Хемосинтез

Ереже: Хемолитоавтотроф энергия мен электрондарды бейорганикалық қосылыстардан алып, көміртекті CO2 сияқты бейорганикалық көзден бекітеді. Энергия алу мен көміртек көзі қатар ажыратылады.

Қолдану: H2S — энергияға пайдаланылатын электрон доноры, CO2 — көміртек көзі. Сондықтан бұл жарыққа негізделген емес, химиялық энергиямен жүретін автотрофтық синтез.

Қате нұсқалар: A) Шарт CO2-ден өз органикалық өнімін түзетінін нақты береді.

C) CO2 пайдалану жарық энергиясын міндетті білдірмейді; энергия H2S тотығуынан алынған.

D) CO2 бекіту мен N2 фиксациясы әртүрлі элементтік процестер.

E) Көміртек CO2-ден, электрон көзі бейорганикалық H2S; дайын органикалық қорек шартта жоқ. Ишара: Энергия көзі мен көміртек көзін жеке ата.

Ереже: Хемосинтезде ресурстардың рөлі бөлінеді: бейорганикалық донор тотығу арқылы энергетикалық ағынға қатысады, ал CO2 көміртек қаңқасының көзі болады.

Қолдану: Шарт көміртек көзін CO2 деп нақтылаған. H2S-ті өнім көміртегіне телімей, тотығатын электрон доноры ретінде танимыз.

Қате нұсқалар: A) H₂S-де C жоқ; шартта көміртек көзі CO₂ деп берілген.

B) Берілген H₂S тотығады, сондықтан электрон беретін донор; қабылдаушы бөлек.

C) Химиялық тотығу фотондық энергия механизмімен тең емес.

D) H₂S фосфат қамтымайды; оның рөлі тотығатын электрон доноры. Ишара: H2S формуласында көміртек бар ма?

Ереже: Продуцент қоректік торға жаңа органикалық зат енгізеді. Оның энергия көзі жарық та, тиісті химиялық реакциялар да болуы мүмкін.

Қолдану: Жарықсыз ортада осы микроағзалардың өнімі басқа ағзаларға қорек бола алады. Сондықтан рөлі күн сәулесінен емес, бастапқы органикалық зат түзу қабілетінен анықталады.

Қате нұсқалар: B) Олар дайын өсімдік қорегін ғана пайдаланбай, органикалық затты өздері түзеді.

C) Шарт химиялық энергиямен бастапқы органикалық синтезді береді.

D) Микроағзалар тірі жасушалар; органикалық синтезі бар.

E) Бұл жағдайда жарық жоқ және процесті микроағзалар атқарады. Ишара: Органикалық қоректі өзі жасайтын ағзаның экологиялық рөлін ата.

Ереже: Микроағзаның жүйелік тобы мен қоректену типі бір белгі емес. Химиялық энергиямен автотрофтық синтез кейбір бактериялар мен археяларға тән, бірақ олардың бәріне ортақ емес.

Қолдану: Дұрыс жауап «кейбір» деген шектеуді сақтайды және екі доменді қамтиды. Барлық бактерия немесе барлық хлоропластсыз ағза туралы абсолютті нұсқалар артық.

Қате нұсқалар: A) Бактериялардың энергия және көміртек алу түрлері әртүрлі; бәріне міндетті емес.

B) Кейбір археяларда химиялық энергиямен автотрофтық синтез жүреді.

D) Хлоропласттың жоқтығы көміртек пен энергия көзін анықтамайды; гетеротрофтар да хлоропластсыз.

E) Классикалық хемолитоавтотрофтық мысалдар прокариоттық топтармен байланысты, өсімдіктің фотосинтезімен бірдей емес. Ишара: Жүйелік топ атауын оның барлық мүшесіне бірдей метаболизм деп алмастырма.

Ереже: Нитрификация аммонийдің нитритке, одан әрі нитратқа тотығуын қамтиды. Азотфиксация молекулалық N2-ні биологиялық қолжетімді тотықсызданған түрге айналдырады.

Қолдану: Бастапқы және соңғы затқа қарап жіктейміз: NH4+→NO2− — тотығу сатысы. Оны атмосферадан азотты алғаш енгізетін фиксациямен шатастырмаймыз.

Қате нұсқалар: A) Берілген бастапқы зат аммоний, өнім нитрит; N₂ фиксациясы емес.

B) Бұл бағыт органикалық азоттан аммонийге; шарт аммонийдің нитритке тотығуы.

C) Нитраттан газға тотықсыздану емес, аммонийден нитритке тотығу берілген.

E) Ассимиляция азотты биомассаға енгізеді; шарт минералдық түрлердің тотығуы туралы. Ишара: Реакцияның сол жағында N2 бар ма?