Нәруыздың қасиеттері

Ереже: Нәруыздың қызметін нақты атқаратын ісіне қарай анықтайды. Ұлпаға тірек пен беріктік беру құрылымдық, реакцияны жеделдету каталитикалық, зат жеткізу тасымалдаушы қызмет болады.

Қолдану: Коллаген талшықтары дәнекер ұлпада механикалық тірек жасайды. Сондықтан мысалда құрылымдық қызмет берілген; басқа нәруыздардың қызметін атауы ұқсас болғандықтан телуге болмайды.

Қате нұсқалар: A) Берілгенде реакция жылдамдығын арттыру емес, ұлпаға механикалық тірек беру сипатталған.

B) Затты бір жерден екіншісіне жеткізу көрсетілмеген; беріктік құрылымдық қызметке тән.

D) Бұл мысалда нысана жасушаға реттеуші сигнал жіберу емес, ұлпа қаңқасы сипатталған.

E) Коллагеннің беріктік беруін антигенді танитын антидене қызметімен шатастыруға болмайды. Ишара: Мысалдағы әрекет беріктік пе, тасымал ма?

Ереже: Тасымалдаушы нәруыз белгілі молекуланы байланыстырып, ағза ішінде жеткізуге қатысады. Қызметті анықтағанда нәруыздың атауынан гөрі берілген нақты әрекетке сүйенеді.

Қолдану: Гемоглобин O2-ні байланыстырып қанмен ұлпаларға жеткізеді. Шарт дәл осы газ тасымалын сипаттайды, сондықтан тасымалдаушы қызмет таңдалады; антидене не фермент рөлі емес.

Қате нұсқалар: A) O2 жеткізу химиялық реакция жылдамдығын арттырумен бірдей емес.

B) Гемоглобин бұл жерде антигендерді тану емес, O2 тасымалын атқарады.

C) Бұл мысалда ұлпаның тірек қаңқасын жасау емес, газ молекуласын жеткізу сипатталған.

D) Өкпеден ұлпаға үздіксіз жеткізу қор жинайтын нәруыздың мысалы емес. Ишара: Не тасымалданғанын және қайда жеткізілгенін тап.

Ереже: Ферменттер биохимиялық реакциялардың жылдамдығын арттырады. Нәруыздық фермент үшін бұл каталитикалық қызмет; ол реакцияның субстратымен бірдей зат емес.

Қолдану: Амилаза крахмалдың ыдырауын жеделдеткенде өнімнің бір бөлігіне айналатын қоректік қалдық ретінде емес, катализатор ретінде қатысады. Сондықтан қызметі каталитикалық.

Қате нұсқалар: A) Амилаза бұл жағдайда антигендерді тану емес, гидролизді катализдеу қызметін атқарады.

B) Крахмал реакциясының жеделдеуі ұлпаға беріктік беру емес.

C) Мысалда O2 не CO2 жеткізу жоқ; фермент реакция жылдамдығына әсер етеді.

D) Амилаза әсері сигнал арқылы қантты реттеу емес, субстрат реакциясын тікелей жеделдету. Ишара: Жылдамдыққа әсер ететін нәруызды фермент деп таны.

Ереже: Пептидтік гормондар жасушаларға сигнал беріп физиологиялық үдерістерді реттейді. Барлық гормон нәруыз емес, бірақ инсулин пептидтік гормонның нақты мысалы.

Қолдану: Берілгенде инсулиннің глюкоза деңгейін реттеуге қатысуы сипатталған. Сондықтан гормондық қызмет дұрыс; оны химиялық реакцияны тікелей жүргізетін гидролаза деп санауға болмайды.

Қате нұсқалар: B) Глюкоза алмасуын реттеу антидененің арнайы антиген тану қызметінен бөлек.

C) Глюкоза деңгейін реттеу ұлпаға тірек қаңқа жасау емес.

D) Инсулиннің реттеуші сигналы амилаза тәрізді тікелей крахмал гидролизіне тең емес.

E) Инсулин гемоглобиннің газ тасымалдау рөлін атқармайды. Ишара: Сигналдық реттеу мен тікелей катализді ажырат.

Ереже: Қорғаныштық нәруыздарға иммундық тану мен жауапқа қатысатын антиденелер жатады. Олар нақты антигенмен байланысады, бірақ барлық бөгде затты бірдей таниды деген жалпылау дұрыс емес.

Қолдану: Мысалдағы арнайы антиген тану қорғаныш қызметін көрсетеді. Нәруыздың жиырылуы, газ тасымалы немесе қор жинауы осы әрекетті сипаттамайды.

Қате нұсқалар: A) Антигенге арнайы байланысу энергия не қоректік қор жинау қызметіне жатпайды.

B) Бұл актин-миозин қозғалысы емес, антидененің тану қызметі.

D) Берілгенде газды байланыстырып жеткізу емес, иммундық тану сипатталған.

E) Антигенді арнайы тану ұлпаға механикалық тірек беру емес. Ишара: Арнайы тану иммундық қызметпен байланысты.