Жердің қасиеті және оның салдары

Ереже: Планетаның Күннен қашықтық реті мен оның өлшем реті әртүрлі болады. Диаметрі бойынша Юпитер, Сатурн, Уран және Нептун Жерден үлкен. Шолпан, Марс және Меркурийдің диаметрі Жерден кіші.

Қолдану: Жерден үлкен төрт планета бар, сондықтан диаметрі кемитін қатарда оның алдында төрт орын орналасады. Бұл сұрақ Күннен санағандағы орнын емес, өлшем бойынша орнын тексереді.

Қате нұсқаларды ажырату: Үшінші орын Күннен қашықтық ретімен шатастырудан шығуы мүмкін. Екінші, төртінші және алтыншы орындар Жерден үлкен төрт планетаның бар екенін ескермейді. Планета массасының ретін де диаметр ретімен дәлелсіз алмастыруға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Алдымен Жерден үлкен планеталарды сана, содан кейін Жердің орнын анықта.

Ереже: Күннен түсетін энергия планетаның жылулық жағдайына әсер етеді. Сұйық судың болуы және тіршілікке қолайлы орта тек қашықтықпен анықталмайды: атмосфераның құрамы, қысым және басқа жағдайлар да маңызды.

Қолдану: Дұрыс жауап қашықтықтың энергия қабылдаумен байланысын көрсетеді. Ол Жерде тіршіліктің болуын жалғыз себеппен түсіндірмейді және әрбір ағза күн сәулесін тікелей қорек ретінде пайдаланады деп тұжырымдамайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Қашықтық мұхитты оттекке айналдырмайды, тартылысты жоймайды және айналуды тоқтатпайды. Жануарлар органикалық қоректі басқа ағзалардан алады. Күн сәулесі экожүйеге маңызды болғанымен, барлық ағза оны бірдей жолмен пайдаланбайды.

Қайта орындауға ишара: Қашықтық өзгерсе, ең алдымен планетаға келетін қандай физикалық ағын өзгеретінін ойла.

Ереже: Жер бетінің басым бөлігін біртұтас Дүниежүзілік мұхит алып жатыр. Оның үлесі шамамен жетпіс бір жүздікке тең. Бұл бет ауданының үлесі, Жердің барлық массасының немесе көлемінің суға тиесілі үлесі емес.

Қолдану: Сұрақта планетаның сыртқы беті қарастырылған. Сондықтан жауап мұхитпен жабылған ауданның бүкіл бет ауданына қатынасын білдіруі керек. Құрлық үлесімен шатастырмау үшін судың жартыдан көп бөлікті алып жатқанын ескереміз.

Қате нұсқаларды ажырату: Жиырма тоғыз пайыз шамамен құрлық үлесіне сәйкес келеді. Елу пайыз су мен құрлықты теңестіріп жібереді. Он және тоқсан пайыз бұл арақатынасты шамадан тыс азайтады немесе арттырады.

Қайта орындауға ишара: Бүтін бетті жүз пайыз деп алып, судың құрлықтан көбірек аумақты алып жатқанын ескер.

Ереже: Бір бүтінді өзара толықтыратын екі бөлікке бөлгенде олардың пайыздық үлестерінің қосындысы жүзге тең болады. Мұнда планета беті су және құрлық аудандары ретінде қарастырылған.

Қолдану: Құрлық үлесін табу үшін бүкіл беттің жүз пайызынан судың жетпіс бір пайызын азайтамыз: 100 − 71 = 29. Екі үлесті қайта қосып тексерсек, толық бетке сәйкес жүз пайыз шығады.

Қате нұсқаларды ажырату: Судың үлесін қайталау екі бөлікті ажыратпау болады. Жиырма бір, отыз тоғыз және қырық тоғыз пайызды қосқанда берілген су үлесімен бірге жүз шықпайды. Жауап ауданның пайыздық үлесімен берілуі керек.

Қайта орындауға ишара: Ізделетін бөлік пен белгілі бөлікті қосқанда жүз пайыз шығуын тексер.

Ереже: Ауданның пайыздық үлесі бөліктің ауданын толық ауданға бөліп, жүзге көбейту арқылы есептеледі. Алым мен бөлім бірдей аудан бірліктерімен берілсе, миллион және шаршы километр көбейткіштері қысқарады.

Қолдану: Есептеу: 206 ÷ 255 × 100 ≈ 80,78%. Бүтін пайызға дөңгелектегенде сексен бірге жуық нәтиже алынады. Барлық қажетті аудан деректері сұрақтың өзінде берілген, қосымша кесте қажет емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Он тоғыз пайыз шамамен осы жартышардың құрлық үлесіне сәйкес келеді. Алпыс бір мен отыз тоғыз басқа қатынастармен шатастырудан шығуы мүмкін. Елу пайыз екі ауданның тең екенін білдірер еді, ал берілген сандар тең емес.

Қайта орындауға ишара: Алдымен су ауданын жартышардың толық ауданына бөл; кері қатынасты алма.