Тірі ағзалардың қасиеті
36-параграф · Оқулықтың 120–122-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Тірі ағзалардың қасиеті» тақырыбы, 36-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қоян шөп жеп, тіршілігіне қажетті заттарды қабылдады. Азық алу қай тіршілік қасиетін көрсетеді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қоректену
Жауап нұсқалары
- A.Көбею
- B.Өсу
- C.Тітіркенгіштік
- D.Қоректенудұрыс
- E.Қозғалу
Түсіндірме
Ереже: Қоректену ағзаның тіршілігіне қажет заттарды алуымен және пайдалануымен байланысты. Жануарлар дайын органикалық қоректі жейді, ал жасыл өсімдіктер жарық энергиясын пайдаланып органикалық зат түзеді.
Қолдану: Қоянның шөп жеуі немесе құстың дән жұтуы қажетті заттардың ағзаға келуін көрсетеді. Шартта ұрпақ түзу, дене өлшемінің артуы не сыртқы сигналға жауап беру негізгі нысан емес. Зат пен энергия алу тәсілдері ағзаларда әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан барлық тірі ағза міндетті түрде дайын тағамды ауызбен жейді деп түсінбейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбею ұрпақ қалдыруды, өсу өлшемнің артуын, тітіркенгіштік әсерге жауапты, қозғалу орын не дене қалпын өзгертуді білдіреді. Азық қабылдауды осы қасиеттермен алмастырма; әрекеттер қатар жүруі мүмкін, бірақ сұрақтың басты белгісін ал.
Қайта орындауға ишара: Тағам арқылы қажетті заттардың ағзаға келуін ескер.
Дұрыс жауап: Қоректену
Жауап нұсқалары
- A.Өсу
- B.Тітіркенгіштік
- C.Қозғалу
- D.Көбею
- E.Қоректенудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоректену ағзаның тіршілігіне қажет заттарды алуымен және пайдалануымен байланысты. Жануарлар дайын органикалық қоректі жейді, ал жасыл өсімдіктер жарық энергиясын пайдаланып органикалық зат түзеді.
Қолдану: Қоянның шөп жеуі немесе құстың дән жұтуы қажетті заттардың ағзаға келуін көрсетеді. Шартта ұрпақ түзу, дене өлшемінің артуы не сыртқы сигналға жауап беру негізгі нысан емес. Зат пен энергия алу тәсілдері ағзаларда әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан барлық тірі ағза міндетті түрде дайын тағамды ауызбен жейді деп түсінбейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбею ұрпақ қалдыруды, өсу өлшемнің артуын, тітіркенгіштік әсерге жауапты, қозғалу орын не дене қалпын өзгертуді білдіреді. Азық қабылдауды осы қасиеттермен алмастырма; әрекеттер қатар жүруі мүмкін, бірақ сұрақтың басты белгісін ал.
Қайта орындауға ишара: Тағам арқылы қажетті заттардың ағзаға келуін ескер.
Дұрыс жауап: Қоректену
Жауап нұсқалары
- A.Тітіркенгіштік
- B.Қозғалу
- C.Қоректенудұрыс
- D.Көбею
- E.Өсу
Түсіндірме
Ереже: Қоректену ағзаның тіршілігіне қажет заттарды алуымен және пайдалануымен байланысты. Жануарлар дайын органикалық қоректі жейді, ал жасыл өсімдіктер жарық энергиясын пайдаланып органикалық зат түзеді.
Қолдану: Қоянның шөп жеуі немесе құстың дән жұтуы қажетті заттардың ағзаға келуін көрсетеді. Шартта ұрпақ түзу, дене өлшемінің артуы не сыртқы сигналға жауап беру негізгі нысан емес. Зат пен энергия алу тәсілдері ағзаларда әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан барлық тірі ағза міндетті түрде дайын тағамды ауызбен жейді деп түсінбейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Көбею ұрпақ қалдыруды, өсу өлшемнің артуын, тітіркенгіштік әсерге жауапты, қозғалу орын не дене қалпын өзгертуді білдіреді. Азық қабылдауды осы қасиеттермен алмастырма; әрекеттер қатар жүруі мүмкін, бірақ сұрақтың басты белгісін ал.
Қайта орындауға ишара: Тағам арқылы қажетті заттардың ағзаға келуін ескер.
Дұрыс жауап: Көбею
Жауап нұсқалары
- A.Өсу
- B.Қоректену
- C.Тыныс алу
- D.Тітіркенгіштік
- E.Көбеюдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Көбею — жаңа даралардың пайда болуына және ұрпақ жалғасуына мүмкіндік беретін тіршілік үдерісі. Ол жеке ағзаның өлшемінің өсуінен бөлек ұғым.
Қолдану: Құстың балапан шығаруы немесе өсімдік тұқымынан жаңа дараның дамуы ұрпақ пайда болуымен байланысты. Шартта бір ағзаның үлкейгені ғана емес, жаңа тіршілік иесінің пайда болғаны маңызды. Әрбір жеке дара міндетті түрде ұрпақ береді деген талап қойылмайды, бірақ бұл қасиет популяция мен түрдің жалғасуына қатысады.
Қате нұсқаларды ажырату: Өсу бір дараның өлшемін арттырады. Қоректену зат алумен, тыныс алу энергия босататын үдерістермен, тітіркенгіштік әсерге жауаппен байланысты. Жаңа ұрпақтың пайда болуын осы өзге қасиеттермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Бір дараның үлкеюін емес, жаңа даралардың пайда болуын қара.
Дұрыс жауап: Көбею
Жауап нұсқалары
- A.Қоректену
- B.Тыныс алу
- C.Көбеюдұрыс
- D.Тітіркенгіштік
- E.Өсу
Түсіндірме
Ереже: Көбею — жаңа даралардың пайда болуына және ұрпақ жалғасуына мүмкіндік беретін тіршілік үдерісі. Ол жеке ағзаның өлшемінің өсуінен бөлек ұғым.
Қолдану: Құстың балапан шығаруы немесе өсімдік тұқымынан жаңа дараның дамуы ұрпақ пайда болуымен байланысты. Шартта бір ағзаның үлкейгені ғана емес, жаңа тіршілік иесінің пайда болғаны маңызды. Әрбір жеке дара міндетті түрде ұрпақ береді деген талап қойылмайды, бірақ бұл қасиет популяция мен түрдің жалғасуына қатысады.
Қате нұсқаларды ажырату: Өсу бір дараның өлшемін арттырады. Қоректену зат алумен, тыныс алу энергия босататын үдерістермен, тітіркенгіштік әсерге жауаппен байланысты. Жаңа ұрпақтың пайда болуын осы өзге қасиеттермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Бір дараның үлкеюін емес, жаңа даралардың пайда болуын қара.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.