Географияда графикалық әдістерді қолдану

Ереже: Сызықтық график бір шаманың екінші шамаға, мысалы температураның уақытқа тәуелділігін координаттарда көрсетеді. Нүктелер нақты өлшемдерге сәйкес келеді. Оларды қосатын сызық өзгерісті көруге көмектеседі, бірақ өлшемдер арасындағы әр мезетте нақты өлшем жасалғанын білдірмейді.

Қолдану: Шартта күндер мен температура координаттарда белгіленіп, нүктелер сызықпен қосылған. Сондықтан A, график, дұрыс. Бұл жерде жауап тек температура туралы болғандықтан емес, сипатталған құрылымға сүйеніп таңдалады. Температура кестемен де берілуі мүмкін, алайда кестеде мұндай координаттар мен жалғаушы сызық болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: B) Тік қима жер бедерінің кесінді бойындағы құрылымын көрсетеді.

C) Дөңгелек диаграмма бүтіннің үлестеріне арналған.

D) Бағыт сызбасы қозғалыс жолын шартты көрсетеді.

E) Кесте сандарды жолдар мен бағандарға орналастырады, координаттардағы сызық емес.

Қайта орындауға ишара: Нүктелердің координаттарда сызықпен қосылуына назар аудар.

Ереже: Кескін немесе профиль нысанның белгілі бағыттағы тік қимасын көрсетеді. Өзен аңғарының көлденең кескіні аңғардың екі жағын, беткейлерін және арнасын салыстыруға көмектеседі. Ол бүкіл аумақты жоғарыдан көрсететін планмен бірдей бейне емес.

Қолдану: Шарт көлденең бағытта алынған тік қиманы және аңғар бөліктерін сипаттайды. Сондықтан E, кескін, дұрыс. Қима бағыты берілгендіктен, оның нені көрсететіні түсінікті. Уақыт бойынша өзгеріс немесе бүтіннің пайыздық үлесі бұл тапсырмада сұралмайды; көрсетілген нысанның кеңістіктегі тік құрылысы маңызды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Температура графигі уақытқа тәуелді шаманы береді.

B) Бағыт сызбасы аялдамалар мен жолды шартты байланыстырады.

C) Дөңгелек диаграмма үлестерді салыстырады.

D) Ауа райы кестесі өлшемдердің жазбасы; аңғардың тік қимасын білдірмейді.

Қайта орындауға ишара: Шартта уақыттық өзгеріс пе, әлде жер бедерінің тік кесіндісі ме?

Ереже: Сызба маңызды байланыстарды шартты әрі жеңілдетілген түрде көрсетеді. Көлік бағытының сызбасы аялдамалардың ретін түсіндіруі мүмкін, бірақ нақты қашықтықты немесе барлық бұрылысты дәл сақтауы міндетті емес. Оның мақсатына сәйкес қандай дерек берілгені ескеріледі.

Қолдану: Шартта аялдамалар мен олардың байланысы көрсетілген, ал геометриялық дәлдік сақталмаған. Сондықтан A, сызба, дұрыс. Осы бейнеден қай аялдамадан кейін қайсысы келетінін білуге болады. Масштаб болмағандықтан, сызық ұзындығынан жолдың нақты километрін есептеу негізсіз; сыртқы пішіннен артық мағына шығармау керек.

Қате нұсқаларды ажырату: B) Бағандық диаграмма сандық шамаларды биіктіктермен салыстырады.

C) Кестеде деректер жол мен бағанға жазылады.

D) Тік кескін бедердің қимасын береді.

E) Температура графигі уақыт пен температура байланысын көрсетеді, аялдамалар ретін емес.

Қайта орындауға ишара: Нақты пішіннен гөрі нысандардың байланысын шартты көрсету тәсілін ізде.

Ереже: Бағандық диаграмма сандық шамаларды баған биіктіктері арқылы көрнекі салыстырады. Бірдей шкала қолданылса, әртүрлі өңірлердің мәндерін салыстыруға болады. Бағандардың енін немесе түсін мөлшер деп қабылдау шкаладағы биіктік талаптарына сәйкес келмейді.

Қолдану: Шартта әр өңірдің жауын-шашыны жеке бағанмен берілген. Сондықтан E, диаграмма, дұрыс. Оның нақты түрі бағандық екені де көрсетілген. Бұл сұрақта барлық көрнекі бейненің арасынан жай қолайлысын таңдау емес, сипатталған құрылымның атауын анықтау қажет. Миллиметр бірлігі жауын-шашын мөлшерінің мағынасын сақтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Аңғар кескіні тік құрылымды көрсетеді.

B) Сызықтық графикте нүктелерді жалғайтын сызық негізгі белгі болады.

C) Бағыт сызбасы қозғалыс байланыстарын береді.

D) Кестеде сан жол мен бағанға жазылады; биіктігі санға сәйкес бейнелік бағандармен көрсету басқа тәсіл.

Қайта орындауға ишара: Сандық мәнге сәйкес биіктігі бар бағандардың жалпы атауын тап.

Ереже: Кесте ақпаратты жолдар мен бағандарға бөледі. Жолдар салыстырылатын нысандарды, бағандар олардың көрсеткіштерін бере алады. Баған атаулары мен өлшем бірліктері нақты көрсетілсе, қажетті санды табу және салыстыру жеңілдейді.

Қолдану: Шарт өңірлердің атауы мен екі сандық көрсеткішті жол және баған арқылы ұйымдастырады. Сондықтан E, кесте, дұрыс. Кестеде халық саны мен ауданның бірлігін ажырату керек; олардың сандары бірдей шкаладағы бір шама емес. Осы деректер кейін график не диаграммаға айналдырылуы мүмкін, алайда бастапқы ұсыну тәсілі кесте болып қалады.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Кескін нысанның тік қимасын көрсетеді.

B) Сызықтық график координаттардағы тәуелділікке негізделеді.

C) Дөңгелек диаграмма бүтіннің үлестерін көрсетеді.

D) Байланыс сызбасы нысандарды шартты сызықтармен жалғайды, атаулы сандық бағандар емес.

Қайта орындауға ишара: Жол мен бағанға бөлінген деректің атауын таңда.