Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология · 8-сынып · 15 сұрақ

Тістердің құрылысы мен қызметі олардың гигиенасы

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

11-параграф · Оқулықтың 50–53-беттері

«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Тістердің құрылысы мен қызметі олардың гигиенасы» тақырыбы, 11-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қалыпты сау тістің қызыл иектен жоғары көрініп тұратын бөлігі қалай аталады?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Тіс сауыты

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тіс сауытыдұрыс
    2. B.Тіс түбірі
    3. C.Тіс мойны
    4. D.Тіс ұлпасы
    5. E.Түбір өзегі

    Түсіндірме

    Ереже: Тістің негізгі сыртқы бөліктері — сауыт, мойын және түбір. Сауыт ауыз қуысында көрінеді, мойын сауыт пен түбірді жалғайтын аймақ, түбір жақ сүйегіндегі ұяшықта орналасады. Сыртқы бөліктің атауын оны құрайтын ұлпаның атауымен шатастырмау қажет.

    Қолдану: Шарт сау тістің қызыл иектен жоғары көрінетін бөлігін сұрайды. Бұл тіс сауыты. Тістің сыртқы бөлігін анықтау үшін ұлпаның жұмсақ не қатты болуы емес, оның қалыпты орналасуы шешуші. Сауытты сыртынан кіреуке қаптайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Түбір ұяшықта орналасады. Мойын сауыт пен түбірдің шекаралық аймағы. Ұлпа тістің ішіндегі жұмсақ тін. Түбір өзегі түбір ішіндегі қуыс бөлігі. Төрт жауап тістің ауызда көрінетін сауыт бөлігін басқа деңгейдегі құрылыммен алмастырады.

    Қайта орындауға ишара: Тістің сыртқы үш бөлігін жоғарыдан төменге орналастыр.

  2. Дұрыс жауап: Кіреуке

    Жауап нұсқалары

    1. A.Дентин
    2. B.Кіреукедұрыс
    3. C.Цемент
    4. D.Тіс ұлпасы
    5. E.Қызыл иек

    Түсіндірме

    Ереже: Кіреуке сауыттың сыртын қаптап, астындағы ұлпаларды қорғайды. Ол өте қатты минералданған ұлпа. Дентин тіс массасының көп бөлігін құрайды, цемент түбірді қаптайды, ұлпа жұмсақ ішкі бөлік болады. Қабаттың орнын оның қаттылығымен бірге анықтаймыз.

    Қолдану: Шарт сауыттың сыртқы ең қатты қабатын көрсетеді. Сондықтан кіреуке дұрыс. Барлық қатты тіс ұлпасын кіреуке деп атауға болмайды, өйткені дентин мен цементтің орны және құрылысы өзгеше. Сұралған белгі осы қабатқа нақты сәйкес келеді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Дентин кіреукенің астында. Цемент негізінен түбірдің сыртында. Ұлпада тамырлар мен жүйкелер бар, ол жұмсақ. Қызыл иек тісті айнала орналасқан жұмсақ тін. Төрт нұсқа сыртқы сауыт қабаты мен басқа ұлпалардың орнын шатастырады.

    Қайта орындауға ишара: Сауыттың сыртынан ішіне қарай бірінші қорғаныш қабатты ата.

  3. Дұрыс жауап: Дентин

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кіреуке
    2. B.Дентиндұрыс
    3. C.Тіс ұлпасы
    4. D.Қызыл иек
    5. E.Периодонт байламы

    Түсіндірме

    Ереже: Дентин кіреуке мен цементтің астында орналасады және тістің негізгі көлемін құрайды. Бұл қатты минералданған тіс ұлпасы, оны кәдімгі жақ сүйегімен толық теңестірмейміз. Дентиннің ішкі жағында ұлпа қуысы бар. Қабаттар бір-бірімен байланысқан, бірақ бірдей емес.

