Қазақстандағы казак-әскери отаршылдығы

Ереже: Казак әскерлері Ресей империясының әскери-әлеуметтік құрылымдары болды. Жайық, Орынбор, Сібір және Жетісу атаулары төрт бөлек құрылымды көрсетеді. Бұл сан қазақ жүздерінің санына қатысты емес. Құрылымдардың қалыптасу уақыты әртүрлі болғандықтан, олардың бәрін бірдей XVIII ғасырда болды деп айту дұрыс емес. Уақыт ауқымын нақтылау тарихи салыстыруда маңызды.

Қолдану: Шартта төрт әскердің атауы жеке берілген. Әр атауды бір рет санағанда 4 шығады. Жауап бүкіл Ресей империясындағы барлық казак әскерінің жалпы саны емес, тек аталған төрт құрылымның саны. Сондықтан басқа өңірлердің әскерін қосуға немесе қазақ жүздерімен алмастыруға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: 3 бір атауды түсіріп қалдырудан шығады. 7 шартта жоқ құрылымдарды қосады. 5 бір артық әскерді санайды. 2 төрт атаудың екеуін елемейді. Бұл нұсқалар тапсырмада нақты берілген тізімді дұрыс санауға сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Барлық империяны емес, шартта аталған құрылымдарды сана.

Ереже: Казак әскері Ресей империясына қызмет атқарған әскери-әлеуметтік құрылым. Казак атауы бұл жағдайда қазақ халқының этникалық атауымен бірдей емес. Әскер құрамына әртүрлі этникалық топтар кіре алды, бірақ олардың ортақ белгісі әскери қызмет пен арнайы құқықтық мәртебе болды. Екі атаудың жазылу ұқсастығын тарихи мағынамен шатастырмау қажет.

Қолдану: Сұрақ төрт атаудың қандай ұйымды білдіретінін сұрайды. Сондықтан казак әскери құрылымдарын деген жауап дұрыс. Бұл қазақтың төрт жүзі болғанын немесе төрт тәуелсіз хандық құрылғанын білдірмейді. Негізгі анықтаушы белгі — Ресей империясының қызмет жүйесіне кіретін әскери қауым болуы.

Қате нұсқаларды ажырату: Қазақ жүздерінің бөлімдері басқа қоғамдық жүйеге жатады. Діни бірлестік әскери міндетті білдірмейді. Сауда одағы тек кәсіптік байланысқа қатысты. Егемен хандықтардың кеңесі империялық әскерге тең емес. Төрт нұсқа казак әскерінің әскери-әлеуметтік мәртебесін қате көрсетеді.

Қайта орындауға ишара: Казак әскері мен қазақ халқының атауын ажырат.

Ереже: Әскери отарлау жаңа аумаққа күш арқылы бақылау орнатумен және қарсылықты басумен байланысты. Казак бөлімдері осы міндеттерге пайдаланылды. Олардың шаруашылық немесе құрылыс жұмыстарына да қатысуы әскери-саяси қызметін жоққа шығармайды. Нақты әрекетті талдағанда барлық қызметті бір ғана ұғымға сыйғызбай, шартта берілген міндетке назар аудару қажет.

Қолдану: Шарт жаңа аумақты бақылау мен қарсылықты күшпен тоқтатуды береді. Сондықтан жаңа жер қосу және көтерілісті басу дұрыс. Бұл жауап әскери бөлімдердің барлық мүшесіне бірдей жеке мінез сипаттамасын бермейді. Сұрақ мемлекеттік саясаттағы бөлімдердің атқарған міндетін анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Сауда бажын есептеу қаржылық қызмет. Хат аудару дипломатиялық жұмыс. Мұғалім даярлау білім саласына жатады. Діни келіссөз рухани қауымдарға қатысты. Төрт қызмет әскери күшпен аумақ бақылау мен көтерілісті басудың негізгі мазмұнын қамтымайды.

Қайта орындауға ишара: Шартта әскери күш қай екі мақсатқа жұмсалғанын анықта.

Ереже: Әскери қызмет атқарған қауымдарға жер мен табиғи ресурстарға қатысты артықшылық берілуі мүмкін. Құнарлы жер және суға жақын орналасу егіншілік пен мал шаруашылығына қолайлы жағдай жасайды. Мұндай бөлініс жергілікті халықтың бұрынғы пайдалану мүмкіндігіне де әсер етті. Артықшылықтың мазмұнын нақты берілген ресурстар арқылы анықтау қажет.

Қолдану: Шарт егінге қолайлы телім мен суға жақындықты береді. Сондықтан құнарлы жер мен су көздері дұрыс. Жауап басқа марапаттардың болғанын жоққа шығармайды, бірақ бұл тапсырмада нақты жер-ресурс артықшылығы сұралған. Тек саяси атақ немесе сауда лицензиясын таңдау берілген екі белгіні қамтымайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Шектеу артықшылыққа кері. Жалға алу міндеті құқықтың берілуін білдірмейді. Қолайсыз телім шарттағы су мен құнарды жоққа шығарады. Ханға тәуелділік берілген империялық жер бөлуді алмастырады. Қолайлы жерге қолжетімділік шаруашылықты жүргізудің нақты артықшылығы болды.

Қайта орындауға ишара: Артықшылықтың қандай нақты ресурсқа қатысты екенін анықта.

Ереже: Атаман казак әскері немесе казак қауымының басшысы ретінде қолданылған тарихи атау. Оның сайлануы не тағайындалуы әр кезең мен құрылымда өзгеруі мүмкін. Сондықтан атауды бір ғана әмбебап тағайындау тәртібімен түсіндіру дұрыс емес. Сұрақ басқарудың барлық жүйесін емес, казак әскерінің қолбасшысына қатысты терминді анықтайды.

Қолдану: Шарт казак әскерін басқарған тұлғаның атауын сұрайды. Сондықтан атаман дұрыс. Басқа әскери немесе әкімшілік лауазымдар да Ресей тарихында кездескенімен, олар осы құрылымның арнайы атауын алмастырмайды. Жауапты жалпы билік мәртебесіне емес, казак әскерімен нақты байланысына сүйеніп таңдау қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Воевода басқа әскери-әкімшілік қызметтің атауы. Болыс жергілікті әкімшілік бірлік пен басшыға қатысты. Аға сұлтан қазақ округтерін басқарумен байланысты. Билер кеңесі жеке қолбасшы емес, алқалық орган. Төрт ұғым казак әскеріндегі атаман атауына сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Құрылымның арнайы терминін жалпы әкімшілік лауазымнан бөл.