Қазақстанның климаттық ресурстары

Ереже: Табиғи ресурсты қолданылу саласына қарай жіктеуге болады. Климат энергия алуға, өсімдік өсіруге және туристік қызметке жағдай жасайды. Бұл жіктеу барлық табиғи ресурстың жалғыз әмбебап тізімі емес, сұрақтағы үш қызметке сәйкес құрылған.

Қолдану: Шартта көрсетілген үш әрекетті тиісті климаттық мүмкіндікпен жұптаймыз: күн мен жел арқылы энергия, жылу мен ылғал арқылы өнім, қолайлы ауа райы арқылы демалыс. Сондықтан жауаптың үш құрамдасы да осы салаларға сәйкес болуы керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Минералдық топ жер қойнауының қорын, геологиялық топ құрылыс пен жынысты, су топтары басқа ресурсты сипаттайды. Әлеуметтік қызметтер де маңызды, бірақ олар климаттық мүмкіндіктің осы үш бағытын атамайды. Бір ғана сәйкес сөзге қарап толық қатарды таңдауға болмайды.

Қайта орындауға ишара: Әр ресурс атауын шарттағы бір қызметпен жеке сәйкестендір.

Ереже: Климаттық энергия ресурстары атмосфера мен күн сәулеленуінің үдерістеріне байланысты. Сәуле энергиясы фотоэлектрлік не жылулық жүйеде, ауа қозғалысының энергиясы жел қондырғысында пайдаланылуы мүмкін. Минералдық шикізаттың жер қойнауында жиналуы басқа ресурс түріне жатады.

Қолдану: Сұрақ кез келген энергия көзін емес, тікелей климатқа қатысты жұпты сұрайды. Сондықтан қазба отын да энергия бергенімен, бұл санатқа енгізілмейді. Күн мен желден алынатын нақты электр мөлшері табиғи мүмкіндікке қоса техникаға, орналасуға және жұмыс режиміне тәуелді.

Қате нұсқаларды ажырату: Көмір, мұнай, газ және уран энергетикаға пайдаланылуы мүмкін, бірақ олардың қоры минералдық. Металл кендері мен тұздар да климаттық энергия ағынын білдірмейді. Энергияға жарамдылық пен климаттық шығу тегін шатастырмау маңызды.

Қайта орындауға ишара: Ресурс жер қойнауындағы жинақ па, әлде қазіргі сәуле мен ауа қозғалысының ағыны ма?

Ереже: Күн мен желді жаңартылатын энергия көздері деп қарастыру олардың табиғи ағындары пайдаланғандықтан жергілікті кен қоры сияқты азайып қалмайтынын білдіреді. Бұл қасиет құрылғылардың өмірлік цикліне, шикізатына немесе тұрақты электр беруіне қатысты шектеулерді жоймайды.

Қолдану: Шарт ресурстың сарқылуын салыстырады. Сондықтан жауапты өндірудің тұрақтылығы емес, энергия ағынының қайта келуі арқылы анықтаймыз. Жаңартылатын деген сөз тәулік бойы бірдей қуат, тегін жабдық немесе қоршаған ортаға мүлде әсер жоқ деген мағына бермейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Жел жылдамдығы мен күн сәулесі уақыт пен орынға қарай өзгереді. Қондырғы тозады, материал және қызмет көрсету қажет. Барлық жерде бірдей мүмкіндік жоқ. Ресурстың жаңаруы мен оны пайдаланатын техниканың шексіздігі бөлек ұғымдар.

Қайта орындауға ишара: Табиғи ағынның қасиетін электрстансы жабдығының қасиетінен бөліп қарастыр.

Ереже: Жел қондырғысы ауа қозғалысының, фотоэлектрлік панель жарықтың энергиясын пайдаланады. Ресурс өзгерсе, қолжетімді қуат та өзгеруі мүмкін. Жел тым әлсіз немесе шектен күшті болғанда, ал сәуле азайғанда өндіріс төмендейді; нақты шектер жабдыққа тәуелді.

Қолдану: Шарт қор жинақтау мен резервті алып тастап, табиғи ресурстың өзгермелілігін айқындайды. Сондықтан осы екі технологияның ортақ ерекшелігін таңдаймыз. Электр желісі, сақтау және басқа стансалар ауытқуды басқаруға көмектеседі, бірақ табиғи ағынның өзін тұрақты етпейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Тұрақты бірдей қуат беру туралы жауап өзгермелілікті елемейді. Өзен ағыны су энергетикасына қатысты. Отын жағу бұл екі технологияның міндетті жұмыс механизмі емес. Кендегі металл пайызы ағымдағы жел мен жарықтың орнын алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Энергия көзі азайған сағатта, сақтау мен резерв болмаса, өндіріс қалай өзгереді?

Ереже: Жел әлеуеті ауа ағындарының жиілігіне, жылдамдығына және жер бедерінің оларды бағыттауына байланысты. Тауаралық тар өткелдер мен дәліздер ағынды күшейте алады. Қазақстанда мұндай ерекшеліктері зерттелген оңтүстік-шығыстағы белгілі екі аумақ бар.

Қолдану: Сұрақ нақты географиялық жұпты сұрайды. Жауапты кез келген аңғардың барлығына қарап емес, аймақтың орны мен белгілі жел әлеуеті арқылы таңдаймыз. Бұл жұптың атауы өздігінен әр учаскенің экономикалық тиімділігін дәлелдемейді: жергілікті өлшеу, желі және экологиялық шектеулер де қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Басқа жерлерде де жел болуы мүмкін; олардың барлығын жарамсыз деп жарияламаймыз. Бірақ берілген жұптар сұралған оңтүстік-шығыстағы екі белгілі дәлізді бірге қамтымайды. Бір сәйкес географиялық нысанға қарап толық жұпты дұрыс деу қате.

Қайта орындауға ишара: Екі атаудың да орналасуын және зерттелген тауаралық жел жолдарына сәйкестігін тексер.