Табиғи аумақтық кешендер

Ереже: Тұтастық табиғи кешен компоненттерінің өзара байланысын білдіреді. Бір компоненттің өзгеруі басқа бөліктердің жағдайына ықпал етуі мүмкін. Бұл барлық әсердің мөлшері бірдей немесе міндетті түрде бір бағытта болады деген сөз емес. Нақты байланыс жергілікті жағдайлар мен бақылау дерегі арқылы анықталады.

Қолдану: Шарт өсімдік, су ағыны және топырақтағы өзгерістерді байланыстырады. Сондықтан тұтастық дұрыс. Сұрақ қайталану мерзімін немесе экватордан полюске өзгеруді сұрамайды. Өзара ықпал ету фактісі негізгі белгі. Байланыс бар болғанымен, кез келген өзгерістің барлық салдарын тек осы қысқа шарттан толық есептеп шығару мүмкін емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Ырғақтылық қайталану тәртібі. Биіктік белдеулік таудағы алмасу. Зат айналымы заттардың қайталанған қозғалысы мен түрленуі. Зоналылық ендік бағыттағы заңдылық; бұлар сұралған компоненттер байланысының атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Бір компоненттің өзгерісі басқа компонентке әсер еткен.

Ереже: Зат айналымы заттың табиғи жүйелер арасында қозғалып, күйі немесе қосылыстары өзгеріп, үдерістің қайталануын білдіреді. Су айналымында булану, конденсация, жауын және ағын байланысады. Айналым әр су молекуласы бірдей жолды бірдей уақытта өтеді дегенді білдірмейді. Табиғи резервуарларда судың болу мерзімі әртүрлі.

Қолдану: Шарт судың мұхит, атмосфера және құрлық арасында қозғалып, қайта мұхитқа жетуін сипаттайды. Сондықтан зат айналымы дұрыс. Тұтастық осы байланыстардың кең қасиеті болғанымен, сұрақ нақты қайталанатын су тасымалын атайды. Жауап үдерістің циклдік қозғалысын көрсетеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Тұтастық компоненттердің байланысын жалпылайды. Биіктік белдеулік таудағы алмасу. Зоналылық ендік өзгеріс. Ырғақтылық белгілі уақыттағы қайталануды атайды; бірақ берілген су тасымалының арнайы заңдылығы зат айналымы.

Қайта орындауға ишара: Судың қозғалып, күйін өзгертіп, бастапқы резервуарға қайтуын бақыла.

Ереже: Ырғақтылық табиғи үдерістердің белгілі уақыт аралығында қайталануымен байланысты. Күн мен түннің ауысуы тәуліктік ырғақтың мысалы. Жердің осьтік айналуы осы қайталанудың негізгі астрономиялық себебі. Тәуліктік және маусымдық ырғақтарды ажырату қажет: олардың кезеңдері мен себептері бірдей емес.

Қолдану: Шарт бір өңірдегі уақыт бойынша қайталанатын күн мен түнді нақты береді. Сондықтан ырғақтылық дұрыс. Мұнда басқа ендікке немесе тау биіктігіне ауысу жоқ. Жауап кеңістіктегі айырмашылықты емес, белгілі уақыттағы кезектесуді сипаттайды. Тәуліктік ырғақты заттың міндетті түрде толық айналымымен теңестіруге болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Зоналылық ендік бағыттағы алмасу. Тұтастық компоненттердің байланысы. Зат айналымы заттың қозғалысы мен өзгеруі. Биіктік белдеулік таудағы алмасу; олар күн мен түннің уақыттық қайталануының атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Уақыт бойынша қайталануға арналған ұғымды таңда.

Ереже: Ендік зоналылық табиғат жағдайларының ендік бағытта заңды өзгеруімен байланысты. Күн радиациясының таралуы осы өзгерістің маңызды негіздерінің бірі. Бірақ мұхиттық әсер, жер бедері және басқа факторлар зоналардың шекарасын өзгертеді. Сондықтан барлық зона шекарасы параллельмен дәл сәйкес келеді немесе бүкіл ендікте бірдей болады деу дұрыс емес.

Қолдану: Шарт жазықтағы экватордан полюске бағытталған өзгерісті нақтылайды. Сондықтан зоналылық дұрыс. Таудағы биіктікке байланысты алмасу берілмеген. Жауап негізгі ендік заңдылықты атайды, жергілікті ерекшеліктердің мүлде болмайтынын талап етпейді. Кеңістіктік өзгеріс бағыты бұл жерде шешуші өлшем.

Қате нұсқаларды ажырату: Тұтастық өзара байланыс. Ырғақтылық уақыттық қайталану. Зат айналымы зат тасымалы. Биіктік белдеулік тау биіктігімен байланысты; бұлар экватордан полюске бағытталған заңдылықтың атауы емес.

Қайта орындауға ишара: Өзгеріс ендікке байланысты ма, әлде биіктікке ме?

Ереже: Биіктік белдеулік тауда биіктік өзгергенде табиғи кешендердің заңды алмасуын білдіреді. Биіктегенде температура, ылғал және басқа жағдайлар өзгеріп, өсімдік пен топыраққа әсер етеді. Белдеулер жиынтығы әр тауда бірдей болмайды. Географиялық орны, беткей бағыты және тау биіктігі алмасудың ерекшеліктеріне ықпал етеді.

Қолдану: Шарт бір беткейдегі етектен биікке бағытталған өзгерісті береді. Сондықтан биіктік белдеулік дұрыс. Берілген белдеулер осы мысалға қатысты; олар барлық тауға міндетті үлгі ретінде таратылмайды. Жауап биіктікпен байланысқан кеңістіктік алмасуды көрсетеді, маусымдық өзгерісті емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Тұтастық компоненттер байланысы. Зат айналымы заттың қозғалысы. Ырғақтылық уақыттық қайталану. Ендік зоналылық экватордан полюске өзгеруді білдіреді; бұл нұсқалар бір беткейдің биіктік алмасуын атамайды.

Қайта орындауға ишара: Бір беткейдегі өзгерістің бағыты етектен биікке қарай.