Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология · 8-сынып · 15 сұрақ

Асқазан ішек жолдарының аурулары және тамақтану гигиенасы

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

13-параграф · Оқулықтың 58–61-беттері

«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Асқазан ішек жолдарының аурулары және тамақтану гигиенасы» тақырыбы, 13-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Бала дәретханадан шыққан соң қолын жумай, нан жеді. Ішек жұқпасының берілу қаупін азайтатын ең тікелей әрекет…»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Тамақ алдында қолды сабынмен жуу

    Жауап нұсқалары

    1. A.Нанды үлкен бөліктерге бөлу
    2. B.Тамақты әдеттегіден жылдам жеу
    3. C.Тамақ алдында қолды сабынмен жуудұрыс
    4. D.Нанды тұздап жеу
    5. E.Тек аяқкиімді ауыстыру

    Түсіндірме

    Ереже: Ішек жұқпаларының кей қоздырғыштары ластанған қолдан тағамға және ауызға өте алады. Сабынмен қол жуу осы тасымалды азайтады. Қолдың көзге таза көрінуі микроб жоқ дегенді білдірмейді. Гигиеналық әрекетті нақты берілу жолына сәйкестендіру керек.

    Қолдану: Шарт дәретханадан кейін жуылмаған қолмен нан жеуді көрсетеді. Ең тікелей алдын алу — тамақ алдында қол жуу. Бұл барлық жұқпадан абсолютті қорғаныс емес, бірақ берілген қол→тағам→ауыз тізбегін шектеуге бағытталған. Қоректің көлемі мен дәмін өзгерту осы жолды жоймайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Нанды бөлу қолдағы ластануды кетірмейді. Жылдам жеу де тасымалды азайтпайды. Тұздау қол жууды алмастырмайды. Аяқкиім ауыстыру осы нақты қол арқылы берілуді шешпейді. Төрт әрекет шарттағы негізгі қауіпке тікелей әсер етпейді.

    Қайта орындауға ишара: Қауіптің қол арқылы тағамға өтетін кезеңін тоқтататын әрекетті таңда.

  2. Дұрыс жауап: Шикі өнімдегі микроағзалардың дайын тағамға ауысуы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Салатта тек судың булануы
    2. B.Еттің барлық нәруызының салатта майға айналуы
    3. C.Шикі өнімдегі микроағзалардың дайын тағамға ауысуыдұрыс
    4. D.Салаттың тек суықтан қатуы
    5. E.Тақтайдағы микробтардың дайын тағамға өте алмауы

    Түсіндірме

    Ереже: Айқаспалы ластану шикі тағамдағы микроағзалар дайын тағамға құрал, бет немесе қол арқылы ауысқанда болады. Дайын салат кейін қыздырылмай жеуге арналуы мүмкін. Сондықтан шикі және дайын өнімді бөлек өңдеу, құралдарды тазалау маңызды. Ластану тек тағамның сыртқы көрінісімен анықталмайды.

    Қолдану: Шартта бір жуылмаған тақтай екі тағамға пайдаланылған. Бұл микробтардың еттен салатқа ауысуына жағдай жасайды. Қауіп еттің түрі өзгергенінен емес, ортақ жанасу бетінен туындайды. Бөлек құрал не тиісті тазалау осы байланысты азайтады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Булану берілген құрал арқылы тасымалды түсіндірмейді. Нәруыздың майға түгел айналуы мұндай жанасудан болмайды. Қату температуралық үдеріс. Микроб өте алмайды деу ластану қаупін жоққа шығарады. Төрт жауап бір бетті ортақ пайдаланудың негізгі салдарын дұрыс ашпайды.

    Қайта орындауға ишара: Екі тағамды жалғаған ортақ бетті анықта.

  3. Дұрыс жауап: Алманы қауіпсіз сумен мұқият жуу

    Жауап нұсқалары

    1. A.Алманы қауіпсіз сумен мұқият жуудұрыс
    2. B.Алманы тек салқын бөлмеге қою
    3. C.Алманы сыртынан қарап, жумастан жеу
    4. D.Топырақ бар бөлікті қолмен сипап, қолды жумай жеу
    5. E.Алманы тек ұсақ бөліктерге бөлу

    Түсіндірме

    Ереже: Шикілей желінетін жеміс бетінде топырақпен келген ластану болуы мүмкін. Қауіпсіз сумен жуу оны азайтуға бағытталған. Жуу абсолютті стерильділікке кепіл емес, бірақ тазалықтың маңызды қадамы. Суды да қауіпсіз көзден пайдалану керек, әйтпесе жаңа ластану болуы мүмкін.

