Географиялық деректер базасын ұйымдастыру

Ереже: ГАЖ кеңістіктік мәліметті жинау, сақтау, өңдеу, талдау және бейнелеуге арналған географиялық ақпараттық жүйе. Деректер базасы оның ішінде қолданылуы мүмкін. Жеке деректердің түрі мен олармен жұмыс істейтін ақпараттық жүйенің атауын ажырату қажет.

Қолдану: Шарт орналасу дерегін өңдеп, нәтижені картада көрсететін толық жүйені сипаттайды. Сондықтан E, ГАЖ, дұрыс. Кеңістіктік, сандық және қашықтан зондтау мәліметтері осы жүйеге кіріс ретінде берілуі мүмкін, бірақ олардың әрқайсысы жүйенің барлық қызметін жеке өзі білдірмейді. Картада нысан қасиеттерін көрсету үшін геометрия мен сипаттамалық жазбалар байланыстырылуы керек.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Кеңістіктік деректер орналасу туралы мәлімет, жүйенің өзі емес.

B) Қашықтан зондтау деректері алыну тәсілін сипаттайды.

C) Сандық деректер есептелетін мәндер.

D) База реттелген мәлімет жиынтығы; ол толық кеңістіктік талдау жүйесінің ұғымын алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Жеке мәлімет емес, деректі жинап талдайтын толық жүйенің атауын ізде.

Ереже: Кеңістіктік деректер нысанның орналасуы мен геометриясын сипаттайды. Өзен сызықпен, қала нүктемен, аумақ көпбұрышпен берілуі мүмкін. Нысанның атауы немесе басқа қасиеті оның орнына байланысты қосымша сипаттама болады, бірақ геометрияның өзін алмастырмайды.

Қолдану: Шарт өзеннің сызықтық пішіні мен орналасуын береді. Сондықтан C, кеңістіктік деректер, дұрыс. Мәліметтің бұл түрі нысанды картадағы нақты орынмен байланыстыруға мүмкіндік береді. Ол сандар арқылы сақталуы мүмкін, бірақ сұрақ мәліметтің сан түрінде жазылуын емес, кеңістіктік қызметін сұрайды. Жіктеу белгісін анықтау жауаптардың қабысуын болдырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Бағдарлама мәліметті өңдейді, деректің өзі емес.

B) База көптеген жазбаны қамтиды.

D) Дыбыстық атау геометрияны бермейді.

E) Орны көрсетілмеген сипаттама шарттағы орналасу дерегін қамтымайды.

Қайта орындауға ишара: Нысанның қай жерде және қандай пішінде екенін білдіретін деректі таңда.

Ереже: Сандық деректер есептеуге және сандармен салыстыруға болатын мәндерді береді. Халық саны мен аудан осындай мәліметтерге жатады. Әртүрлі шамалардың бірліктері әртүрлі болғандықтан, оларды бір шама сияқты қосуға немесе мағынасыз салыстыруға болмайды.

Қолдану: 12000 адам мен 35 км² нақты сандармен көрсетілген. Сондықтан D, сандық деректер, дұрыс. Халық тығыздығын есептеу үшін халық санын ауданға бөлуге болады, бірақ осы сұрақта есептің нәтижесі талап етілмейді. Берілген мәндер нысанның қасиетін сипаттайды; олар өздігінен оның ендігі мен бойлығын көрсетпейді. Мәлімет түрі жүйенің атауымен шатастырылмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Дыбыстық сипаттама бұл сандардың есептелетін қасиетін атамайды.

B) ГАЖ жүйе, жеке мәндер емес.

C) Координаттар орналасуды береді, шартта халық пен аудан берілген.

E) База атауы мәндердің сандық түрін сипаттамайды.

Қайта орындауға ишара: Берілген мәндермен арифметикалық есеп жүргізуге бола ма?

Ереже: Деректер базасы мәліметтерді белгіленген құрылыммен сақтауға, іздеуге және басқаруға арналған жиынтық. Оның ішінде сандық және мәтіндік сипаттамалар, сондай-ақ кеңістіктік мәліметтер болуы мүмкін. Бір дерек түрі бүкіл базаның ұғымын алмастырмайды.

Қолдану: Шарт бірнеше өзен туралы құрылымдалған жазбалар жиынтығын сипаттайды. Сондықтан E, деректер базасы, дұрыс. Әр жазбада бірнеше өріс болуы мәліметтерді салыстыруға және қажет нысанды іздеуге мүмкіндік береді. Бұл жинақ кейін ГАЖ-да қолданылуы мүмкін, бірақ сақталған мәлімет пен оны талдайтын жүйе екі бөлек ұғым болып қалады.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Сандық деректер тек есептелетін мәндерді сипаттайды.

B) Кеңістіктік деректер орналасу мен геометрияға қатысты.

C) ГАЖ сақтау мен талдауды орындайтын жүйе.

D) Қашықтан зондтау деректері алыну тәсілімен ерекшеленеді; барлық реттелген жазба жиынтығының жалпы атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Жеке мән түрін емес, құрылымдалған жазбалар жиынтығын ата.

Ереже: Қашықтан зондтау нысанмен тікелей жанаспай сенсор арқылы мәлімет алуды білдіреді. Жер серігі түсірген бейне осы тәсілге жатады. Мұндай бейне сандық түрде сақталуы және кеңістіктік ақпарат беруі мүмкін, бірақ сұрақ алыну тәсілін нақты сұрайды.

Қолдану: Шарт сенсордың орбитадан түсіргенін көрсетеді. Сондықтан D, қашықтан зондтау деректері, дұрыс. Спутниктік бейнені өңдегенде нысан пішіні мен орналасуы зерттеледі. Бұл нәтиже жердегі тікелей өлшеммен тексерілуі мүмкін, бірақ бастапқы бейненің алыну тәсілі өзгермейді. Әртүрлі жіктеу белгілерін бір сұрақта араластырмай қарастыру қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Сызғышпен тікелей өлшеу орбиталық түсірілім емес.

B) Сұхбат сенсор арқылы бейне алмайды.

C) Зертханалық талдау үлгінің қасиетін зерттейді.

E) Мәтін көшіру жаңа спутниктік өлшем емес; шартта бейне сенсордан алынған.

Қайта орындауға ишара: Дерек нысанға бармай, алыстағы сенсормен алынды ма?