Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінҚазақстан географиясы, Книга 1 · 9-сынып · 15 сұрақ

Кенді минералды ресурстарды өндіру және өңдеу орталықтары

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

13-параграф · Оқулықтың 108–119-беттері

«Қазақстан географиясы, Книга 1» оқулығының (9-сынып, Атамұра, 2024) «Кенді минералды ресурстарды өндіру және өңдеу орталықтары» тақырыбы, 13-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Түсті металлургияда мыс қай топтың өкілі ретінде қарастырылады?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Ауыр түсті металл

    Жауап нұсқалары

    1. A.Жеңіл түсті металл
    2. B.Қара металл
    3. C.Жартылай металл
    4. D.Бейметалл
    5. E.Ауыр түсті металлдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Түсті металлургияның дәстүрлі өндірістік жіктеуінде металдар қасиеттері мен қолданылуына қарай топтастырылады. Мыс темірге негізделген қара металлургия өнімдерінен ажыратылады және тығыздығы жоғары түсті металл ретінде қарастырылады.

    Қолдану: Сұрақ мыстың өндірістік жіктеудегі орнын сұрайды. Оның жоғары электрөткізгіштігі сым мен электр жабдықтарына қолданылуын түсіндіреді, бірақ бұл қасиет топ атауының орнына жүрмейді. Мұндағы ауыр деген сөз белгілі бір денсаулық қаупінің дайын бағасы емес.

    Қате нұсқаларды ажырату: Алюминий, магний және титан жеңіл топтың мысалдары. Қара металл ұғымы темір мен оның қорытпаларына қатысты. Мыс жартылай металл да, бейметалл да емес. Ауырлықты бір бұйымның жалпы массасымен шатастырма.

    Қайта орындауға ишара: Элементтің өндірістік тобы мен одан жасалған бұйымның салмағын ажырат.

  2. Дұрыс жауап: Алюминий, магний, титан

    Жауап нұсқалары

    1. A.Алюминий, магний, титандұрыс
    2. B.Алюминий, мыс, титан
    3. C.Мырыш, магний, қорғасын
    4. D.Мыс, никель, қалайы
    5. E.Алтын, күміс, платина

    Түсіндірме

    Ереже: Түсті металдарды дәстүрлі өндірістік топтарға бөлгенде әр элементтің қасиеті және тығыздығы ескеріледі. Қатардың дұрыс болуы үшін үш элементтің де бір сұралған топқа сәйкес келуі қажет.

    Қолдану: Алюминий, магний және титан жеңіл металдар қатарына жатқызылады. Бұл олардың таза күйіндегі беріктігі бірдей немесе барлық жағдайда өзара алмастырылатыны дегенді білдірмейді. Қорытпа жасау олардың пайдалану мүмкіндігін кеңейтеді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қалған қатарларда ауыр түсті металл немесе бағалы металл бар. Бір дұрыс элемент кездескені бүкіл қатарды дұрыс етпейді. Алтын, күміс және платина басқа өндірістік топпен танылғанымен, бұл сұрақтағы жеңіл металдар қатарына жатпайды.

    Қайта орындауға ишара: Әр қатардағы үш элементті жеке-жеке тексеріп шық.

  3. Дұрыс жауап: Бір кенде бірнеше пайдалы металл компонентінің болуы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Бір кенде міндетті түрде тек бір таза металл болуы
    2. B.Әртүрлі кендердің бөлек орналасуы, әрқайсында бір ғана металл болуы
    3. C.Бір кенде бірнеше пайдалы металл компонентінің болуыдұрыс
    4. D.Кез келген екі пайдалы қазбаның металлсыз қоспасы болуы
    5. E.Кенде пайдалы металл емес, тек бос жыныс болуы

    Түсіндірме

    Ереже: Кен табиғи минералдар қоспасы болғандықтан, оның құрамында пайдалы және қажетсіз компоненттер қатар кездеседі. Полиметалл кенінде бірнеше металл өндірістік мәнге ие болуы мүмкін, сондықтан оларды бірге бағалау маңызды.

