Тірі ағзалардың ұйымдасу деңгейі
37-параграф · Оқулықтың 123–127-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Тірі ағзалардың ұйымдасу деңгейі» тақырыбы, 37-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Көпжасушалы ағзаның негізгі құрылымдық және қызметтік бірлігі қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Жасуша
Жауап нұсқалары
- A.Ұлпа
- B.Мүше
- C.Ағза
- D.Популяция
- E.Жасушадұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жасуша — ағзаның негізгі құрылымдық және қызметтік бірлігі. Көпжасушалы ағзада жасушалар маманданып, ұлпалар мен мүшелердің құрамына кіреді.
Қолдану: Микроскоппен көрінген мембранасы, цитоплазмасы және тіршілік үдерістері бар бірлік осы деңгейге жатады. Әр жасушада міндетті түрде мембраналы ядро болады деп ойлауға болмайды: прокариоттарда ондай ядро жоқ. Сұрақ жеке тірі бірлікті сұрайды, ал ұлпа мен мүше бірнеше бірліктің ұйымдасуынан түзіледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұлпа қызметі ұқсас жасушалар тобын, мүше бірнеше ұлпадан құралған бөлікті, ағза жеке дараны, популяция бір түрдің аумақтағы тобын білдіреді. Құрылымдық деңгейлердің көлемі мен құрамын шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Мембрана мен цитоплазмасы бар негізгі тірі бірлікті ізде.
Дұрыс жауап: Жасуша
Жауап нұсқалары
- A.Мүше
- B.Ағза
- C.Жасушадұрыс
- D.Популяция
- E.Ұлпа
Түсіндірме
Ереже: Жасуша — ағзаның негізгі құрылымдық және қызметтік бірлігі. Көпжасушалы ағзада жасушалар маманданып, ұлпалар мен мүшелердің құрамына кіреді.
Қолдану: Микроскоппен көрінген мембранасы, цитоплазмасы және тіршілік үдерістері бар бірлік осы деңгейге жатады. Әр жасушада міндетті түрде мембраналы ядро болады деп ойлауға болмайды: прокариоттарда ондай ядро жоқ. Сұрақ жеке тірі бірлікті сұрайды, ал ұлпа мен мүше бірнеше бірліктің ұйымдасуынан түзіледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұлпа қызметі ұқсас жасушалар тобын, мүше бірнеше ұлпадан құралған бөлікті, ағза жеке дараны, популяция бір түрдің аумақтағы тобын білдіреді. Құрылымдық деңгейлердің көлемі мен құрамын шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Мембрана мен цитоплазмасы бар негізгі тірі бірлікті ізде.
Дұрыс жауап: Жасуша
Жауап нұсқалары
- A.Ағза
- B.Жасушадұрыс
- C.Популяция
- D.Ұлпа
- E.Мүше
Түсіндірме
Ереже: Жасуша — ағзаның негізгі құрылымдық және қызметтік бірлігі. Көпжасушалы ағзада жасушалар маманданып, ұлпалар мен мүшелердің құрамына кіреді.
Қолдану: Микроскоппен көрінген мембранасы, цитоплазмасы және тіршілік үдерістері бар бірлік осы деңгейге жатады. Әр жасушада міндетті түрде мембраналы ядро болады деп ойлауға болмайды: прокариоттарда ондай ядро жоқ. Сұрақ жеке тірі бірлікті сұрайды, ал ұлпа мен мүше бірнеше бірліктің ұйымдасуынан түзіледі.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұлпа қызметі ұқсас жасушалар тобын, мүше бірнеше ұлпадан құралған бөлікті, ағза жеке дараны, популяция бір түрдің аумақтағы тобын білдіреді. Құрылымдық деңгейлердің көлемі мен құрамын шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Мембрана мен цитоплазмасы бар негізгі тірі бірлікті ізде.
Дұрыс жауап: Ұлпа
Жауап нұсқалары
- A.Жасуша
- B.Мүше
- C.Ағза
- D.Популяция
- E.Ұлпадұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ұлпа — құрылысы, шығу тегі және қызметі байланысты жасушалар мен жасушааралық заттың ұйымдасқан тобы. Ол көпжасушалы ағзаның белгілі қызметтеріне қатысады.
Қолдану: Жануардың бұлшықет не жабын жасушалары бірігіп тиісті құрылым түзеді. Бір жасуша мен тұтас мүшенің арасындағы деңгей қарастырылған. Жасушааралық заттың үлесі әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан тек бір-біріне тиіп тұрған жасушалар деп шектеу дұрыс емес. Мүше құрамына бірнеше түрлі осындай құрылым кіруі мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Жасуша негізгі жеке бірлік, мүше бірнеше ұлпадан құралған бөлік, ағза тұтас дара, популяция бір түр дараларының тобы. Қызметі байланысты жасушалар бірлестігін осы басқа деңгейлермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Жасуша мен мүшенің арасындағы ұйымдасу деңгейін ойла.
Дұрыс жауап: Ұлпа
Жауап нұсқалары
- A.Мүше
- B.Ұлпадұрыс
- C.Ағза
- D.Популяция
- E.Жасуша
Түсіндірме
Ереже: Ұлпа — құрылысы, шығу тегі және қызметі байланысты жасушалар мен жасушааралық заттың ұйымдасқан тобы. Ол көпжасушалы ағзаның белгілі қызметтеріне қатысады.
Қолдану: Жануардың бұлшықет не жабын жасушалары бірігіп тиісті құрылым түзеді. Бір жасуша мен тұтас мүшенің арасындағы деңгей қарастырылған. Жасушааралық заттың үлесі әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан тек бір-біріне тиіп тұрған жасушалар деп шектеу дұрыс емес. Мүше құрамына бірнеше түрлі осындай құрылым кіруі мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Жасуша негізгі жеке бірлік, мүше бірнеше ұлпадан құралған бөлік, ағза тұтас дара, популяция бір түр дараларының тобы. Қызметі байланысты жасушалар бірлестігін осы басқа деңгейлермен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Жасуша мен мүшенің арасындағы ұйымдасу деңгейін ойла.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.