Жобалық іс-әрекет Жасанды интеллект
1.13-1.14-параграф · Оқулықтың 65–66-беттері · Сұрақ оқулықтың 65-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Жобалық іс-әрекет Жасанды интеллект» тақырыбы, 1.13-1.14-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Оқушы жасанды интеллект бойынша оқу жобасының тақырыбын таңдайды. Тапсырма өз идеясын да, мұғалім ұсынысын да…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Өз идеясын немесе мұғалім ұсынған тақырыпты мақсатқа сай таңдау
Жауап нұсқалары
- A.Мұғалім ұсынған тақырыпты ғана алып, өз идеясын қарастырмау
- B.Өз идеясын ғана алып, мұғалім ұсынысын қарастырмау
- C.Өз идеясын немесе мұғалім ұсынған тақырыпты мақсатқа сай таңдаудұрыс
- D.Тақырыпты дайын қорытындыға сәйкестендіріп кейін таңдау
- E.Мақсат пен орындалу мүмкіндігін тек қорғау кезінде қарастыру
Түсіндірме
Ереже: Жоба тақырыбын таңдау зерттелетін мәселені және жұмыстың бағытын анықтайды. Шарт рұқсат еткен жағдайда оқушы өз идеясын да, мұғалім ұсынған нұсқаны да қарастыра алады.
Қолдану: Бұл тапсырма екі жолды да ашық қалдырған: дайын ұсыныстан таңдау немесе өз идеясын ұсыну. Сондықтан дұрыс жауап мақсатқа сай тақырып таңдауды көрсетеді. Мысалы, оқушы екі сөйлеу тану сервисін салыстыру идеясын ұсынса, оның зерттеу сұрағын, қолжетімді дерегін және орындалатын жұмысын нақтылайды. Тақырыпты өзі ұсыну оны тексеру мен жоспарлаудан босатпайды. Мұғалім ұсынған тақырып та оқушының қызығушылығы мен қолжетімді ресурстарымен салыстырылуы мүмкін. Таңдау зерттеу басталғанда негізделуі керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Шарт екі тақырып көзін де пайдалануға рұқсат етеді. Біреуін міндетті түрде алып тастау берілген еркіндікті тарылтады. Дайын қорытындыға лайық тақырып іздеу зерттеу бағытын кері құрады. Мақсат пен орындалу мүмкіндігін жұмыстың соңына қалдырмай, таңдау кезінде қарастыру керек.
Қайта орындауға ишара: Шарт қандай екі таңдау жолын рұқсат етеді? Олардың қайсысы мақсат пен мүмкіндікке сай келеді?
Дұрыс жауап: Мақсаты анық, қажетті материал қолжетімді және нәтижесін тексеруге болады
Жауап нұсқалары
- A.Мақсаты анық, қажетті материал қолжетімді және нәтижесін тексеруге боладыдұрыс
- B.Тақырыпта ЖИ сөзі бар, сондықтан мақсат пен тексеру қажет емес
- C.Сервис атауы танымал, сондықтан кез келген нәтиже алдын ала белгілі
- D.Дерек жинау мүмкін емес болса да, қорытындыны дайын жазуға болады
- E.Жоба көлемі мерзімнен асса да, тек атауының жаңалығы жеткілікті
Түсіндірме
Ереже: Жоба идеясын бағалауда мәселенің маңызы, нақты мақсаты, орындалу мүмкіндігі және нәтижені бағалау тәсілі байланыста қарастырылады. Жаңа атау осы талаптарды өздігінен орындамайды.
Қолдану: Ұсынылған тақырып нақты салыстыруға айналуы үшін қандай дыбыс жазбалары қолданылатыны, нәтижелер немен бағаланатыны және жұмыс мерзімі анықталады. Егер материал бар және өлшем түсінікті болса, үлгілер тізімінен бөлек идея да негізді бола алады. Мысалы, бірдей қысқа жазбалардағы танылған мәтіндерді бастапқы мәтінмен салыстыру жоспарланады. Бұл дайын қорытындыны растау үшін дерек таңдау деген сөз емес; нәтиже зерттеуден кейін шығарылады. Дұрыс жауап орындалатын және тексерілетін жобаны сипаттайды.
Қате нұсқаларды ажырату: ЖИ сөзінің болуы мақсатты алмастырмайды. Танымалдық нақты тапсырма сапасын дәлелдемейді. Дерексіз қорытынды зерттеу нәтижесі бола алмайды. Мерзімге сыймайтын көлемді жаңалықпен ақтау жеткіліксіз; қажет болса тақырып тарылтылады. Идеяның қызықты болуы мен оны негізді орындау мүмкіндігін қатар тексеріңіз.
Қайта орындауға ишара: Осы идея бойынша не өлшенеді, қандай материалмен және қай мерзімде тексеріледі?
Дұрыс жауап: Мақсат, міндеттер және аннотация
Жауап нұсқалары
- A.Мақсат, міндеттер және аннотациядұрыс
- B.Міндеттер, мақсат және аннотация
- C.Мақсат, аннотация және міндеттер
- D.Зерттеу нысаны, қорытынды және аннотация
- E.Зерттеу әдісі, нәтижелер және әдебиеттер тізімі
Түсіндірме
Ереже: Мақсат көзделетін нәтижені, міндеттер оған жететін негізгі жұмыстарды, аннотация жобаның қысқаша мазмұнын түсіндіреді. Бұл бөліктердің қызметтері байланысты болғанымен, бірін-бірі толық алмастырмайды.
