Аминдер мен анилиннің қасиеттері

Ереже: Бренстед негізі судан протон қабылдап, конъюгацияланған қышқыл мен OH− береді. Аминнің бос электрон жұбы жаңа N–H байланысына қатысады; тепе-теңдік толық диссоциация емес.

Қолдану: Метиламин протон қабылдап CH3NH3+ береді, су OH−-қа айналады. Атомдар мен жалпы заряд екі жақта тең, сондықтан ерітіндіде негіздік орта пайда болуы мүмкін.

Қате нұсқалар: A) Суда хлор көзі жоқ; қарсы ион осы тепе-теңдікте OH−.

C) Бұл азоттағы H-тың қышқылдық бөлінуін көрсетеді; кәдімгі судағы негізгі үрдіс протон қабылдау.

D) Бұл C–N байланысын гидролиздеп спиртке айналдыру; метиламиннің жай негіздік тепе-теңдігі емес.

E) Суда негіздік қасиет көміртек пен азоттың осылай бөлінуімен түсіндірілмейді. Ишара: Судан H+ қабылдағандағы екі өнімді анықта.

Ереже: Амин күшті қышқылдан протон қабылдап алкиламмоний тұзын түзеді. Бір аминдік азоты бар метиламин бір HCl-мен 1:1 қатынаста метиламмоний хлоридіне айналады.

Қолдану: CH3NH2+HCl→CH3NH3+Cl−. Көміртек-азот байланысы сақталады, жаңа N–H пайда болып катионның заряды хлоридпен теңеседі.

Қате нұсқалар: A) Метиламиннің протондануы метанол түзетін гидролиз емес.

B) Бейтарап амин бір протон қабылдайды; берілген тұз формуласы заряд балансын дұрыс көрсетпейді.

C) Қышқыл-негіздік реакция C–N байланысын осы өнімдерге міндетті ажыратпайды.

D) Бұл натрийлі өнімге қажет Na берілмеген, HCl аминді протондайды. Ишара: Алкил қаңқасын сақтап, N-ге бір H қос.

Ереже: Жеке негіздік амин азоты бір протон қабылдап аммоний түріне өтеді. Сондықтан C2H5NH2 мен HCl арасындағы тұз түзу қатынасы 1:1, сутек атомдарының бастапқы санына тәуелді емес.

Қолдану: C2H5NH2+HCl→C2H5NH3Cl. n(HCl)=n(амин)=0,20 моль; бұл толық протондаудың стехиометриялық мөлшері.

Қате нұсқалар: B) Берілген 0,20 моль аминге бес есе артық стехиометриялық қажеттілік жоқ.

C) Этиламинде бір негіздік N бар; NH2-дегі екі H екі HCl жұмсалуын білдірмейді.

D) N үш байланыс түзсе де, бір протон қабылдайды; коэффициент үш емес.

E) Амин:HCl қатынасы 1:1, мөлшерді екіге бөлу дұрыс емес. Ишара: Бір N үшін бір протон қажет.

Ереже: Аминнің күшті қышқылмен тұз түзуінде мольдік қатынас 1:1. Масса қатынасы молярлық массаларға тәуелді; бастапқы және жұмсалған массалар жай тең болмайды.

Қолдану: n(CH3NH2)=6,2/31=0,20 моль; m(HCl)=0,20·36,5=7,3 г. Азоттағы NH2 екі протондық қажеттілік дегенді білдірмейді.

Қате нұсқалар: A) Әртүрлі заттардың молярлық массасы бірдей емес; масса теңдігін қолдануға болмайды.

B) Амин мөлшері 0,20 моль, оны қате екіге бөлгенде 0,10 моль HCl шығады.

C) Бұл бір моль HCl массасы; шартта 0,20 моль қажет.

E) HCl коэффициенті екі деп қате алынған; дұрыс қатынас 1:1. Ишара: Алдымен метиламинді мольге айналдыр.

Ереже: Күшті негіз протонданған аминнен H+ алып, бейтарап аминді босатады. Бұл тұздан амин алу қышқыл-негіздік өзгеріс, органикалық қаңқаның қайта құралуы емес.

Қолдану: C6H5NH3Cl+NaOH→C6H5NH2+NaCl+H2O. OH− артық протонды суға қосады, ал фенил–азот байланысы сақталады.

Қате нұсқалар: A) Сілті катионды депротондайды; NH2-ні NO2-ге дейін тотықтыру бұл реакция емес.

B) Сілті қосу қосымша CH2 енгізбейді; сақина–N байланысы сақталады.

D) Қарапайым қышқыл-негіздік реакция амин тобын гидроксилмен алмастырмайды.

E) Берілген аммоний тұзында карбоксил көміртегі жоқ; жаңа COONa түзілмейді. Ишара: Катионнан бір H+ алынған соң бастапқы амин қалатынын қара.