Аминдер

Ереже: Аминнің біріншілік, екіншілік немесе үшіншілік болуы азотпен тікелей байланысқан органикалық топтар санына тәуелді. Көміртек атомдарының жалпы саны немесе амин топтарының саны басқа белгілер.

Қолдану: CH3NH2-де N бір CH3-пен және екі H-пен байланысқан. Сондықтан RNH2 үлгісіне сәйкес біріншілік амин; диамин не төртіншілік тұз емес.

Қате нұсқалар: A) Үшіншілік аминде N үш органикалық топпен байланысады, мұнда біреу.

B) Азотта бір ғана CH3 бар; екіншілік аминде екі органикалық орынбасушы болады.

C) Диаминде екі аминдік азот болады; бұл формулада бір N бар.

D) Төрт топ пен оң заряд қажет; CH3NH2 бейтарап және бір топты. Ишара: Азотқа тікелей жалғанған органикалық топтарды сана.

Ереже: Екіншілік амин R–NH–R′ түрінде екі органикалық топты қамтиды. Бұл топтар бірдей де, әртүрлі де бола алады; жалпы көміртек саны жіктеудің осы өлшемін алмастырмайды.

Қолдану: N-ге бір метил CH3 және бір этил CH2CH3 жалғанған, бір N–H сақталған. Сондықтан ол екіншілік алифатты амин, үш көміртекті болғанымен үшіншілік емес.

Қате нұсқалар: A) Бір N болуы біріншілікті анықтамайды; азотта екі органикалық топ бар.

B) Азотта төрт емес, екі органикалық топ және бір H бар; бейтарап амин.

D) Метил мен этил алифатты; бензол сақинасы жоқ.

E) Жалпы көміртек саны емес, N-ге жалғанған екі топ саналады. Ишара: CH3 пен CH2CH3-ті екі жеке орынбасушы деп сана.

Ереже: Үшіншілік аминде азот үш органикалық орынбасушымен байланысқан және N–H жоқ. Бейтарап үшбайланысты азоттың бос электрон жұбы сақталады.

Қолдану: (CH3)3N-дегі үш метил бір N-ге жалғанған. «Три» метилдер санын көрсетеді; оны үш жеке амин тобы немесе төртіншілік аммониймен шатастырмаймыз.

Қате нұсқалар: B) Азотқа бір емес, үш метил тобы жалғанған.

C) Екіншілік үлгіде N–H қалады, ал триметиламинде N–H жоқ.

D) Үш CH3 саны N санына тең емес; молекулада тек бір азот бар.

E) Төртіншілік бөлшекте төрт органикалық топ және оң заряд болады, мұнда үш топ. Ишара: N-ге жалғанған үш метилді бір азот айналасында қара.

Ереже: Амин жіктеуінде азоттың орынбасу дәрежесі қарастырылады, спирттегі сияқты көміртектің дәрежесі емес. RNH2 түріндегі бір органикалық топты амин біріншілік.

Қолдану: (CH3)3C бөлігі тармақталған бір R тобы. N оған бір C–N байланысымен жалғанып, екі H сақтайды; сондықтан біріншілік амин болып қалады.

Қате нұсқалар: A) N-ге екі көмірсутек тобы емес, бір тұтас трет-бутил тобы жалғанған.

B) NH2-ге жалғанған көміртектің тармақталуы амин дәрежесін анықтамайды; N бір органикалық топқа жалғанған.

D) Азот төрт органикалық топты және оң зарядты қамтымайды.

E) Үш CH3 үш амин тобы емес; молекулада бір NH2 бар. Ишара: Тармақталған бір радикалды үш N-орынбасушы деп санама.

Ереже: Анилин — амин тобы бензол сақинасына тікелей жалғанған ең қарапайым ароматты амин. Бір CH2 аралық тобы енгізілсе, байланыс құрылысы мен азоттың электрондық жағдайы өзгереді.

Қолдану: C6H5–NH2-де NH2 фенил көміртегіне тікелей байланысқан. C6H5–CH2–NH2 ұқсас көрінгенімен, бензиламин және анилинмен бірдей зат емес.

Қате нұсқалар: B) Бұл құрылымда амин NH2 орнына гидроксил OH бар; зат фенол, анилин емес.

C) Бұл циклогексиламиннің құрамы, ароматты фенил тобы емес.

D) Бұл бензиламин; азот сақинаға CH2 арқылы жалғанған.

E) Бұл нитробензол; NH2 мен NO2 функционалдық топтары өзгеше. Ишара: NH2 мен сақина арасында CH2 бар-жоғын тексер.