Фалес теоремасы Үшбұрыштың орта сызығы
1.5-параграф · Оқулықтың 39–43-беттері
«Геометрия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Фалес теоремасы Үшбұрыштың орта сызығы» тақырыбы, 1.5-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Үшбұрыштың орта сызығы оған параллель 6 см қабырғаға сәйкес келеді. Орта сызықтың ұзындығы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 3 см
Жауап нұсқалары
- A.6 см
- B.12 см
- C.2 см
- D.5 см
- E.3 смдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Үшбұрыштың екі қабырғасының орталарын қосатын кесінді орта сызық деп аталады. Ол үшінші қабырғаға параллель және оның жартысына тең.
Қолдану: Үшбұрыштың орта сызығы үшінші қабырғаның жартысына тең: 6/2 = 3 см.
Қате нұсқаларды ажырату: Толық қабырға ұзындығын көшіру орта сызықтың екі есе қысқа екенін ескермейді. Екі еселеу кері есепке қатысты.
Қайта орындауға ишара: Орта сызық пен оған параллель қабырғаның ұзындықтары қандай қатынаста?
Дұрыс жауап: 8 см
Жауап нұсқалары
- A.4 см
- B.2 см
- C.12 см
- D.5 см
- E.8 смдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Үшбұрыштың орта сызығы оған параллель қабырғаның жартысына тең. Сондықтан қабырғаны орта сызықтың ұзындығын екі еселеп табамыз.
Қолдану: Қабырға орта сызықтан екі есе ұзын: 2·4 = 8 см.
Қате нұсқаларды ажырату: Орта сызықты қайта екіге бөлу сұралған қабырғаны емес, одан да қысқа кесіндіні береді.
Қайта орындауға ишара: Белгісіз толық қабырғаның жартысы берілгенін пайдаланыңыз.
Дұрыс жауап: 7 см
Жауап нұсқалары
- A.5 см
- B.12 см
- C.7 смдұрыс
- D.2 см
- E.14 см
Түсіндірме
Ереже: Фалес теоремасы бойынша бұрыштың қабырғаларын қиып өтетін параллель түзулер бір қабырғада тең кесінділер қиса, екіншісінде де сәйкес тең кесінділер қияды. Сәйкестік түзулердің бірдей жұптары арқылы анықталады.
Қолдану: OA=AB=5 см және AC∥BD болғандықтан, Фалес теоремасы бойынша OC=CD. Шарттағы OC=7 см, демек CD=7 см; бірінші қабырғадағы 5 см ұзындықты көшіру қажет емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірінші қабырғадағы кесіндіні екіншісіне сол ұзындықта көшіру міндетті емес. Теорема әр қабырғадағы сәйкес кесінділердің өзара теңдігін айтады.
Қайта орындауға ишара: Бірінші қабырғадағы тең екі кесіндіге екінші қабырғада қай екі кесінді сәйкес келеді?
Дұрыс жауап: 21 см
Жауап нұсқалары
- A.42 см
- B.21/2 см
- C.28 см
- D.14 см
- E.21 смдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қабырғалар орталары құрған үшбұрыштың әр қабырғасы бастапқы үшбұрыштың сәйкес қабырғасынан екі есе қысқа. Сондықтан оның периметрі де бастапқы периметрдің жартысы.
Қолдану: Орта үшбұрыштың әр қабырғасы бастапқы қабырғаның жартысы; P = 6+8+7 = 21 см.
Қате нұсқаларды ажырату: Периметрді төртке бөлу ұқсас фигуралардың аудан қатынасымен шатастырудан туады. Ұзындықтар екіге бөлінеді.
Қайта орындауға ишара: Үш бастапқы қабырғаның әрқайсысына орта сызық қасиетін қолданыңыз.
- 5
Дұрыс жауап: 7 см
Жауап нұсқалары
- A.14 см
- B.7 смдұрыс
- C.28 см
- D.14/3 см
- E.13 см
Түсіндірме
Ереже: M мен N екі қабырғаның орталары болса, MN үшбұрыштың орта сызығы. Оның ұзындығы үшінші BC қабырғасының жартысына тең.
Қолдану: MN — орта сызық: MN = BC/2 = 7 см.
Қате нұсқаларды ажырату: M мен N қай қабырғаларда жатса да, MN сол қабырғалардың қосындысы емес. Оған параллель үшінші қабырға қажет.
Қайта орындауға ишара: Орталары алынбаған үшінші қабырғаны анықтаңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Көпбұрыштар
- Параллелограмм және оның қасиеттері
- Тік төртбұрыш ромб шаршы және олардың қасиеттері
- Төртбұрыштарды элементтері бойынша салу
- Трапеция және оның қасиеттері
- Үшбұрыштың тамаша нүктелері Үшбұрышқа сырттай және іштей сызылған шеңберлер
- Шеңберге іштей және сырттай сызылған төртбұрыштар
- Пропорционал кесінділер туралы теорема Пифагор теоремасы
Сұрақтар «Геометрия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.