Нуклеин қышқылдары туралы түсінік және олардың жіктелуі, ДНҚ мен РНҚ құрылысы

Ереже: Нуклеотид азотты негіз, пентоза және фосфат бөлігін қамтиды. ДНҚ пентозасы дезоксирибоза, РНҚ пентозасы рибоза; фосфатсыз негіз-пентоза қосылысы нуклеозид деп аталады.

Қолдану: ДНҚ деген нақты шарт қанттың түрін анықтайды: дезоксирибоза. Қалған екі бөлік — азотты негіз бен фосфат; аминқышқыл немесе май қышқылы бұл құрылысқа сәйкес емес.

Қате нұсқалар: B) Бұл нуклеозид құрамы; нуклеотидте фосфат бөлігі де керек.

C) ДНҚ пентозасы глюкоза емес, ал қаңқада сульфат емес фосфат болады.

D) Бұл липидтік құрамға ұқсас; нуклеотидтің пентозасы мен азотты негізі жоқ.

E) ДНҚ-да дезоксирибоза болады, ал аминқышқыл азотты негізді алмастырмайды. Ишара: Нуклеозидке фосфат қосылған құрамды ойла.

Ереже: 2-Дезоксирибозаның 2′ көміртегінде рибозаның OH орнына H болады. Атомдық формула бойынша көміртек пен сутек саны бірдей, оттек саны біреуге азаяды.

Қолдану: C5H10O5 және C5H10O4 салыстырғанда O ғана өзгеше. OH→H ауысуында бір O жойылады; оны көміртек саны азайған қант деп түсіндіру дұрыс емес.

Қате нұсқалар: B) Екі формулада да C5 көрсетілген; көміртек саны бірдей.

C) O5 пен O4 арасында бір оттек айырмасы бар, оны елемеуге болмайды.

D) Берілген екі пентоза формуласында N көрсетілмеген.

E) Екі формулада да H10 бар; берілген формулалар сутек саны бойынша бірдей. Ишара: Формуладағы әр элемент индексін салыстыр.

Ереже: Негізгі РНҚ нуклеотидтері аденин, урацил, гуанин және цитозин қамтиды. ДНҚ-мен салыстырғандағы мектептік айырма — U орнына T емес, РНҚ-да T орнына U болуы.

Қолдану: A,U,G,C дұрыс төрттік береді. Рибоза РНҚ құрамына кірсе де азотты негіз санатына жатпайды; құрамбөліктерді бір тізімге араластыруға болмайды.

Қате нұсқалар: A) Бұл ДНҚ-ның негізгі жиыны; РНҚ-да тимин орнына урацил алынады.

B) Рибоза азотты негіз емес, қант; гуанинді алмастыра алмайды.

D) Цитозин түсіп қалған және тимин қосылған; қалыпты РНҚ жиыны емес.

E) Аденин жоқ әрі тимин қосылған; негізгі РНҚ төрттігі сәйкес емес. Ишара: Қант пен азотты негізді бөлек сана.

Ереже: Негіздер сақина құрылысы бойынша пурин және пиримидинге бөлінеді. Аденин мен гуанин пуриндер, цитозин, тимин және урацил пиримидиндер болып табылады.

Қолдану: Таңдауда екі пурин бір жұпта болуы қажет. Аденин-гуанин ғана осы талапқа сай; бір пуринге бір пиримидин қосуды толық дұрыс жұп деуге болмайды.

Қате нұсқалар: A) Бұл екеуі пиримидиндер; ұқсас болуы оларды пурин етпейді.

C) Аденин пурин, цитозин пиримидин; жұпта екі түрлі санат араласқан.

D) Гуанин пурин, урацил пиримидин; бір санаттағы екі негіз емес.

E) Екеуі де пиримидиндер, пуриннің қос сақиналы құрылымы емес. Ишара: A және G бір санат, C,T,U екінші санат.

Ереже: Полинуклеотидтің қаңқасында бір пентозаның 3′ орны келесісінің 5′ орнына фосфат арқылы коваленттік жалғанады. Бұл фосфодиэфирлік байланыс негіздер арасындағы сутектік байланыстан бөлек.

Қолдану: Сұрақ бір тізбектің бойындағы жалғануды сұрайды. Сондықтан фосфодиэфирлік байланыс таңдалады; A–T не G–C сутектік байланысын қаңқа байланысымен шатастырмау қажет.

Қате нұсқалар: B) Қант-фосфат қаңқасында S–S негізгі жалғаушы топ болмайды.

C) Бұл нәруыз қаңқасына тән; ДНҚ нуклеотидтері пептидтік қалдықтар емес.

D) Ол қос тізбектің комплементарлы негіздерін ұстайды, бір тізбек қаңқасын жалғамайды.

E) Нуклеин қышқылының қаңқасы металдық тор емес; коваленттік фосфаттық байланыс қажет. Ишара: Бір тізбектің бойы мен екі тізбектің арасын ажырат.