MS Excel-дегі нейрондық желіні жобалау
1.10-параграф · Оқулықтың 53–58-беттері · Сұрақ оқулықтың 54-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «MS Excel-дегі нейрондық желіні жобалау» тақырыбы, 1.10-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Excel-де әр нысан бір жолға, ал оның массасы мен ұзындығы екі бөлек бағанға жазылған. RBF жіктеу моделіне…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Әр нысанның белгілерін есептеуге жүйелі түрде беру
Жауап нұсқалары
- A.Әр нысанның белгілерін есептеуге жүйелі түрде берудұрыс
- B.Масса мен ұзындықты бірдей физикалық шамаға айналдыру
- C.Әр бағанды жеке сынып атауы деп қабылдау
- D.Жолдардың ретінен дұрыс жауапты автоматты анықтау
- E.Кез келген екі белгінің өзара тәуелсіздігін дәлелдеу
Түсіндірме
Ереже: Белгілер кестесінде бір жол бір нысанды, ал белгі бағандары сол нысанның өлшенген қасиеттерін сипаттайды. Тұрақты баған реті әр мысалды бірдей құрылымды вектор ретінде өңдеуге мүмкіндік береді.
Қолдану: Мысалы, бірінші нысанның массасы 3, ұзындығы 4 болса, оның векторы (3; 4) болады. Екінші нысан да дәл сол ретпен берілуі керек: алдымен масса, содан кейін ұзындық. Сонда Excel формулалары екі координатаны тиісті ұяшықтардан алады. Сондықтан дұрыс жауап — белгілерді есептеуге жүйелі түрде беру. Бағандарға бөлу өлшем бірліктерін өздігінен теңестірмейді; қажет болса масштабтау бөлек орындалады. Белгілердің мағынасы мен ретін жаңа нысандар үшін де сақтау маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: Масса мен ұзындық әртүрлі шамалар болып қалады. Белгі бағаны сынып атауы емес; сынып белгісі бөлек сақталуы мүмкін. Жол реті шын жауапты анықтамайды. Екі бөлек бағанның болуы белгілердің статистикалық тәуелсіздігін дәлелдемейді: олардың байланысы деректен зерттеледі.
Қайта орындауға ишара: Бір жолды векторға айналдырғанда әр координата қай қасиетке сәйкес келетінін тексеріңіз.
Дұрыс жауап: Үйрету мысалдарының дұрыс сынып белгілерін сақтау
Жауап нұсқалары
- A.Нысандардың екі сандық белгісін сақтау
- B.Жаңа нысанның болжанған сыныбын алдын ала бекіту
- C.Әр нейронның активациясын есептейтін формуланы сақтау
- D.Үйрету мысалдарының дұрыс сынып белгілерін сақтаудұрыс
- E.Барлық белгінің өлшем бірлігін бірдей ету
Түсіндірме
Ереже: Мұғаліммен жіктеуде үйрету мысалының белгілері мен белгілі дұрыс сыныбы ажыратылады. Сынып белгісі модельдің қандай санаттарды ажыратуы керектігін көрсететін мақсатты жауап болады.
Қолдану: Шартта B және C бағандары нысан қасиеттерін, ал G бағаны белгілі санаттарды сақтайтыны нақты айтылған. Сондықтан G4:G19 үйрету мысалдарының дұрыс сынып белгілерін береді. Әр атау сол жолдағы нысанға сәйкес келеді: мысалы, G4 ұяшығындағы атау B4:C4 белгілерінің жауабы. Бұл сәйкестік бұзылса, есеп дұрыс жазылғанның өзінде мағынасы қате дерек пайдаланылады. Жаңа нысанның сыныбы әзірге белгісіз болуы мүмкін; оны осы үйрету белгілерінен ажырату қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Сандық белгілер басқа ауқымда берілген. Активация — есептелетін белсенділік мәні, ол дайын сынып атауымен бірдей емес. Жаңа нысанның жауабын алдын ала бекіту болжауды алмастырар еді. Мәтіндік санаттар өлшем бірліктерін теңестірмейді және масштабтау формуласын орындамайды.
Қайта орындауға ишара: Ұяшықтағы жазу нысанның қасиетін өлшей ме, әлде оның қай топқа жататынын көрсетеді ме?
Дұрыс жауап: 5
Жауап нұсқалары
- A.7
- B.25
- C.1
- D.√7
- E.5дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Екі координаталы вектордың евклидтік нормасы координаталар квадраттарының қосындысынан алынған квадрат түбірге тең. Бұл шама вектордың ұзындығын, яғни координаталар басынан қашықтығын береді.
