11-сарамандық жұмыс. Аумақтың қауіпті химиялық затпен ластануы мүмкін ауданын анықтау
СЖ11-параграф · Оқулықтың 134–135-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «11-сарамандық жұмыс. Аумақтың қауіпті химиялық затпен ластануы мүмкін ауданын анықтау» тақырыбы, СЖ11-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Оқу моделінде эквивалентті масса Q=K1×K3×K5×K7×Q0. K1=1, K3=0,04, K5=0,23, K7=1, Q0=5 т. Q қанша?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 0,046 т
Жауап нұсқалары
- A.0,0092 т
- B.4,6 т
- C.0,046 тдұрыс
- D.5,27 т
- E.0,46 т
Түсіндірме
Ереже: Берілген модельде өлшемсіз коэффициенттер көбейтіліп, бастапқы массаға қолданылады. Эквивалентті масса нақты таралған массамен автоматты тең емес.
Қолдану: 1×0,04×0,23×1×5=0,046 т. Бұл тек берілген оқу коэффициенттері бойынша есеп.
Қате нұсқалар: A) 0,0092 коэффициенттер көбейтіндісі, 5 тмассаға әлі көбейтілмеген.
B) 4,6 дұрыс нәтижеден 100 есе көп.
D) 5,27 коэффициент пен массаны қосқан, формула көбейтеді.
E) 0,46 ондық орынды бір сатыға қате жылжытады. Ишара: Коэффициенттерді көбейтіп, массаға қолдан.
Дұрыс жауап: 0,092 т
Жауап нұсқалары
- A.0,92 т
- B.0,092 тдұрыс
- C.9,2 т
- D.0,046 т
- E.10 т
Түсіндірме
Ереже: Коэффициенттер тұрақты берілсе эквивалентті мөлшер бастапқы массаға пропорционал. Бұл тәуелділік нақты таралу ауданы да сол еселікпен өседі дегенді білдірмейді.
Қолдану: 0,04×0,23×10=0,092 т. 10 т бастапқы масса 5 т-дан екі есе көп, осы формуладағы нәтиже де екі есе.
Қате нұсқалар: A) 0,92 дұрыс саннан 10 есе жоғары.
C) 9,2 дұрыс саннан 100 есе жоғары.
D) 0,046 — 5 т үшін есептелген, 10 т үшін емес.
E) 10 т бастапқы масса, коэффициенттер қолданылмаған. Ишара: Бастапқы масса ғана өзгергенде формуладағы көбейткішті жаңарт.
Дұрыс жауап: 850 м, бұл қашықтық
Жауап нұсқалары
- A.85 м, бұл қашықтық
- B.8500 м, бұл қашықтық
- C.850 м², бұл аудан
- D.850 м, бұл қашықтықдұрыс
- E.0,85 км², бұл аудан
Түсіндірме
Ереже: 1 км=1000 м. Ұзындық бірлігін түрлендіру оны ауданға айналдырмайды; аудан м² не км²-пен беріледі.
Қолдану: 0,85×1000=850 м. Тереңдік қашықтық көрсеткіші, аудан үшін бөлек геометрия қажет.
Қате нұсқалар: A) 85 м үшін 0,085 км болуы керек.
B) 8500 м 8,5 км болады, берілгеннен 10 есе көп.
C) м² аудан бірлігі, берілген ұзындықты оған жай атаумен ауыстыруға болмайды.
E) км² де аудан, 0,85 км-мен тең физикалық шама емес. Ишара: Бірліктің жай метр ме, әлде квадрат метр ме екенін тексер.
Дұрыс жауап: Ұзындық аудан емес, ауданға пішін мен өзге өлшем керек
Жауап нұсқалары
- A.Метр мен квадрат метр барлық жағдайда бірдей
- B.Аудан әрқашан радиусқа сан жағынан тең
- C.Қашықтық белгілі болса барлық шекара дәл белгілі
- D.850 санын кез келген бірлікпен қолдануға болады
- E.Ұзындық аудан емес, ауданға пішін мен өзге өлшем керекдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Аудан екіөлшемді геометриялық шама. Бір ұзындық барлық пішіннің ауданын жалғыз анықтамайды.
Қолдану: 850 м тереңдікпен әртүрлі ен мен пішінді аумақ болуы мүмкін. Сондықтан геометриялық модельсіз нақты аудан алынбайды.
Қате нұсқалар: A) Ұзындық пен ауданның өлшем дәрежесі әртүрлі.
B) Шеңберде де аудан πr², радиуспен тең емес.
C) Шекара жел, орта және модель шарттарына тәуелді.
D) Бірлік физикалық мағынаны анықтайды, өз бетінше ауыстырылмайды. Ишара: Аудан есептеу үшін тағы қандай геометриялық ақпарат қажет?
Дұрыс жауап: Батысқа
Жауап нұсқалары
- A.Батысқадұрыс
- B.Оңтүстікке
- C.Солтүстікке
- D.Барлық жағдайда бір орында қалады
- E.Шығысқа
Түсіндірме
Ереже: Шығыс желі шығыстан соғады. Желмен пассивті тасымал бағыты бастапқы жел атауына қарсы жаққа бағытталады, егер өзге әсер берілмесе.
Қолдану: Ауа шығыстан батысқа өтеді, сондықтан осы қарапайым оқу жағдайында бұлт батысқа тасымалданады. Бұл нақты апаттағы қауіпсіз жолды анықтау емес.
Қате нұсқалар: B) Оңтүстік бағыт та берілген ағынға сай емес.
C) Солтүстікке бағыт берілген шығыс-батыс ағынына сай емес.
D) Желмен тасымал шарты бар, орнында қалуы берілмеген.
E) Шығыс — жел келген жақ, тасымал кеткен жақ емес. Ишара: Жел қайдан келгенін оның қайда кеткенінен ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Дүниежүзіндегі қоршаған орта сапасының кеңістік сипаты
- Дүниежүзі халқының саны – маңызды геоэкологиялық фактор
- Экожүйенің гомеостазы – табиғаттағы тепе-теңдік көрсеткіші
- Тұрақты аймақтық дамудың геоэкологиялық индикаторлары
- Экологиялық менеджмент
- Тұрақты дамуға көшу
- 12-сарамандық жұмыс. «Қазақстан және тұрақты экологиялық даму» эссе
- Аймақтық тұрақты экологиялық даму
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.