Төртбұрыштарды элементтері бойынша салу
1.4-параграф · Оқулықтың 35–38-беттері
«Геометрия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Төртбұрыштарды элементтері бойынша салу» тақырыбы, 1.4-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қабырғалары 3 см және 5 см болатын тік төртбұрышты салуда олардың арасындағы бұрыш қандай болуы тиіс?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 90°
Жауап нұсқалары
- A.45°
- B.60°
- C.120°
- D.90°дұрыс
- E.91°
Түсіндірме
Ереже: Тік төртбұрыштың барлық бұрыштары тік. Сондықтан салуда екі көршілес қабырға бір-біріне перпендикуляр жүргізіледі.
Қолдану: Берілген 3 см және 5 см көршілес қабырғалар тік төртбұрышқа тиесілі. Сондықтан оларды 90° бұрышпен салу керек; ұзындықтардың әртүрлі болуы бұрыш шартын өзгертпейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Қабырғалардың әртүрлі ұзындықтары олардың арасындағы бұрышты өзгертпейді. Сүйір не доғал бұрыш алынса, тік төртбұрыш шықпайды.
Қайта орындауға ишара: Тік төртбұрыш атауындағы «тік» сөзі бұрыш туралы нені білдіреді?
Дұрыс жауап: 4 см
Жауап нұсқалары
- A.8 см
- B.12 см
- C.6 см
- D.10 см
- E.4 смдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Параллелограмм диагональдарының қиылысу нүктесі әр диагональдың ортасы болады. Бірінші диагональдың төбеден осы нүктеге дейінгі бөлігі толық ұзындықтың жартысы.
Қолдану: Параллелограммның диагональдары қақ бөлінеді: 8/2 = 4 см.
Қате нұсқаларды ажырату: Екінші диагональды жартылау сұралған кесіндіні бермейді. Диагональдардың қосындысын да есептеу қажет емес.
Қайта орындауға ишара: Сұрақта қай диагональдың жартысы сұралғанын белгілеңіз.
Дұрыс жауап: Барлығы 5 см
Жауап нұсқалары
- A.Барлығы 10 см
- B.Барлығы 5 смдұрыс
- C.Барлығы 6 см
- D.Барлығы 5/2 см
- E.Барлығы 4 см
Түсіндірме
Ереже: Ромбты салғанда барлық төрт қабырғаның теңдігі сақталуы тиіс. Берілген бұрыш пішінді анықтауға көмектеседі, бірақ қабырғалар теңдігін өзгертпейді.
Қолдану: Берілген ромбтың бір қабырғасы 5 см. Қалған үш қабырғаның әрқайсысы да 5 см болуы керек; 50° бұрыш бұл теңдікті өзгертпейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Қарама-қарсы қабырғаларды ғана тең алу жай параллелограммға жеткілікті; ромб үшін төрт қабырғаның бәрі тең болуы керек.
Қайта орындауға ишара: Ромбты жалпы параллелограммнан ажырататын қабырға қасиеті қандай?
Дұрыс жауап: 90°
Жауап нұсқалары
- A.90°дұрыс
- B.45°
- C.60°
- D.120°
- E.91°
Түсіндірме
Ереже: Шаршыда тең қабырғалармен қатар төрт тік бұрыш бар. Көршілес екі қабырға салуда перпендикуляр болуы тиіс.
Қолдану: Қабырғасы 6 см шаршының барлық бұрыштары тік. Сондықтан бір төбеден шығатын екі қабырғаның арасындағы бұрыш 90° болуы тиіс.
Қате нұсқаларды ажырату: Қабырғаларды тең етіп, бұрышты кез келген мәнде қалдыру ромб беруі мүмкін. Шаршы болу үшін бұрыш шарты да орындалады.
Қайта орындауға ишара: Шаршының тік төртбұрышқа ортақ қасиетін қолданыңыз.
Дұрыс жауап: A арқылы BC-ға параллель және C арқылы AB-ға параллель түзулердің
Жауап нұсқалары
- A.A арқылы AB-ға параллель және C арқылы BC-ға параллель түзулердің
- B.A арқылы BC-ға параллель және C арқылы AB-ға параллель түзулердіңдұрыс
- C.AB мен BC қабырғаларының орта перпендикулярларының
- D.∠ABC биссектрисасы мен AC түзуінің
- E.AB және BC түзулерінің
Түсіндірме
Ереже: ABCD параллелограммында AD түзуі BC-ға, CD түзуі AB-ға параллель. A және C арқылы осы бағыттарда жүргізілген екі түзудің қиылысуы D төбесін береді.
Қолдану: D төбесі AD∥BC және CD∥AB шарттарын орындауы керек. Сондықтан A арқылы BC-ға параллель, C арқылы AB-ға параллель түзу жүргіземіз; олардың қиылысуы ізделген D болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A арқылы AB-ға параллель жүргізу бастапқы AB түзуін қайталайды. Параллель бағыттарды дұрыс төбелермен сәйкестендіру қажет.
Қайта орындауға ишара: A-дан қай қабырғаға, C-дан қай қабырғаға параллель жүргізу керек?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Геометрия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.