Биосфера және оның құрамдас бөліктері

Ереже: Биосфера Жердегі тіршілік пен оның таралған ортасына қатысты жүйе. Ол басқа қабықтарды түгел алмастырмайды, олардың бөліктерімен байланысады. Сондықтан биосфераны тек орманмен немесе тек құрлық жануарларымен шектеу дұрыс емес. Мұхиттағы және жер астындағы микроорганизмдер де тіршіліктің таралуын көрсетеді.

Қолдану: Шарт тіршілікті және бірнеше табиғи қабықтың бөліктерін бірге берген. Сондықтан биосфера дұрыс. Мұнда барлық суды немесе барлық ауаны ғана біріктіретін қабық сұралмаған. Сұрақтың негізгі өлшемі заттың бір агрегаттық күйі емес, тіршілік таралған орта болуы.

Қате нұсқаларды ажырату: Литосфера қатты сыртқы қабыққа қатысты. Мантия Жердің ішкі қабаты. Гидросфера су қорларын біріктіреді. Атмосфера газ қабығы; осы төрт атау тіршілік пен оның бірнеше қабықтағы таралған ортасының тұтас жүйесін атамайды.

Қайта орындауға ишара: Тіршілік судың, ауаның және қатты жердің бөліктерінде таралады.

Ереже: Биосфера терминін 1875 жылы австриялық геолог Эдуард Зюсс енгізді. Терминнің алғаш қолданылуы мен кейінгі толық ғылыми ілімнің дамуы бір оқиға емес. Басқа зерттеушілер табиғат жүйелері туралы білімге үлес қосқанымен, сұрақ осы нақты терминді енгізген тұлғаны сұрайды. Ғылым тарихында оқиға мен авторды дәл сәйкестендіру қажет.

Қолдану: Шартта жыл, термин және геологтың елі нақты көрсетілген. Сондықтан Э. Зюсс дұрыс. В. И. Вернадский кейін биосфера туралы түсінікті кеңейтті, бірақ осы бастапқы термин енгізу оқиғасының авторы емес. Сұрақ басқа беттегі портретке немесе сурет нөміріне тәуелді емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Вернадский биосфера ілімін кейін дамытқан. Броунов географиялық қабық туралы зерттеулерге қатысты. Докучаев топырақтануымен белгілі. Гумбольдт табиғи байланыстарды зерттеген; бұл төрт ғалымның үлесі 1875 жылы аталған терминді енгізу оқиғасының орнына жүрмейді.

Қайта орындауға ишара: Терминді алғаш енгізген тұлға мен ілімді кейін дамытқан тұлғаны ажырат.

Ереже: В. И. Вернадский биосфера туралы ілімде тірі ағзалардың геологиялық және геохимиялық рөлін қарастырды. Оның «Биосфера» еңбегі 1926 жылы жарияланды. Ғылыми терминді алғаш енгізу мен оның мазмұнын кең теория ретінде дамыту әртүрлі үлес болады. Сондықтан авторды нақты еңбек және зерттелген мәселе арқылы тану маңызды.

Қолдану: Шарт нақты кітаптың атын, жылын және тірі ағзалардың геохимиялық рөлін берген. Бұл В. И. Вернадскийге сәйкес. Жауап жалпы табиғатты зерттеген кез келген ғалым емес, осы еңбектің авторы болуы керек. Терминнің 1875 жылғы енгізілуі басқа тарихи оқиға.

Қате нұсқаларды ажырату: Докучаев топырақтануға үлес қосты. Зюсс биосфера терминін ертерек енгізді. Броунов географиялық қабық мәселесін зерттеді. Гумбольдт табиғи жүйелерді қарастырды; бірақ аталған 1926 жылғы еңбек осы төрт тұлғаның авторлық жұмысы емес.

Қайта орындауға ишара: Нақты еңбек пен тірі заттың геохимиялық рөлі Вернадскийге қатысты.

Ереже: Биосфера терминінің ғылыми қолданысқа енгізілуі 1875 жылмен байланысты. Бұл оқиғаны кейінгі биосфера ілімі еңбектерінің жариялануынан ажырату қажет. Ғылым тарихындағы дата нақты оқиғаға тиесілі болғанда ғана мағыналы болады. Термин мен авторды бірге білу жылды басқа зерттеу кезеңімен шатастырмауға көмектеседі.

Қолдану: Сұрақ Зюсстің термин енгізуін нақты сұрайды. Сондықтан 1875 дұрыс. Вернадскийдің кейінгі еңбегі немесе ХХ ғасырдың зерттеулері осы оқиғаның жылын өзгертпейді. Берілген нұсқалар жыл ретінде салыстырылады, ал ауқым биосфера терминінің алғашқы ғылыми қолданылуымен шектелген.

Қате нұсқаларды ажырату: 1900 аталған оқиғадан кейін. 1850 терминнің осы енгізілуінен ерте. 1950 ХХ ғасыр ортасына жатады. 1925 биосфераға қатысты кейінгі зерттеулер кезеңіне жақын болуы мүмкін, бірақ Зюсстің 1875 жылғы оқиғасының жылы емес.

Қайта орындауға ишара: Сұрақ кейінгі ілімнің жариялануын емес, терминнің енгізілуін сұрайды.

Ереже: Тірі зат Вернадскийдің түсіндіруінде тірі ағзалардың жиынтығын білдіреді. Бұл бір ғана өсімдік түрі немесе ағзалардың өлі қалдығы емес. Биосферадағы заттарды шығу тегі мен тірі ағзаларға қатысына қарай ажыратуға болады. Тірі ағзалардың қазіргі жиынтығы мен олардың бұрынғы әрекетінен қалған заттар бір топ емес.

Қолдану: Шарт барлық тірі ағзаларды бірге сұрайды. Сондықтан тірі зат дұрыс. Әр ағза зат алмасуға қатысады, бірақ олардың тұтас жиынтығын көмір, топырақ немесе метеорит сияқты жансыз нысан атауы алмастырмайды. Сұрақ қазіргі тірі ағзалар тобы мен қалыптасу тарихын ажыратуды тексереді.

Қате нұсқаларды ажырату: Енжар зат тірі ағза қатысуынсыз қалыптасқан денелерге қатысты. Биоенжар зат тірі және жансыз үдерістердің бірлесуінен қалыптасады. Биогенді зат ағзалар әрекетімен түзілген жансыз өнім болуы мүмкін. Ғарыштан келген зат шығу орны бойынша басқа топ, барлық тірі ағзалардың жиынтығы емес.

Қайта орындауға ишара: Қазіргі тірі ағзаларды олардың өлі өнімдерінен ажырат.