Қолдану: Алдымен 3² = 9 және 4² = 16 есептейміз. Қосындысы 25, ал √25 = 5. Демек, D4 ұяшығында 5 шығуы керек. Квадраттау, қосу және түбір алу қадамдарының үшеуін де орындау қажет. Мұнда екі түрлі нысан арасындағы қашықтық сұралмаған: ондай есепте координаталар айырмалары керек болар еді. Берілген вектордың нормасы кейін әр координатаны бірдей оң санға бөліп, бірлік ұзындыққа келтіруге қолданыла алады.
Қате нұсқаларды ажырату: 7 саны координаталарды жай қосқанда шығады. 25 квадраттар қосындысын береді, бірақ соңғы түбір алынбаған. 1 бірлікке келтірілген вектордың нормасы болар еді, бастапқы вектордікі емес. √7 нұсқасында координаталар квадратталмай тұрып қосылған, сондықтан бастапқы формула орындалмайды.
Қайта орындауға ишара: Түбір астында екі санның қосындысы емес, олардың квадраттарының қосындысы тұрғанын белгілеңіз.
Дұрыс жауап: 0,6
Жауап нұсқалары
- A.0,8
- B.0,6дұрыс
- C.1,5
- D.3
- E.5/3
Түсіндірме
Ереже: Нормалау кезінде нөлден өзге вектордың әр координатасы сол вектордың нормасына бөлінеді. Екі координата үшін бөлгіш бірдей болады; бұл вектордың бағытын сақтап, ұзындығын бірге келтіреді.
Қолдану: Бірінші координата 3 болғандықтан, оны 5-ке бөлеміз: 3/5 = 0,6. Екінші координата 4/5 = 0,8 болар еді, бірақ сұрақ бірінші координатаны сұрайды. Тексеру үшін 0,6² + 0,8² = 0,36 + 0,64 = 1 екенін табуға болады. Осыдан жаңа вектор нормасы 1 шығады. Координатаны бөлгеннен кейін ол бастапқы масса не ұзындықтың өзгермеген физикалық өлшемі емес, нормаланған белгінің сандық мәні болады.
Қате нұсқаларды ажырату: 0,8 — екінші координатаның нәтижесі. 1,5 басқа бөлгішпен есептеуден пайда болуы мүмкін, бірақ берілген 5 нормасын қолданбайды. 3 бастапқы мәнді өзгеріссіз қалдырады. 5/3 бөліндісі бөлінгіш пен бөлгіштің орындарын ауыстырады; нормалауда норма координатаға емес, координата нормаға бөлінеді.
Қайта орындауға ишара: Қай координата сұралғанын белгілеңіз де, сол санды берілген ортақ нормаға бөліңіз.
Дұрыс жауап: 0,8
Жауап нұсқалары
- A.0,6
- B.1,25
- C.4
- D.0,8дұрыс
- E.0,2
Түсіндірме
Ереже: Бірлік вектор алу үшін бастапқы вектордың әр координатасын оның нөлден өзге нормасына бөледі. Координаталардың ретін ауыстырмай сақтау маңызды: екінші координата екінші белгіге сәйкес келеді.
Қолдану: Берілген екінші координата 4, ортақ норма 5, сондықтан F4 = 4/5 = 0,8. Бірінші координатаның 3/5 = 0,6 нәтижесі осы ұяшыққа жазылмайды. Екі жаңа мәнді бірге тексерсек, квадраттарының қосындысы 1 болады. Бұл есеп вектор ұзындығын нормалауды көрсетеді, ал белгіні жеке ең үлкен мәніне бөлу басқа түрлендіру болар еді. Шарттағы нормалау ережесін өзгертуге болмайды; таңдалған өңдеу жаңа нысандарға да бірдей қолданылуы керек.
Қате нұсқаларды ажырату: 0,6 бірінші координатаға тиесілі. 1,25 кері бөлінді 5/4 арқылы алынады. 4 бастапқы координатаны қалдырады. 0,2 нәтижесі 1/5-ке тең, бірақ алымда 1 емес, екінші координатаның 4 мәні берілген. Қателерді ажырату үшін алдымен ұяшықтың қай белгіге арналғанын анықтаңыз.
Қайта орындауға ишара: Екінші белгінің санын алымға, вектордың нормасын бөлімге қойып есептеңіз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.