    Қолдану: Шарт екі белгіні береді: кіреукенің астындағы орын және негізгі қатты масса. Екеуі дентинге сәйкес. Кіреуке де қатты болғанымен, оның сыртқы орналасуы басқа. Сондықтан тек қаттылық белгісімен шешпей, орын мен көлемін бірге қолданамыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Кіреуке сыртқы қабат. Ұлпа жұмсақ ішкі тін. Қызыл иек тістің негізгі қатты массасын құрамайды. Периодонт байламы түбірді ұяшықпен байланыстырады. Төрт нұсқа берілген орын мен қатты масса сипаттамасын қатар сақтамайды.

    Қайта орындауға ишара: Сыртқы кіреуке мен ішкі ұлпа арасындағы қатты тінді ізде.

  4. Дұрыс жауап: Қоректік заттар жеткізу және сезімталдық

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тек сауытты сыртынан қатты қабатпен қаптау
    2. B.Тек қоректі кесетін қыр қалыптастыру
    3. C.Тек түбірді цементпен қаптау
    4. D.Қоректік заттар жеткізу және сезімталдықдұрыс
    5. E.Тек сілекейдің ауызға бөлінуі

    Түсіндірме

    Ереже: Тіс ұлпасы — қан тамырлары, жүйкелер және дәнекер тін бар жұмсақ бөлік. Қан тамырлары тірі жасушаларға қажетті заттарды жеткізеді. Жүйкелер сезімталдықпен байланысты. Тістің бір құрылымын сипаттағанда оның құрамындағы элементтердің қызметін бөлек түсіндіру маңызды.

    Қолдану: Шарт ұлпаның екі құрамын атайды. Қоректендіру мен сезімталдық осы құрамға сәйкес. Ұлпа сауыттың сыртқы қатты жамылғысы емес. Тіс жалпы шайнауға қатысқанымен, сұрақ дәл ішкі тамырлар мен жүйкелердің қызметтерін анықтауды талап етеді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Сыртқы қаптау кіреукеге қатысты. Кесетін қыр тістің сыртқы пішіні. Цемент түбірдің қатты жамылғысы. Сілекейді сілекей бездері бөледі. Төрт нұсқа жұмсақ ұлпаның тамырлы және жүйкелік қызметін басқа құрылымдардың қызметімен алмастырады.

    Қайта орындауға ишара: Қан тамыры нені жеткізеді, ал жүйке қандай әсерді сезуге қатысады?

  5. Дұрыс жауап: Тіс түбірі

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тіс сауыты
    2. B.Тіс түбірідұрыс
    3. C.Кіреуке
    4. D.Тіс ұлпасы
    5. E.Тіс мойны

    Түсіндірме

    Ереже: Тістің түбірі жақ сүйегіндегі ұяшықта орналасады. Оны айнала орналасқан байламдар тісті ұяшықпен байланыстырады. Сауыт қорекпен жанасатын көрінетін бөлік, мойын сауыт пен түбірдің түйісу аймағы. Құрылымдық бөлікті қабат атауынан ажырату керек.

    Қолдану: Шарт ұяшықтағы сыртқы негізгі бөлікті сұрайды. Түбір дұрыс. Бекіну тек сүйекке қатып кету емес, тірі тіндермен байланыс арқылы қамтамасыз етіледі. Сұрақ тістің қан тамырлары өтетін ішкі қуысын емес, ұяшыққа орналасқан бөлігін анықтайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Сауыт ұяшықтағы негізгі бөлік емес. Кіреуке сауытты қаптайтын ұлпа. Ұлпа тістің ішкі жұмсақ тіні. Мойын түйісу аймағы болғанымен, түбірді алмастырмайды. Төрт нұсқаның орны немесе құрылымдық деңгейі шартқа толық сәйкес келмейді.

    Қайта орындауға ишара: Тістің көрінетін бөлігінен жақ сүйегіндегі бөлігіне қарай ойлан.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.