. Қауымдық әдет негізгі үйлестіруші ретінде берілмеген.

D) Қауіпсіздікті тексеру мен әлеуметтік көмек — мемлекеттің нақты қызметтері; оларды жоқ деп қабылдауға болмайды. Ишара: Меншік иесін және мемлекеттің нақты қызметін жеке анықта.

Ереже: Монополияға қарсы реттеу нарықтағы бәсекені қорғауға және үстемдікті теріс пайдалануды шектеуге бағытталады. Бірігуді бағалауда оның нақты бәсекелік салдары қаралады.

Қолдану: Шартта бірігу бәсекені әлсіреткені айтылған. Сондықтан осы салдарға тікелей жауап — монополияға қарсы бағалау және тиісті шаралар. Әлеуметтік көмек пен санитарлық бақылау пайдалы болуы мүмкін, бірақ олар басқа міндеттерді шешеді.

Қате нұсқалар: B) Санитарлық талап өнім қауіпсіздігіне бағытталады. Ол нарық билігінің шоғырлануы мен бәсекенің әлсіреуін тікелей реттемейді.

C) Бұл табысты қайта бөлуге көмектеседі, бірақ компаниялардың бірігуінен туған нарық құрылымын тікелей өзгертпейді.

D) Экспортты дамыту өзге экономикалық міндет. Берілген мәселе ішкі нарықта бәсекелестердің бірігіп, үстемдіктің күшеюіне қатысты.

E) Бұл мемлекеттік сектор инвестициясын ұйымдастырады. Нарықтағы бірігудің бәсекеге әсерін арнайы бағалауды алмастырмайды. Ишара: Мәселе фирма санының азаюынан туындады: соған арналған реттеуді тап.

Ереже: Құқықтық реттеу нарық қатысушыларына ортақ міндетті талаптар белгілейді. Ол меншік құқығын ауыстырудан және бюджеттік қаржыландырудан бөлек мемлекеттік қызмет.

Қолдану: Кәсіпкер азық-түлікті өзі өндіреді, ал мемлекет оның қауіпсіздік талаптарын бекітеді. Демек өндіріс жеке секторда сақталып, қызмет құқықтық шеңберде іске асады. Осы дерек субсидия немесе мемлекеттендіру болды деуге жеткіліксіз.

Қате нұсқалар: A) Тапсырыс беру — мемлекеттің тауар сатып алуы. Шартта ол өнім сатып алмай, қауіпсіздік талабын белгілейді.

B) Субсидия қаржылай қолдау білдіреді; санитарлық талап енгізу қаражат аударумен бірдей емес.

C) Мемлекеттендіруде меншік иесі өзгереді. Мұнда кәсіпкер өндіруді жалғастырып, ортақ талапқа бағынады.

E) Бұл әлеуметтік қолдау қызметіне жатады. Берілген әрекет өнімнің кімге берілетініне емес, қауіпсіздік шегіне қатысты. Ишара: Ереженің өндіріс пен меншікке қандай ықпал жасайтынын ажырат.

Ереже: Мемлекеттік қолдау мен жеке қызмет бір нарықта қатар болуы мүмкін. Субсидия қызметті қаржыландыруға қатысты; ол меншік пен баға туралы барлық шешімді өздігінен анықтамайды.

Қолдану: Әкімдік қолдау береді, ал жеке компаниялар тасымал жасайды. Дәлелденген белгі — мемлекеттік ықпал мен жеке ұсыныстың үйлесуі. Тарифтің жойылғаны немесе барлық маршруттың орталықтан бекітілгені туралы қосымша мәлімет жоқ.

Қате нұсқалар: A) Қаржылай қолдау меншік құқығын автоматты ауыстырмайды. Шартта жеке компаниялар сақталған.

C) Жолаушы тасымалы басқа адамдарға көрсетілетін қызмет; өз тұтынуына арналған натуралды өнім емес.

D) Субсидия туралы дерек маршрутты кім және қандай тәртіппен белгілейтінін толық ашпайды.

E) Субсидия шығынның бір бөлігін жабуы мүмкін, бірақ оның өзі тарифтің нөлге түскенін дәлелдемейді. Ишара: Екі тараптың да әрекетін сөйлемнен белгіле.

Ереже: Әлеуметтік трансферттер табысты қайта бөлудің құралдарының бірі. Атаулы қолдауда алушының мұқтаждығы немесе табыс деңгейі ескеріледі.

Қолдану: Жәрдемақы табысы төмен отбасыларға берілгендіктен, төлем әлеуметтік қорғауға бағытталған. Оның мақсаты — қажеттілікті өтеуге қаржылай көмектесу. Бұл кәсіпорынға меншік беруді немесе өндіріс жоспарын бекітуді білдірмейді.

Қате нұсқалар: B) Жәрдемақы отбасының табысын қолдайды. Кәсіпорындардың меншік иелерін ауыстыру туралы мәлімет жоқ.

C) Бұл бәсекені қорғау шарасы; шартта алушылар компаниялар емес, табысы төмен отбасылар.

D) Кедендік тариф сыртқы сауданы реттейді. Отбасы табысына қарай төленетін жәрдемақы әлеуметтік трансфертке жатады.

E) Өндіріс көлемін бекіту мен отбасыларға төлем беру бөлек қызметтер. Мұнда өнім тапсырмасы көрсетілмеген. Ишара: Алушыны және төлемнің мақсатын анықта.