Қазақстан шаруашылығының салалары Өнеркәсіп

Ереже: Отынды жағатын жылу электр стансысында химиялық энергия жылуға, содан кейін механикалық және электр энергиясына айналады. Қазандық пен турбина осы тізбектің әртүрлі сатыларын атқарады. Электр генераторының болуы бастапқы көзді анықтамайды, себебі генератор әртүрлі стансыда қолданылуы мүмкін.

Қолдану: Шартта көмір жағу нақты көрсетілген. Демек бастапқы көз отындағы химиялық энергия болады. Бу қозғалысы кейінгі саты, ал электр энергиясы соңғы негізгі нәтиже. Энергияның көзін оның аралық түрлерінен ажырату осы жауапты дәлелдейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Су ағыны, жел және күн басқа стансылардың бастапқы көздері. Ядролық стансыда жылу бар болғанымен, ол көмір жануынан алынбайды. Барлық турбинасы бар стансыны бірдей бастапқы көзге жатқызуға болмайды. Шарттағы ең алғашқы энергия беретін әрекетті тауып, кейінгі түрлену сатыларын ретімен қадағалау қажет.

Қайта орындауға ишара: Генераторға дейінгі тізбектің ең басында энергия қандай үдерістен босайды?

Ереже: Су электр стансысы су деңгейінің айырмасы мен ағынына байланысты механикалық энергияны пайдаланады. Турбина генераторды айналдырып, электр өндіреді. Мұндай стансы жұмыс кезінде отынды жағуды қажет етпейді, бірақ бөгет, су қоймасы және ағынды реттеу экожүйеге әсер етуі мүмкін; жаңартылатын көз әсерсіз деген сөз емес.

Қолдану: Берілген сызбада турбинаны су қозғалысы жүргізеді. Сондықтан судың механикалық энергиясы дұрыс. Электр өндіру мөлшері ағынға, су деңгейіне және жабдық режиміне тәуелді, сондықтан барлық маусымда міндетті бірдей болады деп айтуға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Көмір мен газ отындық стансыға, ядролық бөліну атом стансысына қатысты. Фотоэлектрлік панель жарықты басқа қағидамен түрлендіреді. Электрдің соңғы нәтиже ретінде бірдей болуы бастапқы көздердің бірдей екенін білдірмейді; турбинаға қозғалыс беретін құбылысты анықтау керек.

Қайта орындауға ишара: Турбинаны нақты не қозғалтатынын және оның энергиясы қайдан келетінін анықта.

Ереже: Стансы түрі негізгі энергия көзі мен оны түрлендіру тәсілі бойынша ажыратылады. Екібастұз МАЭС-1 көмірге негізделген жылу энергетикасына жатады. Орналасқан өңірде жел немесе су ресурсының болуы әр стансының технологиясын өздігінен өзгертпейді; нақты кәсіпорынның жұмыс қағидасы қаралады.

Қолдану: Бұл стансыда отын жағудан алынған жылу электр өндіруге қолданылады. Сондықтан көмірмен жұмыс істейтін жылу электр стансысы дұрыс. Жауап стансының ауысып тұратын жылдық өнімін немесе меншік құрылымын жаттауды талап етпейді; технологиялық сипаты жеткілікті.

Қате нұсқаларды ажырату: Су, күн, жел және толқын стансылары басқа бастапқы көздерді пайдаланады. Бір өңірде жаңартылатын жоба салынуы бұрынғы көмір стансысын сол технологияға айналдырмайды. Кәсіпорын атауын оның нақты өндіріс тәсілімен байланыстырып, қаланың жалпы энергетикалық мүмкіндігімен араластырмау қажет.

Қайта орындауға ишара: Нақты стансының пайдаланатын отыны мен электр алу тәсілін еске түсір.

Ереже: СЭС каскады бір өзен жүйесінің су ағынын сатылы пайдаланатын бірнеше стансыдан тұрады. Жоғары және төменгі су тораптарының жұмысы өзара байланысты болуы мүмкін. Каскад су режимін реттеуге мүмкіндік бергенімен, ол маусымдық ағын өзгерісін толық жоймайды және барлық экологиялық мәселені автоматты шешпейді.

Қолдану: Шартта бірнеше гидростансы бір өзен бойымен реттеліп орналасқан. Сондықтан каскад атауы сәйкес келеді. Мұнда бірнеше агрегаттың бір ғимарат ішінде болуы емес, өзен бойындағы бірнеше стансының кеңістіктік және су режимдік байланысы маңызды.

Қате нұсқаларды ажырату: Бір стансының турбиналары, қоймалар, көпірлер немесе электр желілері бірнеше СЭС-тің өзен бойындағы тізбегіне тең емес. Каскадты анықтауда жеке жабдық саны емес, әртүрлі деңгейде орналасқан бірнеше стансының өзен жүйесімен байланысы маңызды. Су ағынының маусымдық өзгеруі каскад болғандықтан толық жойылмайды.

Қайта орындауға ишара: Бір ғимараттағы агрегаттарды өзен бойындағы бөлек стансылар жүйесінен ажырат.

Ереже: Су электр стансыларының географиясын түсінуде олардың өзен алабын анықтау маңызды. Бір каскадтағы стансылар ағынның жоғары және төменгі бөліктерін байланыстырады. Қазақстанның шығысындағы аталған үш стансы Ертіс жүйесіне жатады; олардың атауы қалаға немесе су қоймасына ұқсаса да, негізгі өзен байланысы бөлек тексеріледі.

Қолдану: Өскемен, Бұқтырма және Шүлбі стансылары Ертіс каскадының құрамына кіреді. Сондықтан дұрыс өзен Ертіс болады. Стансының атауындағы Бұқтырма сөзін оның тек аттас саланың бойында орналасуы деп түсіндіруге болмайды; каскад негізгі ағын жүйесімен сипатталады.

Қате нұсқаларды ажырату: Жайық, Сырдария, Іле және Есіл басқа алаптармен байланысты. Бір өзенде өзге СЭС болуы осы үш нысанның оған жататынын білдірмейді. Үш атауды жеке-жеке емес, ортақ гидрографиялық жүйе ретінде сәйкестендіру географиялық қателіктен сақтайды; картадағы су ағысының бағыты да көмектеседі.

Қайта орындауға ишара: Үш стансының бәрін қамтитын шығыс өзен жүйесін анықта.