Микрофотографиялар арқылы жасуша компоненттерін зерттеу

Ереже: Органоидті тану бірнеше құрылымдық белгінің үйлесуіне сүйенеді. Митохондрияға тән кристалар жалпы сопақ пішінге қарағанда анағұрлым ажыратушы белгі.

Қолдану: Сопақ пішін көптеген құрылымдарда болуы мүмкін. Кристалардың анық көрінуі ішкі мембрана құрылысына қатысты дәлел береді, сондықтан бастапқы болжамды нығайтады.

Қате нұсқалар: B) Бір белгіні қайталау басқа сопақ құрылымдарды ажыратуға көмектеспейді.

C) Масштаб өлшем салыстыруына қажет, бірақ органоидтің кристалық ішкі құрылымын алмастырмайды.

D) Қара түс боялу мен контрастқа байланысты; ол митохондрияны бірмәнді анықтамайды.

E) Ядроға жақын бірнеше органоид орналасуы мүмкін; бұл кристаларға қарағанда әлсіз ажыратушы белгі. Ишара: Пішіннен гөрі арнайы ішкі құрылымды ізде.

Ереже: Микрофотография нысанның толық көлемін немесе тек бір кесіндісін көрсетуі мүмкін. Кесіндіге түспеген құрылымның көрінбеуін оның бүкіл жасушада жоқтығымен теңестіруге болмайды.

Қолдану: Сурет жасушаның шетін ғана қамтыған. Ядро басқа аймақта болуы ықтимал, сондықтан тек осы кескіннің шектеуін мойындап, толық көрініс немесе қосымша кесінді сұрау керек.

Қате нұсқалар: A) Шарт тек шеткі шағын аймақ түсірілгенін нақтылайды; бүкіл көлемді қамтымайды.

B) Шағын кесінді ядро орналасқан аймақты қамтымауы мүмкін; прокариот екенін анықтау үшін қосымша белгілер керек.

D) Ядроның кескінде көрінбеуі ДНҚ-ның жоқтығын өлшемейді.

E) Өміршеңдік туралы дерек жоқ; кесіндідегі ядро көрінісі өміршеңдіктің жалғыз өлшемі емес. Ишара: Бақыланған аймақ бүкіл нысанға тең бе?

Ереже: Будыр ЭПТ бетінің «будырлығын» бекіген рибосомалар береді. Рибосомалар полипептид синтездейді; ЭПТ-ға түскен өнім кейін өңделіп, тиісті жолмен тасымалдануы мүмкін.

Қолдану: Кестеде анықталған құрылым мен оның тікелей қызметін жұптау керек. ЭПТ бетіне бекіген нүктелер рибосома болғандықтан, полипептид синтезі жазылады.

Қате нұсқалар: A) Центриоль микротүтікшелік цилиндр; нүктелік рибосомалар мен секреторлық сұрыптауға сәйкес емес.

B) Кристалар мембрананың ішкі қатпарлары, ЭПТ бетіне бекіген нүктелер емес.

D) Граналар хлоропласт тилакоидтарымен байланысты; шартта хлоропласт емес, ЭПТ беті сипатталған.

E) Рибосоманың негізгі тікелей қызметі полипептид синтезі; берілген ыдырату қызметі сәйкес емес. Ишара: Құрылымның орналасуы мен негізгі реакциясын бір жолға сәйкестендір.

Ереже: Үлкен орталық вакуоль цитоплазманы шетке ығыстыра алады. Мұндай кеңістіктік көрініс жасушаның нақты жасын немесе өлі екенін өздігінен дәлелдемейді.

Қолдану: Сипатталғаны — үлкен қуыс пен оның жанындағы цитоплазма орналасуы. Сондықтан осы құрылымдық әсерді ғана сенімді атап, жас пен өміршеңдік туралы өлшенбеген қорытынды жасамаймыз.

Қате нұсқалар: A) Бір құрылымдық көріністен нақты күнмен жас анықталмайды.

B) Шарт цитоплазманың шетке ығысқанын айтады, жоқтығын емес.

C) Ірі вакуоль тірі өсімдік жасушасында да болады; көрініс өміршеңдікті тікелей анықтамайды.

E) Цитоплазма шетте сақталған; барлық органоидтің вакуоль ішінде болуы шарттан шықпайды. Ишара: Тікелей көрінетін қасиет пен қосымша болжамды бөл.

Ереже: Мембрана саны бойынша ядро мен митохондрия қос мембраналы, лизосома бір мембраналы органоидтерге жатады. Бұл есеп органоидтердің шекаралық мембраналарына қатысты.

Қолдану: Берілген рет сақталуы керек: ядроға 2, митохондрияға 2, лизосомаға 1 жазылады. Жұптың дұрыс болуы қалған мүшені тексеруді алмастырмайды.

Қате нұсқалар: B) Митохондрияның сыртқы және ішкі мембранасы бар, сондықтан екінші мән бір емес.

C) Лизосоманың ішкі ортасын цитоплазмадан мембрана бөледі; соңғы мән нөл емес.

D) Ядроны қабық қоршайды, оны мембранасыз құрылым ретінде жіктеуге болмайды.

E) Ядролық қабық қос мембраналы, ал лизосома бір мембраналы; бірінші және үшінші мән қате. Ишара: Үш құрылымды берілген ретімен жеке тексер.