Қазақстанның климаттық жағдайлары: ылғалдану режимі

Ереже: Су айналымында жер беті ылғалды әр жолмен алады және жоғалтады. Атмосферадан жерге түсетін сұйық не қатты су жергілікті су қорын толықтырады. Ал булану мен транспирация суды кері бағытта, беттен атмосфераға тасымалдайды.

Қолдану: Сұрақ жалпы барлық ықтимал су көзін емес, атмосферадан тікелей түсетін негізгі ылғалды сұрайды. Сондықтан жаңбыр мен қарды бір топқа біріктіретін жауап сәйкес. Жерасты суы мен сырттан келетін өзен ағыны да жергілікті маңызға ие болуы мүмкін, бірақ бұл сұрақтың бағыты басқа.

Қате нұсқаларды ажырату: Булану мен өсімдіктің су беруін кіріс деп алу су қозғалысының бағытын шатастырады. Өзенмен әкетілетін ағын шығысқа жатады. Теңіз толқыны елдің барлық жер бетін атмосферадан толықтырмайды. Су теңгерімінде кіріс пен шығысты бөлу маңызды.

Қайта орындауға ишара: Әр үдерісте су атмосферадан жерге келе ме, әлде жерден басқа ортаға кете ме — соны анықта.

Ереже: Көтерілген ауа қысымы төмен ортада ұлғайып салқындай алады. Температура төмендегенде қанығуға қажетті су буының мөлшері азаяды. Қанығудан кейін қолайлы ұсақ ядроларда сұйық тамшылар, ал жеткілікті суық жағдайда мұз бөлшектері қалыптасуы мүмкін.

Қолдану: Шартта қанығуға жету нақты берілген. Сондықтан бұлт бөлшектерінің пайда болуын бу күйінен сұйыққа өтуімен байланыстырамыз. Бұлттың түзілуі жауынның жерге міндетті жетуін білдірмейді: бөлшектер өсуі және төменгі ауаның жағдайы да маңызды.

Қате нұсқаларды ажырату: Булану сұйықты буға айналдырып, кері бағытта жүреді. Сығылып жылыну қанығудан алыстатуы мүмкін. Жай көлденең тасымал не қызу бұлт бөлшектерінің осы жағдайда түзілуінің тікелей механизмі емес.

Қайта орындауға ишара: Бастапқы су күйі мен жаңадан түзілетін ұсақ бөлшектің күйін салыстыр.

Ереже: Қоңыржай ендіктердегі ірі ауа тасымалы мұхиттан буланған ылғалды құрлыққа жеткізе алады. Қазақстан мұхиттан алыс болғанымен, батыстан келетін ауа ағындарының ықпалын сезінеді. Ылғал жол бойында жауынға түсіп, басқа көздерден толықтырылуы да мүмкін.

Қолдану: Шарт тасымалдың батыстан келетін бағытын нақтылайды. Қазақстанға қатысты осы бағыттағы маңызды мұхитты таңдаймыз. Мұны елдегі әр жаңбыр тамшысы тек сол жерден келеді деген мағынада түсінбеу керек: құрлықтық қайта айналым және өзге тасымал жолдары да бар.

Қате нұсқаларды ажырату: Басқа мұхиттардың географиялық орны берілген батыс бағытына сәйкес келмейді. Солтүстік мұхиттан ауа келуі мүмкін, бірақ ол сұралған батыс мұхиттық ылғал жолын алмастырмайды. Мұхиттың әлемдегі көлемін оның осы тасымалдағы маңызымен шатастыру қате.

Қайта орындауға ишара: Қазақстанның батысындағы мұхиттық кеңістікті және орта ендіктердегі ауа бағытын елестет.

Ереже: Тау ауа қозғалысына кедергі жасап, оны жоғары бағыттай алады. Ылғалды ауа салқындап қанықса, жел жақта бұлт пен жауын түзілуіне жағдай туады. Жотадан асқан ауа төмендеп жылынғанда салыстырмалы ылғалдылығы азаюы мүмкін.

Қолдану: Сұрақ екі беткейдің айырмасын орографиялық көтерілу арқылы түсіндіруді сұрайды. Жауын мөлшері желдің бағытына, ылғал қорына және биіктікке тәуелді. Сондықтан әр жел жақ беткей міндетті түрде мол жауынды болады немесе ең биік шың әрқашан ең ылғалды деген қорытынды жасамаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Төмендеп жылыну жел жақтағы негізгі көтерілуге кері. Ық беткейдің міндетті түрде көбірек көтерілуі шартта жоқ. Су буы бірден түгел жоғалмайды. Жылыну қанығудан алыстатып, бұлт түзілуіне қолайсыз болуы мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Екі беткейде ауаның тік қозғалыс бағыты мен температура өзгерісін салыстыр.

Ереже: Жауын-шашынның бірдей уақыт аралығына арналған мөлшерлерін бір өлшем бірлігінде салыстырамыз. Миллиметр жерге түскен судың шартты қабат қалыңдығын сипаттайды. Кіші сан берілген дерек жиынында жауын аз болғанын көрсетеді.

Қолдану: Үш мән де жылдық және миллиметрмен берілген, сондықтан тікелей салыстыруға болады. Жүз үш саны қалған екеуінен аз. Бұл есеп нақты станса атауын немесе ең құрғақ жер туралы өзгермейтін рекордты жаттауды қажет етпейді; барлық дерек шартта бар.

Қате нұсқаларды ажырату: Орташа мәнді не ең үлкен санды таңдау сұралған ең аз көрсеткішті алмастырады. Екі не үш стансаны тең деуге сандық негіз жоқ. Сонымен қатар тек жауын мөлшерінен толық құрғақтық дәрежесін анықтау үшін буланушылықты да ескеру қажет.

Қайта орындауға ишара: Барлық мән бірдей бірлікте екенін тексеріп, сандарды өсу ретімен орналастыр.