Заттардың симпласты, апопласты, вакуольді тасымалдау жолдары және олардың маңызы

Ереже: Апопласт — плазмалық мембранадан тыс орналасқан жасуша қабырғалары мен жасушааралық кеңістіктер жүйесі.

Қолдану: Судың орналасуы анықтаушы белгі: қабырға және мембранадан тыс кеңістік — апопласт. Бұл жолдың өзі цитоплазмаға кіруді талап етпейді.

Қате нұсқалар: A) Бұл жолда су вакуольдер мен олардың тонопластын кесіп өтуі керек; шартта мембранаға кіру жоқ.

C) Цитоплазмалық ағыс жасушаның тірі ішкі құрамына қатысты; қабырға бойындағы қозғалыс оған жатпайды.

D) Симпласт цитоплазма мен плазмодесмалардан тұрады; берілген су жасуша ішіне кірмеген.

E) Шартта флоэма емес, тамыр қабығындағы қабырға мен жасушааралық кеңістік берілген. Ишара: Плазмалық мембранадан тыс жүретін жолды ізде.

Ереже: Симпласт — плазмодесмалар арқылы жалғасқан тірі жасушалар цитоплазмасының жүйесі.

Қолдану: Зат жасушаішілік ортадан шықпай, цитоплазмалық байланыс арқылы көршісіне өтеді. Сондықтан жол симпласты деп аталады.

Қате нұсқалар: A) Ксилемалық ағыс өткізгіш элементтерде жүреді, ал мұнда көрші тірі жасушалардың цитоплазмасы берілген.

B) Апопласт мембранадан тыс қабырға мен жасушааралық кеңістікте орналасады; шартта цитоплазмалар байланысқан.

C) Шартта вакуольге немесе тонопластқа өту жоқ; зат цитоплазмалар арасында өтті.

D) Булану сұйық судың буға өтуімен байланысты; еріген заттың плазмодесма арқылы өтуі бұған жатпайды. Ишара: Цитоплазма және плазмодесма сөздері бір жолды көрсетеді.

Ереже: Тонопласт — вакуольді қоршайтын таңдамалы өткізгіш мембрана.

Қолдану: Су вакуоль қуысынан цитоплазмаға өтсе, дәл осы екі ортаны бөлетін тонопластты кесіп өтеді. Плазмалық мембрана тек жасушадан тыс ортаға өту кезінде қажет.

Қате нұсқалар: A) Қабырға жасушаның сыртында; вакуоль ішінен цитоплазмаға шығуда ол бірінші шекара емес.

C) Хлоропласт мембранасы вакуоль мен цитоплазма арасындағы шекара емес.

D) Плазмалық мембрана жасушаны сыртқы ортадан шектейді; вакуоль мен цитоплазма шекарасы басқа мембрана.

E) Ядро қабықшасы ядроны шектейді, вакуольді емес. Ишара: Вакуольдің мембранасының атауын есіңе түсір.

Ереже: Симпластқа сырттан алғаш кірген зат плазмалық мембрананы кеседі; цитоплазмалар арасында плазмодесмамен қозғалғанда мембрананы қайта кесуі міндетті емес.

Қолдану: Берілген жолда бір сыртқы шекара кесілген. Кейінгі үш байланыс цитоплазмалық арна арқылы жүреді, сондықтан кемінде бір рет.

Қате нұсқалар: A) Тонопласт плазмалық мембрана емес және шартта вакуольге кіру көрсетілмеген.

B) Бұл сан плазмодесма арқылы өтуді мембрана кесумен қате теңестіреді; алғашқы кіруді де елемейді.

C) Плазмодесма цитоплазмаларды байланыстырады; әр көршіге өткен сайын плазмалық мембрананы қайта кесу міндетті емес.

E) Сыртқы ортадан цитоплазмаға кіру плазмалық мембрана шекарасын кесуді қажет етеді. Ишара: Мембрананы кесуді жасушалардың санымен емес, жолдың шекараларымен сана.

Ереже: Вакуольден шығу және вакуольге кіру тонопласт арқылы өтеді. Плазмодесма цитоплазмаларды байланыстырады, вакуольдерді тікелей қоспайды.

Қолдану: A вакуолі→A тонопласты→цитоплазмалар→B тонопласты→B вакуолі. Сондықтан екі вакуольдік мембрана кесілген.

Қате нұсқалар: A) Сұрақ тонопласт санын сұрайды; берілген бастапқы және соңғы орындар вакуоль болғандықтан тонопласт міндетті.

B) Бастапқы вакуольден шығу да, соңғы вакуольге кіру де тонопластты кесуді талап етеді.

C) Вакуольдер цитоплазмаға ашық қуыс емес; оларды тонопласт шектейді.

E) Екі вакуольдің әрқайсысының шекарасы бір рет кесілген; плазмодесмада қосымша тонопласт жоқ. Ишара: Бастапқы және соңғы вакуольдің шекарасын жеке сана.