Рекомбинантты ДНҚ алу

Ереже: Рекомбинантты ДНҚ конструкциясы әртүрлі бастапқы бөліктерді бір молекулаға біріктіру арқылы жасалуы мүмкін. Мұнда маңыздысы — бөліктердің бірге тұрған қоспасы емес, бір ДНҚ құрылымына жалғануы.

Қолдану: Бактериялық вектор мен өсімдік гені бір молекулаға қосылған. Сондықтан молекулалық өнім рекомбинантты ДНҚ деп аталады; оның ағзада қызмет атқаруы бөлек тексеріледі.

Қате нұсқалар: A) Сипатталған операция молекулалық ДНҚ құрастыруы, тұтас ағзаларды шағылыстыру емес.

B) Шарт химиялық түрде бір тұтас молекула түзілгенін нақтылайды.

C) Векторға өсімдік бөлігі қосылған, сондықтан ол бастапқы өзгермеген күйде емес.

E) Өнім ДНҚ бөліктерінен құралған, ақуыз емес. Ишара: Бөліктер бір молекулаға жалғанды ма, әлде жай араластырылды ма?

Ереже: Рекомбинантты конструкцияны растау үшін күтілетін қосылыстың барын тексеру керек. Фрагменттердің бір қоспада болуы жалғануды немесе кейінгі жасушалық қызметті өздігінен дәлелдемейді.

Қолдану: Бұл жағдайда тек араластыру жасалған. Сондықтан өнімнің тұтастығын қосылу шекарасы не басқа сәйкес талдаумен растау қажет.

Қате нұсқалар: A) Шарт екі ДНҚ фрагменті барын нақтылайды.

B) Жасушаға енгізу туралы дерек жоқ; молекулалық қоспа жасушалық нәтижеге тең емес.

C) Бір ортада болуы химиялық жалғанудың дәлелі емес.

D) Шарт фрагменттердің бірдей екенін айтпайды; ыдыс ортақтығы ген сәйкестігін анықтамайды. Ишара: Араластыру мен молекулалық жалғау әртүрлі әрекеттер.

Ереже: Генетикалық өзгерту ДНҚ қосумен ғана шектелмейді: нысана аймақты алып тастау немесе өзгерту де геномдық редакцияға жата алады. Сондықтан әр генетикалық өзгертілген нысанда міндетті бөтен ДНҚ болады деу дұрыс емес.

Қолдану: Шарт геннің алынуын және бөтен ДНҚ жоқтығын береді. Геном өзгергенін мойындап, берілмеген трансгендік қосылысты ойдан қоспаймыз.

Қате нұсқалар: A) Геннің алынуы геномның өзінде өзгеріс барын көрсетеді.

B) Шарт басқа ағзадан ДНҚ енгізілмегенін нақтылайды.

C) Бір ген өзгерісінен түрдің міндетті ауысуы туралы қорытынды жасалмайды.

D) Геннің ДНҚ-дан алынуы нақты генетикалық өзгеріс, тек физиологиялық жауап емес. Ишара: Өзгеріс міндетті түрде қосу арқылы жасала ма?

Ереже: Рекомбинантты ДНҚ — молекула деңгейіндегі нысан, ал өзгертілген ағза — жасушалардан тұратын биологиялық нысан. Біріншісінің жасалуы екіншісінің алынғанын автоматты білдірмейді.

Қолдану: ДНҚ өңделгенімен, тірі жасушаға енгізілмеген. Сондықтан жасалған өнімді молекулалық конструкция деп сипаттап, дайын өзгертілген ағза бар деп жарияламаймыз.

Қате нұсқалар: A) Молекула мен ағза ұйымдасу деңгейлері әртүрлі; жасушаға енгізу болмаған.

C) Экспрессияға жасушалық жүйе мен сәйкес жағдайлар қажет; шарт оларды бермейді.

D) ДНҚ-ны жасушадан тыс зертханада да өңдеуге болады.

E) Молекулалық редакция тұтас ағзаны клондаумен тең емес. Ишара: Нысан молекула ма, жасуша ма, әлде ағза ма?

Ереже: Шекаралық тізбекті тексеру конструкция бөліктерінің күтілетін жолмен бірігуін растауға көмектеседі. Бұл құрылымдық растау экспрессия мен қауіпсіздік бағасынан бөлек.

Қолдану: Өнімнен дәл күтілген шекара табылған. Сондықтан сол қосылыстың барын айтуға болады, ал барлық ген қызметі немесе барлық ортадағы салдары қосымша зерттеледі.

Қате нұсқалар: A) Молекулалық қосылысты растау барлық ықтимал биологиялық салдарды бағаламайды.

B) Күтілетін жаңа шекара конструкцияның құрастырылғанын көрсетеді; өзгермегендікке дәлел емес.

D) Шарт тек алынған өнімдегі нақты шекара туралы дерек береді.

E) Қосылу шекарасын оқу гендердің экспрессиясын тікелей өлшемейді. Ишара: Өлшенген шекарадан тыс қорытынды жасама.