    Қолдану: Шарт алма шикілей желінетінін және топырақ барын береді. Осы беткі ластануды кетіретін әрекет — мұқият жуу. Жемісті тоңазыту сақтау үшін пайдалы болуы мүмкін, бірақ топырақ қалдығын автоматты алып тастамайды. Бір әрекеттің мақсатын екіншісімен шатастырмаймыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Салқындату тазалаудың орнына жүрмейді. Сыртынан қарау микробты түгел анықтамайды. Жуылмаған қолмен сипау ластануды таратуы мүмкін. Бөлу де бетін жумауды түзетпейді. Төрт әрекет осы шарттағы ластануды тиісті жолмен азайтпайды.

    Қайта орындауға ишара: Сақтау мен бетін тазалаудың мақсаттарын ажырат.

  4. Дұрыс жауап: Кейбір микроағзалар қолайлы температурада көбейе алады

    Жауап нұсқалары

    1. A.Пісіру тағамды кез келген мерзімге қауіпсіз етеді
    2. B.Кейбір микроағзалар қолайлы температурада көбейе аладыдұрыс
    3. C.Жылы жерде барлық микроағза міндетті түрде жойылады
    4. D.Қақпақ жабу сақтау температурасын әрқашан қауіпсіз етеді
    5. E.Микробтың көбеюі тағамның сақталуына еш қатысы жоқ

    Түсіндірме

    Ереже: Кейбір микроағзалар жылы жағдайда тез көбейеді. Піскен тағам кейін ластануы немесе сақталған микробтардың өсуіне жағдай беруі мүмкін. Пісіру мен дұрыс сақтау бірін-бірі толықтырады. Жылыда ұстау мен жеткілікті ыстық өңдеуді бірдей үдеріс деп қарастырмаймыз.

    Қолдану: Шарт тез бұзылатын тағамның ұзақ жылы жерде қалғанын көрсетеді. Сондықтан микробтардың көбею мүмкіндігі дұрыс түсініктеме. Бұл тағам міндетті түрде нақты бір ауру тудырды деген диагноз емес. Қауіптің өзгеру себебі уақыт пен сақтау жағдайына байланысты.

    Қате нұсқаларды ажырату: Мәңгі қауіпсіз деу кейінгі ластануды елемейді. Барлық микроб жойылады деу жылылық пен қыздыруды шатастырады. Қақпақ қауіпсіз температураны қамтамасыз етпейді. Көбею қатысы жоқ деу биологиялық себепті жоққа шығарады. Төрт тұжырым сақтау қаупін дұрыс бағаламайды.

    Қайта орындауға ишара: Пісіруден кейін де уақыт пен сақтау температурасы маңызды ма?

  5. Дұрыс жауап: Шыбын микроағзаларды дене бетімен тағамға механикалық тасымалдауы мүмкін

    Жауап нұсқалары

    1. A.Шыбын тағамдағы барлық микробты міндетті түрде жояды
    2. B.Шыбын қонса, тағам бірден стерильді болады
    3. C.Әр шыбын міндетті түрде бір ғана белгілі ауруды таратады
    4. D.Тағамға тек жанасу арқылы ешқандай ластану өте алмайды
    5. E.Шыбын микроағзаларды дене бетімен тағамға механикалық тасымалдауы мүмкіндұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Жәндіктер лас беттен тағамға микроағзаларды механикалық тасымалдауы мүмкін. Мұнда қоздырғыштың шыбын денесінде міндетті түрде дамуы талап етілмейді. Қауіптің болуы нақты ауруды автоматты анықтамайды. Тағамды қорғау мен асүй тазалығы осы тасымалды шектеуге бағытталған.

    Қолдану: Шарт лас бет пен тағамды бір шыбынның жанасуы арқылы байланыстырады. Сондықтан мүмкін механикалық тасымал дұрыс. Бұл барлық шыбында бір қоздырғыш болады немесе әр жанасу ауруға әкеледі деген сөз емес. Қауіптің жолын мүмкіндігінше нақты сипаттаймыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Барлық микробты жоюға негіз жоқ. Стерильді деу кері қорытынды. Бір ғана ауруды міндетті таратады деу артық жалпылау. Жанасудан ластану өтпейді деу тасымал мүмкіндігін елемейді. Төрт жауап берілген жанасулар арасындағы ықтимал байланысты дұрыс түсіндірмейді.

    Қайта орындауға ишара: Лас беттен тағамға қоздырғышты алып өтетін тасымалдаушыны анықта.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.