Қолдану: Мысалы, мақсат — екі сервис ішінен мектеп тапсырмасына қолайлысын ұсыну. Міндеттер — өлшемдер белгілеу, бірдей жазбалармен сынау, нәтижелерді салыстыру. Аннотация осы мәселе, әдіс және күтілетін нәтиже туралы қысқа түсінік береді. Сондықтан берілген үш сұраққа мақсат, міндеттер және аннотация сәйкес келеді. Жоба аяқталғанда бастапқы жоспардың қалай орындалғаны бөлек көрсетіледі. Алдын ала ұсыныста әлі өлшенбеген нәтижені нақты табылған факт ретінде жазу дұрыс емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Мақсат жұмыстың не үшін жасалатынын, міндеттер соған жеткізетін қадамдарды, аннотация жұмыстың қысқаша мәнін береді. Алғашқы екі қате нұсқа осы қызметтердің орнын ауыстырады. Нысан мен әдіс өзге сұрақтарға жауап береді, ал қорытынды және нәтижелер бастапқы ұсыныстың үш берілген рөлін алмастырмайды.
Қайта орындауға ишара: Әр бөлікке бір сұрақ жалғаңыз: мақсат — не үшін, міндет — не істейміз, аннотация — қысқаша не туралы?
Дұрыс жауап: Жұмыс барысын тіркеп, шешімдер мен өзгерістерді қадағалау
Жауап нұсқалары
- A.Соңғы нәтижені тексерудің орнын толық басу
- B.Күнделік бар болғандықтан барлық қорытындыны дұрыс деп санау
- C.Команда мүшелерінің үлесін талқылауды қажетсіз ету
- D.Дереккөздердің орнына тек жазба күндерін көрсету
- E.Жұмыс барысын тіркеп, шешімдер мен өзгерістерді қадағалаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жоба күнделігі жұмыстың қалай жүргенін, қандай шешімдер қабылданғанын және не аяқталмағанын тіркейді. Ол үдерісті талдауға көмектеседі, бірақ нәтиженің дұрыстығын жеке өзі дәлелдемейді.
Қолдану: Мысалы, дүйсенбіде екі сервисте алғашқы сынақ жасалып, бірдей жазба қолданылмағаны байқалса, осы мәселе күнделікке жазылады. Келесі қадам ретінде бірдей материалмен қайта тексеру белгіленеді. Кейін команда неге тәжірибені қайталағанын түсіндіре алады. Сондықтан күнделік жұмыстың барысын және түзетулерін қадағалауға пайдалы. Онда нақты нәтиже мен жоспарды ажырату қажет: «жасаймын» деген жазу жұмыстың орындалғанын білдірмейді. Күнделік таныстырылымға және соңғы рефлексияға да негіз бере алады.
Қате нұсқаларды ажырату: Ол тәуелсіз тексеруді толық алмастырмайды. Жазбаның бар болуы қорытындының дұрыс екеніне кепіл емес. Жеке үлесті талқылау әлі де қажет болуы мүмкін. Дереккөзді тек күнмен алмастыру бастапқы материалды табуға мүмкіндік бермейді. Күнделік үдерістің дәлелі ретінде қарастырылады.
Қайта орындауға ишара: Кейін «Бұл шешім неге қабылданды?» деген сұраққа қай жазба көмектесетінін ойлаңыз.
Дұрыс жауап: Тақырып пен зерттеу мақсатын нақтылау
Жауап нұсқалары
- A.Тақырып пен зерттеу мақсатын нақтылаудұрыс
- B.Сервистің бірін тек танымалдығына қарап жеңімпаз ету
- C.Кездейсоқ алынған деректен соңғы қорытынды жазу
- D.Таныстырылымды аяқтап, өлшемдерді кейін таңдау
- E.Бағаны алғаннан кейін ғана не зерттелгенін шешу
Түсіндірме
Ереже: Жобаны жоспарлау зерттелетін мәселе мен мақсатты анықтаудан басталады. Қандай нәтиже керек екені түсініксіз болса, дерек жинау мен салыстыру өлшемдерін негіздеу қиын.
Қолдану: Команда алдымен қандай міндет үшін сервистерді салыстыратынын шешеді. Мысалы, қазақша қысқа дыбыс жазбаларын мәтінге айналдыру сапасын бағалау нақты мақсат бола алады. Сонда қандай материал мен өлшем қажет екені айқындалады. «Ең жақсы сервис» деген жалпы сөз барлық қолдану жағдайын қамтымайды, сондықтан оны тарылту пайдалы. Дұрыс жауап осы бастапқы нақтылау жұмысын сұрайды. Кейін алынған мәлімет жоспарды түзетуі мүмкін, бірақ бұл бастапқы мақсатты мүлде анықтамауға негіз емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Танымалдықты жеңімпаздық дәлелі ету зерттеуді алмастырады. Кездейсоқ дерек қорытындыға жеткіліксіз болуы мүмкін. Өлшемдерді соңында ғана таңдау ұнаған нәтижеге бейімдеу қаупін туғызады. Бағадан кейін тақырып ойлау жұмыс логикасын бұзады. Нәтиже туралы шешім оны тексеретін мақсатпен байланысуы керек.
Қайта орындауға ишара: Салыстыру аяқталғанда қандай сұраққа жауап бергіңіз келеді? Алдымен соны бір сөйлеммен жазыңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Нейрондық желілердің әрекет ету қағидалары
- Нейрондық желілерді жіктеу
- MS Excel-дегі нейрондық желіні жобалау
- MS Excel-де нейрондық желілерді жобалау және мәшинелік оқыту практикумы
- Виртуалды және кеңейтілген шынайылық
- Виртуалды шынайылықтағы адам
- 3D панорама және виртуалды тур
- Image Composite Editor программасында 3D панорамасын құру
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.