Экологиялық менеджмент
32-параграф · Оқулықтың 137–138-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Экологиялық менеджмент» тақырыбы, 32-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Кәсіпорын өнім шығаруды, ресурс шығынын және ортаға ықпалды бір басқару жүйесінде үйлестіреді. Қай ұғым…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Экологиялық менеджмент
Жауап нұсқалары
- A.Экологиялық менеджментдұрыс
- B.Тек табиғи қорды барлау
- C.Тек бір күндік ауа өлшемі
- D.Тек шикізатты сату
- E.Тек өнімнің жарнамасы
Түсіндірме
Ереже: Экологиялық менеджмент өндіріс пен қызметті ұйымдастыруды табиғи ортаға ықпал және ресурс тиімділігімен байланыстырады.
Қолдану: Бірнеше міндет ортақ басқаруға енгізілген. Бұл жеке өлшем немесе жарнама емес, жоспарлау мен орындаудың жүйелік бағыты.
Қате нұсқалар: B) Барлау ресурс туралы дерек береді, толық менеджмент емес.
C) Бір өлшем мониторингтің бөлігі ғана.
D) Сату орта әсерін басқарудың барлық міндетін қамтымайды.
E) Жарнама жүйенің нақты әрекетін толық сипаттамайды. Ишара: Әрекет бір құрал ма, әлде бірнеше міндетті байланыстыратын басқару ма?
Дұрыс жауап: Біріншісі мониторинг, екіншісі аудит
Жауап нұсқалары
- A.Екеуі де тек жарнама
- B.Екеуі де табиғи қордың жаңаруы
- C.Біріншісі мониторинг, екіншісі аудитдұрыс
- D.Біріншісі аудит, екіншісі тек өндіріс
- E.Біріншісі сертификаттау, екіншісі су алу
Түсіндірме
Ереже: Мониторинг жүйелі бақылау дерегін береді; аудит дәлелді белгіленген критериймен салыстырып бағалайды.
Қолдану: Күнделікті өлшем орта ағынын бақылауды көрсетеді. Құжат пен әрекетті критерийге салыстыру аудитке сәйкес.
Қате нұсқалар: A) Өлшеу мен дәлел тексеру жарнама емес.
B) Адам әрекеті ресурстың табиғи жаңаруы емес.
D) Күнделікті су өлшемі өздігінен барлық критерийлік аудит емес; екінші топ тексеру жүргізген.
E) Өлшеу сертификат берілгенін көрсетпейді, ал екінші топ су алып жатқан жоқ. Ишара: Дерек жинау мен сол деректі талаппен бағалауды ажырат.
Дұрыс жауап: Белгінің талаптарын, тексеру негізін және нақты өнімге қолданылуын анықтау
Жауап нұсқалары
- A.Белгінің талаптарын, тексеру негізін және нақты өнімге қолданылуын анықтаудұрыс
- B.Белгі атауы нақты ресурс шығынын толық береді деу
- C.Белгі болса барлық экологиялық әсер нөл деп санау
- D.Белгі бар болса өнімнің өндірісін зерттемеу
- E.Тек өндірушінің жарнамалық мәлімдемесіне сүйену
Түсіндірме
Ереже: Таңбалау туралы мәлімдеме оның критерийі мен дәлеліне сәйкес түсіндіріледі. Жалғыз белгі барлық әсердің жоқтығын кепілдемейді.
Қолдану: Белгінің нені растайтыны белгісіз. Сондықтан талап пен тексеру және өнімге сәйкестік анықталған соң ғана оның мағынасы бағаланады.
Қате нұсқалар: B) Атау өлшенген ағынды алмастырмайды.
C) Белгі шектеулі қасиетті растауы мүмкін, нөлдік барлық әсер емес.
D) Өндіріс дерегі белгі аясынан тыс әсерді де ашуы мүмкін.
E) Өзіндік мәлімдеме критерий мен тексеру дәлелін толық алмастырмайды. Ишара: Белгі нақты нені және қандай дәлелмен растайды?
Дұрыс жауап: Жауапты рөл, ресурс, мерзім және тексерілетін көрсеткіш
Жауап нұсқалары
- A.Өлшемсіз мақсатқа жеттік деп айту
- B.Тек мақсатты қайта жариялау
- C.Жауапты рөл, ресурс, мерзім және тексерілетін көрсеткішдұрыс
- D.Тек басқа кәсіпорынның нәтижесін өзінікі деп алу
- E.Тек жиналыс санын нәтиже деп белгілеу
Түсіндірме
Ереже: Менеджмент мақсаты орындауға қажет жауапкершілік пен ресурсты, нәтижені тексеру негізін қамтуы керек.
Қолдану: Берілген мақсаттан кім не істейтіні және қалай бағаланатыны белгісіз. Төрт толықтыру оны нақты іске асыруға байланыстырады.
Қате нұсқалар: A) Дерексіз мәлімдеме тексерілмейді.
B) Қайталама жариялау орындаушы мен өлшемді қоспайды.
D) Басқа нысанның нәтижесі осы кәсіпорынға дәлел емес.
E) Жиналыс ресурс көлемінің азаюын өлшемейді. Ишара: Кім, қашан, қандай ресурспен және қандай нәтиже үшін әрекет етеді?
Дұрыс жауап: Жоқ, алдын ала бағалау толық дерек пен тиісті тексеруді алмастырмайды
Жауап нұсқалары
- A.Иә, бастапқы дерек белгісіз болса да балл дәл
- B.Иә, балама жобаларды қарастыру енді қажет емес
- C.Иә, жоғары балл барлық рұқсатты автоматты береді
- D.Иә, бір балл барлық әсерді толық өлшейді
- E.Жоқ, алдын ала бағалау толық дерек пен тиісті тексеруді алмастырмайдыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Алдын ала скрининг бағыт таңдауға көмектеседі. Оның нәтижесі критерий, дерек және шектеулерге тәуелді, толық тексерумен тең емес.
Қолдану: Жылдам матрица ұсынысқа негіз бола алады, бірақ нақты ықпал мен қолданылатын талаптың бәрі тексерілгенін дәлелдемейді.
Қате нұсқалар: A) Белгісіз дерек дәлдікке кепіл емес.
B) Балама мен сезімталдықты тексеру пайдалы болуы мүмкін.
C) Баға құқықтық рәсімдерді автоматты орындамайды.
D) Жиынтық балл қамтылмаған әсерді өлшемейді. Ишара: Алдын ала таңдау мен толық тексерудің қамтуы бірдей ме?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Дүниежүзі халқының саны – маңызды геоэкологиялық фактор
- Экожүйенің гомеостазы – табиғаттағы тепе-теңдік көрсеткіші
- Тұрақты аймақтық дамудың геоэкологиялық индикаторлары
- 11-сарамандық жұмыс. Аумақтың қауіпті химиялық затпен ластануы мүмкін ауданын анықтау
- Тұрақты дамуға көшу
- 12-сарамандық жұмыс. «Қазақстан және тұрақты экологиялық даму» эссе
- Аймақтық тұрақты экологиялық даму
- 13-сарамандық жұмыс. Геоэкологиялық жобалау
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.