Дәрумендер олардың сипаттамасы және оларды жіктеу

Ереже: Дәрумендер — қалыпты тіршілік үдерістеріне аз мөлшерде қажет органикалық заттар. Олардың қызметтері әртүрлі, көптеген зат алмасу үдерісіне қатысады. Бұл заттарды негізгі энергия көзімен немесе минералды тұздармен теңестірмейміз. Аз мөлшердің қажет болуы олардың маңызы төмен деген сөз емес.

Қолдану: Сұрақ жалпы рөлді анықтайды. Аз мөлшерде қажет және қалыпты үдерістерге қатысады деген жауап дұрыс. Әр дәруменнің нақты қызметі өзгеше, сондықтан барлығына бір ғана мүшені немесе бір ғана реакцияны міндетті ортақ деп бекітпейміз. Қажеттілік пен қауіпсіз мөлшер бөлек бағаланады.

Қате нұсқаларды ажырату: Негізгі энергия қоры май мен көмірсуға қатысты. Нәруызды алмастыру олардың құрылымдық рөлін елемейді. Минералды тұздар органикалық дәрумендер емес. Өте көп мөлшер ғана қажет деу микромөлшерлік қажеттілікке қайшы. Төрт тұжырым заттың тобын немесе рөлін бұрмалайды.

Қайта орындауға ишара: Маңызды қызмет атқару үшін заттың көп мөлшері міндетті ме?

Ереже: Ерігіштік заттың белгілі ортада еру қасиетін сипаттайды. Дәрумендерді суда немесе майда еруіне қарай екі топқа бөлеміз. Бұл жіктеу дәруменнің қажетті мөлшерін немесе жетіспеу белгілерін тікелей атау емес. Бір қасиет бойынша топтастыруды басқа белгілермен алмастырмаймыз.

Қолдану: Шарт топтардың атауында екі еріткішті көрсетеді. Сондықтан ерігіштік дұрыс. Тағамның жалпы түсі белгілі дәруменнің болуын кейде жанама байланыстыруы мүмкін, бірақ осы екі топтың анықтамасы болмайды. Жас қажетті мөлшерге әсер еткенмен, заттың ерігіштік тобы өзгермейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Тағамдағы мөлшер қажетті түсуді сипаттайды, еріткішті емес. Шығу тегі бойынша бөлу екі ерігіштік тобымен толық сәйкес емес. Мүше қызметі де ерігіштік анықтамасы болмайды. Молекулалық масса заттың басқа қасиеті. Төрт белгі өзге салыстыруда пайдалы болуы мүмкін, бірақ берілген су мен май топтарының жіктеу негізін бермейді.

Қайта орындауға ишара: Топ атауларында қандай ортада еру көрсетілгенін тексер.

Ереже: B тобының дәрумендері мен C дәрумені суда еритін топқа жатады. A, D, E және K майда еритіндер. Қатардағы әр элементті тексеру керек: бір дұрыс мысал бүкіл қатарды дұрыс етпейді. Жіктеу заттың ерігіштігіне қатысты, қоректегі мөлшеріне емес.

Қолдану: B₁, B₂ және C үшеуі де суда ериді. Бұл қатар шартты толық орындайды. Қалған қатарларда кемінде бір майда еритін дәрумен бар. Тек B әрпін көріп тоқтамай, барлық элементтің қай топта екенін салыстыру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: A, D, E түгел майда еритіндер. A бар аралас қатар таза суда еритіндер емес. D, E, K де майда ериді. B₂, C, K қатарында K басқа топта. Төрт қатар берілген «тек» талабын толық сақтамайды.

Қайта орындауға ишара: Әр әріпті жеке жіктеп, қатарда басқа топтан біреу бар-жоғын тексер.

Ереже: Майда еритін негізгі дәрумендерге A, D, E және K жатады. Бұл төрт атау ерігіштік бойынша біріктіріледі. B тобы мен C осы тізімге кірмейді. Толық жиынды сұрағанда бір элементті басқа топтың дәруменімен ауыстыру жауапты қате етеді.

Қолдану: Сұрақ төрт негізгі майда еритін дәруменді түгел сұрайды. A, D, E, K дұрыс. Қатардың ұзындығы төрт болғаны жеткіліксіз, оның құрамындағы әр дәрумен тиісті топқа кіруі тиіс. Топтың атауын дәруменнің пайдалы не зиянды екенінің бағасы деп қарастырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: B₁ бар бірінші қатар D-ны алмастырған. B₁, B₂, C бар екінші қатарда үшеуі суда ериді. C қосылған қатар K-ны жоғалтады. Соңғы қатарда A орнына B₁ берілген. Төрт нұсқа қажетті толық жиынды сақтамайды.

Қайта орындауға ишара: A, D, E, K жиынындағы төрт атаудың бәрін тексер.

Ереже: Гиповитаминоз белгілі дәруменнің жеткіліксіздігімен байланысты. Авитаминоз атауы өте айқын тапшылықты сипаттауда қолданылады, ал гипервитаминоз артық мөлшермен байланысты. Бұл оқу терминдерін қандағы глюкоза деңгейінің атауларымен шатастырмаймыз. Нақты адамдағы тапшылықты маман бағалайды.

Қолдану: Шарт дәрумен бар екенін, бірақ қажетті деңгейден аз екенін нақтылайды. Сондықтан гиповитаминоз дұрыс. Мұнда жеке адамның шаршауын ғана негіз етіп диагноз қою жоқ. Берілген мөлшерлік қатынас оқу ұғымын ажыратуға жеткілікті. «Аз» бен «артықты» бірдей күй деп қарастырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Гипервитаминоз артық мөлшерге қатысты. Толық тапшылық нұсқасы шарттағы «мүлде жоқ емес» дегенмен сәйкес емес. Гипергликемия глюкозаның жоғарылауын, гипогликемия төмендеуін атайды. Төрт термин дәруменнің берілген жеткіліксіздігін осы нақты деңгейде дұрыс сипаттамайды.

Қайта орындауға ишара: «Гипо» аздықты білдіреді; сұралған зат дәрумен бе, әлде глюкоза ма?