Гендік инженерия мен биотехнология

Ереже: Гендік инженерия генетикалық материалды мақсатты өзгерту, құрастыру және жасушаға жеткізу әдістерін қамтиды. Оның нысанасы ДНҚ ақпараты, жай физикалық қоспаны бөлу емес.

Қолдану: Шарт генді плазмидаға жалғау мен жасушаға жеткізуді сипаттайды. Бұл рекомбинантты ДНҚ әдістеріне сәйкес; айдау не титрлеу осы ақпараттық өзгерісті атқармайды.

Қате нұсқалар: A) Электролиз электрлік тотықсыздануға негізделеді, генді жеткізуге тең емес.

B) Сүзу бөлшектерді бөледі, ДНҚ молекуласын мақсатты құрастыру әдісін сипаттамайды.

C) Айдау ұшқыштық айырмасы арқылы бөледі; генді плазмидаға енгізу басқа үрдіс.

E) Титрлеу концентрацияны есептеуге арналған, рекомбинантты ДНҚ құрастыру емес. Ишара: Нысана заттың молекулалық ақпаратын өзгерту екенін байқа.

Ереже: Биотехнология тірі ағзаларды, жасушаларды немесе олардың компоненттерін пайдалы өнім мен айналу үшін қолданады. Дәстүрлі ашыту гендік инженерия пайда болғанға дейін де қолданылған.

Қолдану: Табиғи ашытқы глюкозаны этанолға айналдырады, сондықтан биологиялық агент қолданылады. Гендік өзгеріс жоқтығы оны биотехнология санатынан шығармайды.

Қате нұсқалар: B) Ашытқының ферменттік ашуы электродтағы бейорганикалық реакция емес.

C) Ашу химиялық-биологиялық айналу, атом ядроларын өзгерту емес.

D) Биологиялық агенттің өндірісте қолданылуы жеткілікті; гендік өзгеріс әр биотехнологияға міндетті емес.

E) Генді енгізу не өзгерту шартта жоқ; табиғи ашытқы қолданылған. Ишара: Биологиялық агент бар ма, соны тексер.

Ереже: Плазмида — хромосомадан бөлек көбейе алатын шағын ДНҚ молекуласы. Инженерленген векторға қажетті фрагмент енгізіліп, ол қолайлы жасушада сақталуы немесе көбейтілуі мүмкін.

Қолдану: Вектор тасымалдаушы молекулалық құрал рөлін атқарады. Оның болуы өнім нәруызы міндетті түзілгенін өздігінен дәлелдемейді; экспрессия үшін қосымша сәйкес жағдайлар қажет.

Қате нұсқалар: B) Плазмида су емес, нуклеин қышқылды молекула; генетикалық ақпарат қамтиды.

C) ДНҚ гидролизі аминқышқыл бермейді, ал вектордың қызметі материалды жеткізу.

D) Рекомбинантты векторға енгізілетін нысана ДНҚ фрагменті, липид емес.

E) Плазмида нәруыз тізбегін тікелей ДНҚ-ға айналдыратын фермент емес. Ишара: Генді жеткізу мен өнімді түзу екі қадам.

Ереже: Рекомбинантты ДНҚ әртүрлі алынған ДНҚ фрагменттерін бір молекулада мақсатты біріктіру нәтижесінде жасалады. Бұл атау ақпарат тасушы молекулаға қатысты, оның кейінгі нәруыз өніміне емес.

Қолдану: Плазмида мен енгізілген генетикалық фрагмент бір ДНҚ молекуласында біріктірілді. Сондықтан рекомбинантты ДНҚ дұрыс; дайын гормон пайда болды деген қосымша қорытынды шарттан шықпайды.

Қате нұсқалар: A) ДНҚ құрастырылуы мен нәруыздың экспрессиясы бөлек; молекула өзі гормон емес.

C) Жаңа молекула нуклеотидтік ДНҚ, аминқышқыл емес.

D) Плазмида үлкен фосфатты нуклеотидтік тізбек; бір фосфатсыз негіз-қант емес.

E) Бұл липидтік құрылым; плазмидаға ген жалғаудан май түзілмейді. Ишара: Құрастырылған зат әлі ДНҚ екенін сақта.

Ереже: Рестрикциялық эндонуклеазалар ДНҚ-дағы белгілі реттіліктерді танып, тізбекті кесуге қолданылады. Қию арқылы алынған ұштар басқа фрагментпен үйлесімді болуы мүмкін, бірақ барлық кесік міндетті жабысқақ емес.

Қолдану: Шарт ферменттің негізгі қызметін сұрайды: ДНҚ кесу. Жалғануды лигазамен, нәруыз гидролизін протеазамен шатастырмау керек; нысана мен әрекет екеуі сәйкес болуы тиіс.

Қате нұсқалар: A) Бұл протеаза рөлі; рестрикциялық ферменттің нысанасы ДНҚ.

B) ДНҚ құрауға нуклеотидтер қажет және кесетін фермент қанттарды полимерлемейді.

C) Коваленттік жалғауды лигаза атқарады; кесу мен жалғауды ажырату керек.

E) Бұл ашу жолына тән айналу; ДНҚ тану орындарын кесуге тең емес. Ишара: Кесу мен жалғауға екі түрлі фермент қажет.