Энергияның өзара түрленуі
40-параграф · Оқулықтың 137–138-беттері
«Жаратылыстану» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Энергияның өзара түрленуі» тақырыбы, 40-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Электр шамының бөлмені жарықтандырудағы негізгі пайдалы энергия түрленуі қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Электрден жарыққа
Жауап нұсқалары
- A.Жарықтан электрге
- B.Электрден жылуға
- C.Электрден механикалыққа
- D.Электрден жарыққадұрыс
- E.Химиялықтан жылуға
Түсіндірме
Ереже: Электр шамының негізгі пайдалы қызметі — жарық шығару. Осы мақсатқа қатысты энергия түрленуі электрден жарыққа бағытталады.
Қолдану: Тізбектен келген энергияның бір бөлігі көрінетін сәулеге айналады. Құрылғы қызуы да мүмкін, сондықтан барлық кіріс энергиясы тек пайдалы жарыққа айналады деу дұрыс емес. Сұрақ негізгі жарықтандыру қызметін бөліп көрсетеді. Түрлену бағытын анықтау үшін алдымен кіріс түрін, кейін пайдалы нәтижені қараймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Кері бағыт жарықтан электр өндіретін құрылғыға тән. Электрден жылуға жылыту, электрден механикалыққа қозғалтқыш, химиялықтан жылуға жану қатысты. Шамның пайдалы жарық қызметін осы басқа бағыттармен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Алдымен сымнан келген кірісті, кейін көрінетін сәулені анықта.
- 2
Дұрыс жауап: Электрден жарыққа
Жауап нұсқалары
- A.Электрден жылуға
- B.Электрден механикалыққа
- C.Электрден жарыққадұрыс
- D.Химиялықтан жылуға
- E.Жарықтан электрге
Түсіндірме
Ереже: Электр шамының негізгі пайдалы қызметі — жарық шығару. Осы мақсатқа қатысты энергия түрленуі электрден жарыққа бағытталады.
Қолдану: Тізбектен келген энергияның бір бөлігі көрінетін сәулеге айналады. Құрылғы қызуы да мүмкін, сондықтан барлық кіріс энергиясы тек пайдалы жарыққа айналады деу дұрыс емес. Сұрақ негізгі жарықтандыру қызметін бөліп көрсетеді. Түрлену бағытын анықтау үшін алдымен кіріс түрін, кейін пайдалы нәтижені қараймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Кері бағыт жарықтан электр өндіретін құрылғыға тән. Электрден жылуға жылыту, электрден механикалыққа қозғалтқыш, химиялықтан жылуға жану қатысты. Шамның пайдалы жарық қызметін осы басқа бағыттармен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Алдымен сымнан келген кірісті, кейін көрінетін сәулені анықта.
Дұрыс жауап: Электрден жарыққа
Жауап нұсқалары
- A.Электрден жарыққадұрыс
- B.Электрден механикалыққа
- C.Химиялықтан жылуға
- D.Жарықтан электрге
- E.Электрден жылуға
Түсіндірме
Ереже: Электр шамының негізгі пайдалы қызметі — жарық шығару. Осы мақсатқа қатысты энергия түрленуі электрден жарыққа бағытталады.
Қолдану: Тізбектен келген энергияның бір бөлігі көрінетін сәулеге айналады. Құрылғы қызуы да мүмкін, сондықтан барлық кіріс энергиясы тек пайдалы жарыққа айналады деу дұрыс емес. Сұрақ негізгі жарықтандыру қызметін бөліп көрсетеді. Түрлену бағытын анықтау үшін алдымен кіріс түрін, кейін пайдалы нәтижені қараймыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Кері бағыт жарықтан электр өндіретін құрылғыға тән. Электрден жылуға жылыту, электрден механикалыққа қозғалтқыш, химиялықтан жылуға жану қатысты. Шамның пайдалы жарық қызметін осы басқа бағыттармен алмастырма.
Қайта орындауға ишара: Алдымен сымнан келген кірісті, кейін көрінетін сәулені анықта.
Дұрыс жауап: Электрден жылуға
Жауап нұсқалары
- A.Электрден жылуғадұрыс
- B.Электрден жарыққа
- C.Электрден механикалыққа
- D.Механикалықтан электрге
- E.Химиялықтан жылуға
Түсіндірме
Ереже: Электр жылытқышта тізбектен келген энергия жылулық әсерге жұмсалады. Негізгі пайдалы бағыт электрден жылуға деп сипатталады.
Қолдану: Үтік матаны қыздырады, электр шәйнек судың температурасын арттырады. Құрылғыларда басқа әсерлер де болуы мүмкін, бірақ негізгі мақсат қозғалыс не жарық шығару емес. Кіріс энергия көзі мен пайдалы нәтижені бірдей ретпен жазу қажет. Жылу бұл жерде температура айырмасымен берілетін энергияға қатысты оқу атауы ретінде қолданылған.
Қате нұсқаларды ажырату: Электрден жарыққа шамның, электрден механикалыққа қозғалтқыштың қызметіне тән. Механикалықтан электрге генераторда, химиялықтан жылуға жануда жүреді. Қыздыру құрылғысын осы басқа пайдалы қызметтермен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Құрылғы желіден энергия алып, затты қыздыратынын ескер.
Дұрыс жауап: Электрден жылуға
Жауап нұсқалары
- A.Электрден механикалыққа
- B.Механикалықтан электрге
- C.Электрден жылуғадұрыс
- D.Химиялықтан жылуға
- E.Электрден жарыққа
Түсіндірме
Ереже: Электр жылытқышта тізбектен келген энергия жылулық әсерге жұмсалады. Негізгі пайдалы бағыт электрден жылуға деп сипатталады.
Қолдану: Үтік матаны қыздырады, электр шәйнек судың температурасын арттырады. Құрылғыларда басқа әсерлер де болуы мүмкін, бірақ негізгі мақсат қозғалыс не жарық шығару емес. Кіріс энергия көзі мен пайдалы нәтижені бірдей ретпен жазу қажет. Жылу бұл жерде температура айырмасымен берілетін энергияға қатысты оқу атауы ретінде қолданылған.
Қате нұсқаларды ажырату: Электрден жарыққа шамның, электрден механикалыққа қозғалтқыштың қызметіне тән. Механикалықтан электрге генераторда, химиялықтан жылуға жануда жүреді. Қыздыру құрылғысын осы басқа пайдалы қызметтермен шатастырма.
Қайта орындауға ишара: Құрылғы желіден энергия алып, затты қыздыратынын ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.