Жай бөлшектерді, аралас сандарды ортақ бөлімге келтіру
3.6-параграф · Оқулықтың 160–166-беттері
«Математика, Книга 1» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жай бөлшектерді, аралас сандарды ортақ бөлімге келтіру» тақырыбы, 3.6-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «1/6 және 2/8 бөлшектерін алдын ала қысқартпай, бастапқы бөлімдерін натурал есеге көбейту арқылы келтіргендегі…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 24
Жауап нұсқалары
- A.48
- B.14
- C.24дұрыс
- D.2
- E.8
Түсіндірме
Ереже: Бөлшектерді алдын ала қысқартпай, бастапқы бөлімдерін бүтін есеге көбейту арқылы келтіргендегі ең кіші ортақ бөлім сол бөлімдердің ең кіші ортақ еселігі болады.
Қолдану: Бастапқы бөлімдер 6 және 8. ЕКОЕ(6,8)=24; 24:6=4, 24:8=3. Бөлшектерді алдын ала қысқарту бұл шартта қолданылмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлімдердің көбейтіндісі ортақ бөлім болуы мүмкін, бірақ ортақ көбейткіш болса, ол ең кіші болмайды.
Қайта орындауға ишара: Бастапқы екі бөлімнің оң еселіктерін салыстыр.
Дұрыс жауап: 4
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.24
- C.5
- D.4дұрыс
- E.7
Түсіндірме
Ереже: Тең бөлшек алу үшін алым мен бөлім бірдей көбейткішке көбейтіледі.
Қолдану: Көбейту коэффициенті 24:6=4. Сондықтан 1/6=(1·4)/(6·4)=4/24; алым 4.
Қате нұсқаларды ажырату: Жаңа бөлімді алымға қосу немесе тек бөлімді өзгерту теңдікті бұзады.
Қайта орындауға ишара: Жаңа бөлімді бастапқы бөлімге бөл.
Дұрыс жауап: 6
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.24
- C.5
- D.6дұрыс
- E.10
Түсіндірме
Ереже: Бөлшекті берілген бөлімге келтіргенде бөлімнің еселену коэффициенті алымға да қолданылады.
Қолдану: Көбейту коэффициенті 24:8=3. Сондықтан 2/8=(2·3)/(8·3)=6/24; алым 6.
Қате нұсқаларды ажырату: Алымды өзгеріссіз қалдыру бөлшектің мәнін азайтады.
Қайта орындауға ишара: Екі бөлімнің қатынасын тап.
Дұрыс жауап: 35
Жауап нұсқалары
- A.12
- B.1
- C.35дұрыс
- D.70
- E.7
Түсіндірме
Ереже: Бастапқы бөлімдер өзара жай болса, олардың ең кіші ортақ еселігі көбейтіндісіне тең.
Қолдану: Бастапқы бөлімдер 5 және 7. ЕКОЕ(5,7)=35; 35:5=7, 35:7=5. Бөлшектерді алдын ала қысқарту бұл шартта қолданылмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлімдерді қосу ортақ еселікті бермейді; жауап екі бөлімге де бөлінуі керек.
Қайта орындауға ишара: Бөлімдердің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: 7
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.35
- C.8
- D.6
- E.7дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жаңа бөлімге көшу коэффициенті алымға да, бөлімге де бірдей қолданылады.
Қолдану: Көбейту коэффициенті 35:5=7. Сондықтан 1/5=(1·7)/(5·7)=7/35; алым 7.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлімдегі көбейткішті алымға қолданбау үлестің мәнін өзгертеді.
Қайта орындауға ишара: Екі бөлім арасындағы еселік байланысты пайдалан.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Жай бөлшектің негізгі қасиеті. Жай бөлшекті қысқарту
- Дұрыс бөлшектер. Бұрыс бөлшектер
- Аралас сандар
- Жай бөлшектер мен аралас сандарды координаталық сәуледе кескіндеу
- Жай бөлшектерді салыстыру. Аралас сандарды салыстыру
- Жай бөлшектерді қосу және азайту
- Аралас сандарды қосу және азайту
- Бірлесіп орындалатын жұмыстарға есептер
Сұрақтар «Математика, Книга 1» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.