Жай бөлшектің негізгі қасиеті. Жай бөлшекті қысқарту
3.2-параграф · Оқулықтың 135–141-беттері
«Математика, Книга 1» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Жай бөлшектің негізгі қасиеті. Жай бөлшекті қысқарту» тақырыбы, 3.2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «6/21 бөлшегін толық қысқартқанда қандай бөлшек шығады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 2/7
Жауап нұсқалары
- A.2/7дұрыс
- B.6
- C.21
- D.3
- E.7/2
Түсіндірме
Ереже: Бөлшекті толық қысқарту үшін алымы мен бөлімі олардың ең үлкен ортақ бөлгішіне бөлінеді.
Қолдану: ЕҮОБ(6,21)=3. Алым: 6:3=2; бөлім: 21:3=7. Толық қысқартылған бөлшек 2/7; сұралған мән 2/7.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек алымды бөлу бөлшектің мәнін өзгертеді; алым мен бөлімге бірдей амал қажет.
Қайта орындауға ишара: Алым мен бөлімнің ортақ бөлгішін тап.
Дұрыс жауап: 10
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.7
- C.35
- D.30
- E.10дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Бөлшектің бөлімін еселеу кезінде оның мәні сақталуы үшін алымы да дәл сол есеге көбейтіледі.
Қолдану: Бөлім 7-ден 35-ке ауысады: көбейткіш 35:7=5. Алым 2·5=10. Тең бөлшектер: 2/7=10/35.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек бөлімді көбейту бөлшекті кішірейтеді.
Қайта орындауға ишара: Жаңа бөлім бастапқыдан неше есе үлкен екенін есепте.
Дұрыс жауап: 7
Жауап нұсқалары
- A.8
- B.28
- C.4
- D.7/2
- E.7дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Бөлшекті толық қысқартқанда алым мен бөлім бірдей ең үлкен ортақ бөлгішке бөлінеді.
Қолдану: ЕҮОБ(8,28)=4. Алым: 8:4=2; бөлім: 28:4=7. Толық қысқартылған бөлшек 2/7; сұралған мән 7.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлімді ғана қысқарту мәнді өзгертеді; толық қысқартылған алым мен бөлім өзара жай болуы тиіс.
Қайта орындауға ишара: Қысқартудың екі мүшеге де бірдей қолданылуын тексер.
Дұрыс жауап: 12
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.8
- C.42
- D.12дұрыс
- E.37
Түсіндірме
Ереже: Бөлімдері еселік қатынастағы тең бөлшектерде алымдар да сол еселік қатынаста болады.
Қолдану: Бөлім 7-ден 42-ке ауысады: көбейткіш 42:7=6. Алым 2·6=12. Тең бөлшектер: 2/7=12/42.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлімдердің айырмасын алымға қосу тең бөлшек құрмайды.
Қайта орындауға ишара: Бөлімдердің қатынасын алымға қолдан.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.12
- B.42
- C.6
- D.2дұрыс
- E.7/2
Түсіндірме
Ереже: Толық қысқартылған бөлшектің алымы бастапқы алымды алым мен бөлімнің ең үлкен ортақ бөлгішіне бөлгенге тең.
Қолдану: ЕҮОБ(12,42)=6. Алым: 12:6=2; бөлім: 42:6=7. Толық қысқартылған бөлшек 2/7; сұралған мән 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Жай бір ортақ бөлгішке бөлу соңғы қысқартылған алымды бермеуі мүмкін.
Қайта орындауға ишара: Қысқартудан кейін ортақ бөлгіш қалмағанын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Математика, Книга 1» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.