12-сарамандық жұмыс. «Қазақстан және тұрақты экологиялық даму» эссе
СЖ12-параграф · Оқулықтың 145–146-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «12-сарамандық жұмыс. «Қазақстан және тұрақты экологиялық даму» эссе» тақырыбы, СЖ12-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ауыл бірдей өнім көлемінде су алуды 1000 м³-тен 800 м³-ке азайтты. Қай тұжырым дерекпен тікелей дәлелденеді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Осы жағдайда су алу 20%-ға азайды
Жауап нұсқалары
- A.Ауылдың көміртек ізі нөлге түсті
- B.Барлық ауылда барлық ресурс 20%-ға азайды
- C.Болашақта суға еш қажеттілік болмайды
- D.Барлық су сапасы қауіпсіз болды
- E.Осы жағдайда су алу 20%-ға азайдыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Дәлелді ұстаным берілген деректің нысаны мен қолданылу шегінен аспайды. Су көлемі өзге көрсеткішті автоматты дәлелдемейді.
Қолдану: (1000−800)/1000×100%=20%. Бірдей өнім осы жағдайдағы су тиімділігін салыстыруға көмектеседі.
Қате нұсқалар: A) Көміртек туралы өлшем берілмеген.
B) Дерек бір ауыл мен суға ғана қатысты.
C) Су алудың азаюы барлық кейінгі қажеттілікті жоймайды.
D) Көлем сапаны толық сипаттамайды. Ишара: Тұжырымды нақты өлшенген өзгеріспен шекте.
Дұрыс жауап: Белгілі мерзім, бастапқы көлем, нақты шара және нәтиже көрсеткіші
Жауап нұсқалары
- A.Белгілі мерзім, бастапқы көлем, нақты шара және нәтиже көрсеткішідұрыс
- B.Тек ұранды бірнеше рет қайталау
- C.Өлшемсіз кез келген өзгерісті табыс деп алу
- D.Тек жоба бюджетін көрсетіп, шара мен нәтиже негізін анықтамау
- E.Тек барлық қалдық қауіпті емес деп айту
Түсіндірме
Ереже: Ұсыныс нақты әрекет пен мерзімге, ал дәлел бастапқы және кейінгі өлшемге сүйенеді.
Қолдану: Төрт толықтыру не жасалатынын және нәтиже қалай тексерілетінін анықтайды. Жалпы тілек жалғыз жеткіліксіз.
Қате нұсқалар: B) Қайталама ұран орындау тәртібін ашпайды.
C) Дерексіз табыс бағасы тексерілмейді.
D) Бюджет ресурсты көрсетеді, бірақ оны қандай әрекетпен және қай мерзімде нәтижеге айналдыру керегін толық бермейді.
E) Қалдықтың қасиеті нақты түріне тәуелді, бұл мәлімдеме азаю шарасы емес. Ишара: Кімнің не істегенін және нәтижесін қандай санмен көресің?
Дұрыс жауап: Қолжетімділікті өлшеп, үнем мен қызметті бірге сақтайтын баламаны салыстыру
Жауап нұсқалары
- A.Тек қолдаушылар санын жауап деп беру
- B.Су азайса әлеуметтік салдар міндетті жоқ
- C.Қарсы пікірдің барлығы негізсіз деп шығару
- D.Қолжетімділікті өлшеп, үнем мен қызметті бірге сақтайтын баламаны салыстырудұрыс
- E.Қолжетімділік туралы деректі есептен алып тастау
Түсіндірме
Ереже: Дәлелді талдау қарсы уәжді тексерілетін мәселе ретінде қарайды. Пікір саны нақты салдарды алмастырмайды.
Қолдану: Әлеуметтік ықпал болуы мүмкін, сондықтан оны өлшеу және баламаларды салыстыру екі мақсатқа сай шешім іздеуге көмектеседі.
Қате нұсқалар: A) Қолдау саны қызметтің нақты күйін өлшемейді.
B) Ресурстық үнем қолжетімділікті автоматты сақтамайды.
C) Уәждің дұрыстығы дерекпен тексеріледі, алдын ала жоққа шығарылмайды.
E) Деректі жою мәселені жасырады. Ишара: Қарсы уәжде қандай нақты көрсеткішті тексеруге болады?
Дұрыс жауап: Ұрпақаралық жауапкершілік
Жауап нұсқалары
- A.Тек биылғы өндіріс көлемі
- B.Тек қазіргі техника саны
- C.Тек қазіргі жарнама нәтижесі
- D.Тек ағаш сату бағасы
- E.Ұрпақаралық жауапкершілікдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ұрпақаралық көзқарас бүгінгі шешімнің болашақ адамдардың мүмкіндігіне қалай әсер ететінін қарастырады.
Қолдану: Шартта қазіргі табыспен қатар кейінгі табиғи қызмет қаралған. Сондықтан бағалау бір жылдық көлемнен кең.
Қате нұсқалар: A) Келешек мүмкіндік бір жылдық көлемге сыймайды.
B) Құрал саны ұрпаққа қалатын мүмкіндік өлшемі емес.
C) Жарнама табиғи қызмет сақталуын дәлелдемейді.
D) Баға орманның болашақ қызметін толық көрсетпейді. Ишара: Бүгінгі шешімнен кейін кімдердің мүмкіндігі өзгереді?
Дұрыс жауап: Дерек көзі, кезеңі, бірлігі және есеп шекарасын анықтау
Жауап нұсқалары
- A.Дерек көзі, кезеңі, бірлігі және есеп шекарасын анықтаудұрыс
- B.Тек автордың беделіне сүйеніп әдісті тексермеу
- C.Сан үлкен болса оны автоматты дұрыс деп алу
- D.Санды басқа елдің бірлігімен өзгеріссіз біріктіру
- E.Жылсыз дерек барлық кезеңге дәл келеді деу
Түсіндірме
Ереже: Сандық дәлел оның қалай, қайда және қашан алынғаны арқылы түсіндіріледі. Деректің атауы жалғыз жеткіліксіз.
Қолдану: Жетіспеген мәліметтер салыстырудың негізін анықтайды. Оларсыз қандай тұтыну, қай кезең және қандай көлем берілгені белгісіз.
Қате нұсқалар: B) Сенімді дерекке де қолданылу шегін тексеру қажет.
C) Үлкендік дұрыстықты өлшемейді.
D) Бірліктер мен әдістер сәйкестендіріледі.
E) Тұтыну уақыт бойынша өзгеруі мүмкін. Ишара: Бұл сан нақты нені сипаттайды?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Тұрақты аймақтық дамудың геоэкологиялық индикаторлары
- 11-сарамандық жұмыс. Аумақтың қауіпті химиялық затпен ластануы мүмкін ауданын анықтау
- Экологиялық менеджмент
- Тұрақты дамуға көшу
- Аймақтық тұрақты экологиялық даму
- 13-сарамандық жұмыс. Геоэкологиялық жобалау
- Қазақстан экономикасының салалық құрылымы
- Қазақстан аймақтарының экономикасы
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.