Нәтиже сабақ. Киім. Сән. Талғам

Ереже: Ақпараттың толықтығын бағалау үшін әр сұраққа мәтіннен нақты дәлел іздейміз. Басталу уақыты іс-шараның ұзақтығын білдірмейді. Күн, сағат және орын көрсетілсе де, аяқталу не созылу мерзімі белгісіз қалуы мүмкін.

Қолдану: Үзінді басталу сағатын береді, бірақ неше минут немесе сағатқа созылатыны айтылмаған. Қалған төрт сұрақтың жауабы мәтінде анық бар.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Көрме қай күні өтеді?: жұма күні деп көрсетілген.

B) Көрме нешеде басталады?: сағат төртте деп айтылған.

D) Көрме қай жерде өтеді?: мектеп залында деген орын бар.

E) Қатысушылар не таныстырады?: бір киім үлгісін таныстыратыны берілген.

Қайта орындауға ишара: Басталу сағаты мен ұзақтықты бөлек өлшем ретінде қара.

Ереже: Ортақ белгі екі нысанға да тән болуы керек. Мәтіндегі екеуінің де орамы осындай ортақтықты көрсетеді. Әр нысанға жеке берілген түстерді бірдей қасиет деп қабылдамаймыз.

Қолдану: Екі көйлектің жеңі ұзын екені тікелей айтылған. Ақ пен көк әртүрлі белгілер, ал бағалары белгісіз болғандықтан, олардан ортақтық жасауға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Ақ түс: тек бірінші көйлек ақ.

C) Көк түс: тек екінші көйлек көк.

D) Екеуінің түсі бірдей: түстері әртүрлі деп берілген.

E) Бағалары тең: баға туралы мәлімет жоқ.

Қайта орындауға ишара: Екеуінің де деген сөздермен байланысқан белгіні тап.

Ереже: Қайта тұжырымдау сөздердің ретін өзгерте алады, бірақ нысан, әрекет және себеп сақталуы керек. Болғандықтан арқылы берілген себепті басқа белгімен алмастыру бастапқы мағынаны өзгертеді.

Қолдану: Екі сөйлемде де тақия сапарға алынған және себебі оның жеңілдігі. Дұрыс нұсқа осы байланысты басқа құрылыммен жеткізіп тұр.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Тақия ауыр болғандықтан, сапарға алмадым.: белгі де, әрекет те керісінше өзгертілген.

B) Тақияны тек бағасы жоғары болғандықтан алдым.: бастапқы себеп бағаға ауыстырылған.

D) Тақияны кім алғанын білмеймін.: айтушының жасаған әрекеті белгісізге айналған.

E) Тақия сапарға ешқашан алынбайды.: жеке оқиғадан дәлелсіз жалпы тыйым жасалған.

Қайта орындауға ишара: Нысан, әрекет және себептің үшеуін салыстыр.

Ереже: Жеке баға адамның әсерін білдіреді, ал негіз сол әсердің неге туғанын түсіндіреді. Өйткені сөзі бағалау мен себепті байланыстырады. Бағаны ақша құнымен ғана шектемейміз: ұнау да бағалау болады.

Қолдану: Ұнады сөзі айтушының оң әсерін көрсетеді. Жасалу тәсілінің түсіндірілуі сол әсерге себеп ретінде берілген, сондықтан дұрыс жұп баға — негіз болады.

Қате нұсқаларды ажырату: B) Ұнады — негіз; жасалу тәсілі түсіндірілді — баға.: баға мен себеп кері берілген.

C) Ұнады — мақсат; түсіндірілді — баға.: ұнау мақсат емес, жеке әсер; түсіндіру себеп.

D) Ұнады — сұрақ; түсіндірілді — жауап.: сұрақ-жауап құрылысы жоқ.

E) Ұнады — мезгіл; түсіндірілді — орын.: екеуі де уақыт/мекен атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Неге ұнады деген сұраққа жауап беретін бөлікті тап.

Ереже: Барлық деген тұжырым өте кең топты қамтиды және соған сай дәлелді қажет етеді. Киімнің жарасуы өлшем мен жеке ерекшелікке байланысты болуы мүмкін. Жарнаманың әсерлілігі немесе қайталануы мәлімдеменің шындығын дәлелдемейді.

Қолдану: Дұрыс сұрақ барлық адамға деген уәденің негізін сұрайды. Әртүрлі өлшемді атап, жарнамадағы әмбебап сәйкестік шынымен тексерілген бе екенін анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: B) Жейденің қандай түстері ұсынылады?: түс әмбебап өлшем сәйкестігін дәлелдемейді.

C) Жейде қай дүкенде сатылады?: сатылу мекені барлық адамға жарасуды тексермейді.

D) Жейденің жарнамасы қай күні шыққан?: жариялау күні уәденің дәлелі емес.

E) Жейденің бағасы қанша?: құн әр адамға өлшем сәйкестігін көрсетпейді.

Қайта орындауға ишара: Уәденің ең кең әрі тексерілетін бөлігін белгіле.