Географияның зерттеу әдістері Адамның табиғи кешендерге әсері

Ереже: Техносфера адам жасаған техникалық нысандар мен өзгерткен ортаға қатысты ұғым. Ғимараттар, жолдар және өндірістік құрылымдар оның мысалдары. Ол табиғи ортаны түгел жойып, оның орнына келген жеке планета емес. Техникалық нысандар табиғи қабықтармен өзара әрекеттесіп, зат пен энергияны пайдаланады.

Қолдану: Шарт адам жасаған нысандарды орта құрамының бөлігі ретінде береді. Сондықтан техносфера дұрыс. Мұнда бақылау жүргізу әдісі немесе газдардың сәулені жұтуы сұралмайды. Жауап объектілерден тұратын ортаны атайды, жеке үдерісті емес. Оның табиғатқа әсері нақты нысандардың қызметі мен орналасуына байланысты.

Қате нұсқаларды ажырату: Антропогендік айналым адам өзгерткен зат тасымалы. Жылыжай әсері сәулеленумен байланысты құбылыс. Мониторинг жүйелі бақылау. Ластану қолайсыз заттардың түсуі; осы төрт атау техникалық нысандардан тұратын орта бөлігін атамайды.

Қайта орындауға ишара: Нысандардан тұратын орта мен ондағы үдерістерді ажырат.

Ереже: Антропогендік айналым адам шаруашылығы өзгерткен заттардың қозғалысы мен түрленуін сипаттайды. Шикізатты өндіру, өңдеу және қалдықтардың таралуы табиғи зат ағындарын өзгертеді. Бұл әрбір қалдық міндетті түрде бастапқы орнына толық қайтады деген сөз емес. Энергияны зат сияқты тұйық циклде айналады деп түсіндіру де дұрыс емес.

Қолдану: Шарт өндірілген көмірдің қолданылуын және заттың әр ортаға таралуын нақты береді. Сондықтан антропогендік айналым дұрыс. Сұрақ техникалық ғимараттардың жиынтығын емес, адам әрекеті өзгерткен зат ағынын сұрайды. Көміртегі мен қалдық қозғалысының негізгі қозғаушысы осы мысалда шаруашылық әрекет болып тұр.

Қате нұсқаларды ажырату: Мониторинг бақылау үдерісі. Жылыжай әсері жылулық сәуле алмасуына қатысты. Техносфера техникалық орта. Ластану қолайсыз өзгеріс; ол бүкіл берілген өндіру–түрлену–тасымал ағынының арнайы атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Шикізатты өндіруден қалдыққа дейінгі зат қозғалысын қарастыр.

Ереже: Мониторинг табиғи орта жағдайын жүйелі бақылап, өзгерістерін тіркеуге негізделеді. Бірдей орын, әдіс және өлшем бірлігі нәтижелердің салыстырмалылығын жақсартады. Бір рет алынған сынама пайдалы болғанымен, ұзақ мерзімді жүйелі бақылаудың толық орнына жүрмейді. Мониторингтің өзі ластаушы затты міндетті түрде тазартпайды.

Қолдану: Шарт ай сайын қайталанатын өлшеулерді және уақыттық салыстыруды нақты береді. Сондықтан мониторинг дұрыс. Мұнда тазарту құрылғысын салу немесе жаңа техникалық орта жасау емес, орта сапасын бақылау жүргізіліп жатыр. Жауап қызметтің жүйелі сипатына негізделеді. Өзгерістің себебін анықтау үшін қосымша дерек қажет болуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылыжай әсері сәулелік құбылыс. Антропогендік айналым адам өзгерткен зат ағыны. Техносфера техникалық орта. Ластану қолайсыз зат түсуі; бұлар жүйелі бақылау қызметінің атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Қайталанған бақылау мен нақты тазартуды ажырат.

Ереже: Жылыжай әсері атмосферадағы парниктік газдардың жылулық инфрақызыл сәулені жұтуы және қайта сәуле шығаруы арқылы жылу балансын өзгертуімен байланысты. Оның табиғи бөлігі Жердің температура жағдайында маңызды. Адам шығарындылары осы әсерді күшейте алады. Бұл газдар жылуды жабық ыдыста мәңгі ұстап қалады деген қарапайым түсінікпен шектелмейді.

Қолдану: Шарт инфрақызыл сәуленің газдармен жұтылып, қайта шығарылуын нақты береді. Сондықтан жылыжай әсері дұрыс. Мұнда тек химиялық ластаушының топыраққа түсуі немесе бақылау жүргізу сұралмаған. Жауап сәулелік механизмді атайды. Табиғи әсер мен оның антропогендік күшеюін ажырату керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Мониторинг жүйелі бақылау. Техносфера техникалық нысандар ортасы. Ластану зиянды заттардың қолайсыз түсуі. Антропогендік айналым адам өзгерткен зат тасымалы; осы төртеуі көрсетілген сәулелік механизмнің атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Механизм инфрақызыл сәулені жұту мен қайта шығаруға қатысты.

Ереже: Қоршаған ортаның ластануы зиянды заттардың түсуі немесе орта сапасының қолайсыз өзгеруімен байланысты. Заттың болуы мен оның зиянды деңгейге жетуі бөлек бағаланады. Ластану көзі, мөлшері, таралуы және әсері туралы деректер маңызды. Заттардың табиғи айналымының болуы барлық төгіндіні қауіпсіз етеді деген қорытынды дұрыс емес.

Қолдану: Шарт өндірістік төгіндіні және қолайсыз мөлшердегі зиянды қосылыстарды нақты береді. Сондықтан қоршаған ортаның ластануы дұрыс. Сұрақ адам жасаған ғимараттардың жиынтығын немесе жүйелі өлшеудің атауын сұрамайды. Жауап өзен сапасының көрсетілген зиянды өзгерісіне сүйенеді. Себеп пен бақылау әдісін мәселенің атауымен шатастырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылыжай әсері сәулелік жылу механизмі. Техносфера техникалық орта. Антропогендік айналым кең зат қозғалысы. Мониторинг бақылау қызметі; олар көрсетілген зиянды төгінді мәселесінің тікелей атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Шартта орта сапасы зиянды қосылыстардан нашарлаған.