    Қолдану: Сұрақ пайдалы компоненттердің әртүрлілігін сұрайды. Мысалы, қорғасын мен мырышқа ілеспе мыс, күміс немесе басқа компоненттер болуы мүмкін. Бұл әрбір полиметалл кенінде барлық белгілі металл міндетті түрде бар деген сөз емес.

    Қате нұсқаларды ажырату: Бірнеше металдың бір кендік жүйеде кездесуі олардың бөлек кен орындарында орналасуымен бірдей емес. Металлсыз қоспа немесе тек бос жыныс та полиметалл кенін сипаттамайды. Пайдалы компоненттің болуы мен оны өндірудің техникалық-экономикалық мүмкіндігі бөлек бағаланатынын ұмытпау қажет.

    Қайта орындауға ишара: Кендегі пайдалы компоненттердің саны мен түрін оның физикалық күйінен бөлек қарастыр.

  4. Дұрыс жауап: Пайдалы компоненттің өнімдегі үлесін арттыру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Кеннің тек бөлшек мөлшерін өзгертіп, құрам үлесін сақтап қалу
    2. B.Пайдалы компоненттің өнімдегі үлесін арттырудұрыс
    3. C.Металды соңғы бұйым пішініне құю
    4. D.Кен орнындағы геологиялық қорды қайта есептеу
    5. E.Кенді жеткізу қашықтығын ғана қысқарту

    Түсіндірме

    Ереже: Байыту кезінде пайдалы минералдар бос жыныстың бір бөлігінен ажыратылады. Нәтижесінде концентраттағы пайдалы компоненттің үлесі бастапқы кеннен жоғары болады, бірақ концентрат әлі таза металл емес.

    Қолдану: Сұрақ өндірістің нақты байыту сатысын сұрайды. Сондықтан іздеу, тасымалдау немесе дайын бұйым жасау емес, бастапқы шикізаттағы пайдалы бөлікті шоғырландыру мақсаты таңдалады. Металлдың жаңа мөлшері табиғаттан қосылып кетпейді, оның өнімдегі қатынасы өзгереді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Ұсақтау байытуға дайындау болуы мүмкін, бірақ құрам үлесі өзгермесе негізгі мақсат орындалды деуге болмайды. Бұйым құю, қор санау және тасымалды қысқарту басқа кезеңдердің міндеттері. Байытылған өнімді таза металлмен теңестіру де қате: ол әлі бірнеше компоненттен тұруы мүмкін.

    Қайта орындауға ишара: Бастапқы кен мен концентраттағы пайдалы компоненттің пайызын салыстыруды ойла.

  5. Дұрыс жауап: Флотация

    Жауап нұсқалары

    1. A.Магниттік сепарация
    2. B.Гравитациялық байыту
    3. C.Флотациядұрыс
    4. D.Электростатикалық сепарация
    5. E.Қолмен іріктеу

    Түсіндірме

    Ереже: Минералдарды бөлу тәсілі олардың физикалық және физика-химиялық қасиеттеріне сүйенеді. Бір әдіс тығыздықты, екіншісі магниттік қасиетті, ал кей әдіс минерал бетінің сумен және ауамен әрекетін пайдаланады.

    Қолдану: Шартта су, ауа көпіршігі және минерал бетінің сулану айырмасы берілген. Қажетті реагенттер әсерінен пайдалы бөлшектер көпіршікке жабысып, көбікпен бөлінуі мүмкін. Сондықтан нақты осы беткі қасиеттерге негізделген тәсіл таңдалады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Магниттік сепарация магнитке тартылуды, гравитациялық байыту тығыздық айырмасын, электростатикалық әдіс электрлік қасиетті пайдаланады. Қолмен іріктеу сыртқы белгілерге сүйенеді. Барлық металл кеніне жалғыз әмбебап әдіс қолданылады деп ойлама.

    Қайта орындауға ишара: Берілген бөлудің шешуші белгісі — ауа көпіршігі мен минерал бетінің әрекеті.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (30 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Қазақстан географиясы, Книга 1» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2024.