Рационал теңсіздіктерді шешу
5.3-параграф · Оқулықтың 154–159-беттері
«Алгебра» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Рационал теңсіздіктерді шешу» тақырыбы, 5.3-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «(x−3)/(x−5) > 0 рационал теңсіздігінің шешімі қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: (−∞; 3) ∪ (5; +∞)
Жауап нұсқалары
- A.(−∞; 3) ∪ (5; +∞)дұрыс
- B.(3; +∞)
- C.(3; 5)
- D.[3; 5]
- E.(−∞; 5)
Түсіндірме
Ереже: Рационал теңсіздікте алым мен бөлімнің таңбалары салыстырылады. Бөлім нөл болатын мәндер ешқашан шешімге кірмейді; алым нөл болатын нүктелер тек қатаң емес белгіде енуі мүмкін.
Қолдану: Алым мен бөлім таңбалары бірдей болғанда бөлшек оң. x = 5 анықталмайды, x = 3 нөл береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлім таңбасы белгісіз кезде оған бірден көбейту теңсіздік бағытын бұзуы мүмкін. Таңба аралықтарын қарастыру керек.
Қайта орындауға ишара: Алым мен бөлім бірдей таңбалы болатын аралықтарды табыңыз.
Дұрыс жауап: 3
Жауап нұсқалары
- A.5
- B.4
- C.3дұрыс
- D.6
- E.2
Түсіндірме
Ереже: Рационал теңсіздікте алым мен бөлімнің таңбалары салыстырылады. Бөлім нөл болатын мәндер ешқашан шешімге кірмейді; алым нөл болатын нүктелер тек қатаң емес белгіде енуі мүмкін.
Қолдану: Алым оң, бөлшек теріс болуы үшін x−4 < 0. Ең үлкен бүтін x = 3.
Қате нұсқаларды ажырату: Алым оң болғанда бөлшектің терістігі бөлімнің терістігін талап етеді. Шекараның өзі анықталмайды.
Қайта орындауға ишара: Алдымен x-тің шекарасын тауып, одан кіші ең үлкен бүтінді таңдаңыз.
Дұрыс жауап: [5; 7)
Жауап нұсқалары
- A.(−∞; 5)
- B.(5; 7)
- C.(5; 7]
- D.[7; +∞)
- E.[5; 7)дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Рационал теңсіздікте алым мен бөлімнің таңбалары салыстырылады. Бөлім нөл болатын мәндер ешқашан шешімге кірмейді; алым нөл болатын нүктелер тек қатаң емес белгіде енуі мүмкін.
Қолдану: [5; 7) аралығында алым мен бөлім таңбалары бірдей немесе алым нөл. x = 7 бөлімді нөлге айналдырады.
Қате нұсқаларды ажырату: Алым мен бөлімнің нөлдері бірдей мәртебеде емес: алым нөлі ≥ белгісіне сай келуі мүмкін, бөлім нөліне тыйым салынады.
Қайта орындауға ишара: Екі шекарада өрнектің анықталуын және нөлге тең болуын бөлек тексеріңіз.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.2дұрыс
- B.4
- C.5
- D.3
- E.1
Түсіндірме
Ереже: Рационал теңсіздікте алым мен бөлімнің таңбалары салыстырылады. Бөлім нөл болатын мәндер ешқашан шешімге кірмейді; алым нөл болатын нүктелер тек қатаң емес белгіде енуі мүмкін.
Қолдану: Шешім [6; 8); оның бүтін сандары 6-дан 7-ге дейін, саны 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлім нөл болатын оң шетті бүтін шешім ретінде санауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Шешім аралығын тапқан соң тек оған кіретін бүтіндерді санаңыз.
Дұрыс жауап: Барлық нақты x, тек x ≠ 7
Жауап нұсқалары
- A.Барлық нақты x, тек x ≠ 7дұрыс
- B.x = 7
- C.Шешімі жоқ
- D.x > 7
- E.x < 7
Түсіндірме
Ереже: Рационал теңсіздікте алым мен бөлімнің таңбалары салыстырылады. Бөлім нөл болатын мәндер ешқашан шешімге кірмейді; алым нөл болатын нүктелер тек қатаң емес белгіде енуі мүмкін.
Қолдану: Бөлім анықталған жерде квадрат оң, ал алым 1. Тек x = 7 алынбайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Квадрат бөлім анықталған жерде оң, бірақ бөлім нөл болатын нүкте сақталып қалмайды.
Қайта орындауға ишара: Бөлімнің қай мәнде нөл болатынын анықтаңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Алгебра» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.