Қазақстанның және оның аумақтарының инфрақұрылымы

Ереже: Көлік адамдар мен жүктердің кеңістіктегі қозғалысын қамтамасыз етеді. Ол өндіріс сатыларын, жеткізуші мен тұтынушыны байланыстырады. Логистика бұл қозғалысты жоспарлау, сақтау және ақпарат алмасу сияқты жұмыстармен үйлестіреді. Тасымалдаудың өзі шикізатты химиялық өңдеумен немесе өнімді құрастырумен бірдей өндірістік операция емес.

Қолдану: Мысалда материалдар зауытқа, өнімдер тұтынушыға орын ауыстырады. Сондықтан негізгі қызмет жүкті тасымалдау болады. Көлік кешені жолаушыларға да қызмет көрсетеді, бірақ бұл нақты шарт жүк ағынын сипаттайды; жауапты осы әрекетке байланысты таңдаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Химиялық өзгерту, құрастыру, зертханалық сынау және технология әзірлеу басқа міндеттер. Жеткізу кезінде сапаны сақтау қажет болғанымен, ол жаңа өнім өндірудің орнына жүрмейді. Кәсіпорын тізбегін талдағанда материал қай жерде өзгеретінін және қай жерде тек қозғалып жеткізілетінін ажырату маңызды.

Қайта орындауға ишара: Берілген әрекет материалды өзгертеді ме, әлде оның орналасқан жерін ауыстырады ма?

Ереже: Көлік кешені қозғалыс құралдарынан ғана тұрмайды. Олардың жүретін жолдары, жұмысын ұйымдастыратын кәсіпорындар және жүк пен жолаушы қабылдайтын пункттер қажет. Бұл оқу үлгісіндегі төрт құрам өзара толықтырады; нақты жүйеде байланыс, қауіпсіздік және басқару сияқты қосымша қызметтер де болады.

Қолдану: Дұрыс қатарда құрал, жол, ұйым және тиеу-түсіру пункті бірге берілген. Мысалы, пойызға рельс, тасымалдаушы компания және стансы қажет. Бір ғана санаттағы төрт мысалды санау кешеннің барлық негізгі құрамын қамтымайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Көлік құралдары немесе жол құрылыстары ғана берілген қатарлар толық емес. Билеттер мен тарифтер қызметті реттейді, бірақ жол мен құралды алмастырмайды. Қоймалар мен сауда орындарының бәрі де көлік кешенінің толық үлгісі емес. Нұсқада атаулар санына емес, әртүрлі қажетті қызметтердің қамтылуына назар аудару керек.

Қайта орындауға ишара: Қозғалыс құралы, жүретін орта, ұйымдастырушы және қабылдау пункті түгел бар ма?

Ереже: Көлік торабында жолдар мен тасымал бағыттары байланысып, ағындар бөлінеді немесе басқа көлікке ауысады. Бірнеше көлік түрінің түйісуі мультимодальды жеткізуге мүмкіндік береді. Әрбір қойма немесе жол шетіндегі нысан автоматты торап бола бермейді; нақты қозғалыс байланысы мен қызметі маңызды.

Қолдану: Шартта екі жол түрі түйісіп, контейнер бір көліктен екіншісіне өтеді. Сондықтан көлік торабы дұрыс. Тиеу-түсіру жабдығы, уақытты үйлестіру және жүк туралы ақпарат осы байланыстың тиімді жұмыс істеуіне көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Қойма, демалыс орны және жөндеу цехы көлікке қызмет етуі мүмкін, бірақ әртүрлі көлік ағынын байланыстыруды өздігінен білдірмейді. Шарттағы теміржолдан автомобильге ауыстырып тиеу тораптық қызметті көрсетеді. Пункттің атауына емес, онда қандай қозғалыстар түйісетініне назар аудару қажет.

Қайта орындауға ишара: Пунктте әртүрлі бағыт пен көлік түрінің ағындары қалай байланысады?

Ереже: Жүк айналымы тасымалданған массаны ғана емес, оның жүрген қашықтығын да ескереді. Әр жөнелтілім үшін масса мен қашықтық көбейтіліп, бірнеше тасымал болса олардың нәтижелері қосылады. Тоннамен берілген жүк көлемі мен тонна-километрмен берілген орындалған жұмыс бір көрсеткіш емес.

Қолдану: Масса тонна, қашықтық километр болғанда көбейтіндінің бірлігі тонна-километр болады. Сондықтан осы бірлік дұрыс. Бірдей массаны алысқа тасымалдау жүк көлемін өзгертпейді, бірақ жүк айналымын арттырады; өлшемдердің айырмасы осыдан көрінеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Тонна массаны, километр қашықтықты жеке өлшейді. Бөлінді бірліктері берілген көбейту операциясына сәйкес келмейді. Өлшем бірлігін тексеру үшін формуладағы шамаларға бірліктерін қойып, олардың қалай көбейетінін қарау керек; таңбаны жай қатар жазу мен бөлуді шатастыруға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Екі бастапқы шаманың бірліктерін формуладағы операцияға сәйкес біріктір.

Ереже: Жолаушы айналымы адамдар санын олардың жүрген қашықтығымен байланыстырады. Бірдей қашықтықта сан мен жол көбейтіледі, ал әртүрлі жол жүрген топтар үшін жеке көбейтінділер қосылады. Бұл көрсеткіш билет санына немесе бағыттың ұзындығына ғана тең емес; орындалған тасымал жұмысын сипаттайды.

Қолдану: Берілген сан жолаушы, жол километрмен өлшенген. Сондықтан нәтиженің бірлігі жолаушы-километр болады. Мысалдағы сандық мән екі мыңға тең, бірақ сұрақ есеп нәтижесінің санын емес, өлшем бірлігін таңдауды талап етеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Жолаушы саны қашықтықты ескермейді, километр адамдар санын қамтымайды. Бөлінді бірліктері айналымды есептеудегі көбейтуге қарсы келеді. Бір адамның бірнеше сапары бар болса, оны қайталанбайтын тұрғын саны деп қабылдауға болмайды; есепте нақты орындалған жолаушы қозғалыстары қарастырылады.

Қайта орындауға ишара: Сұралғаны адамдар саны ма, жол ұзындығы ма, әлде екеуін біріктіретін тасымал жұмысы ма?