Изопренді каучуктың шарөзекті моделін құрастыру

Ереже: Буын моделіндегі әр шар бір атомды білдіреді. Негізгі төрт C-ке бүйір CH₃ көміртегі қосылады; H индекстері бірге саналады.

Қолдану: C:4+1=5; H:2+3+1+2=8. Буын екі жағынан көрші буындарға жалғанады, сондықтан оны жеке тұйықталған молекула ретінде қосымша H-пен қанықтыруға болмайды.

Қате нұсқалар: A) Негізгі тізбектегі төрт C мен бүйір топтағы бір C бес болады, алты емес.

C) Бұл бутадиен буыны; берілген CH₃ бүйір тобын толық есепке алу керек.

D) Бұл C₅H₁₀ құрамын береді; берілген буында H саны 2+3+1+2=8.

E) Бұл пентанның құрамы; берілген ашық полимер буынында қос байланыс пен тізбекке жалғанатын орындар бар. Ишара: Жақшадағы CH₃ бүйір тобын ұмытпа.

Ереже: Атомдардың жалпы саны формуладағы барлық индекстердің қосындысы. Әр элементке сәйкес шар жеке атомды көрсетеді.

Қолдану: C₅H₈ үшін 5+8=13 шар. Бұл есеп буын туралы; модель тізбегінің соңғы топтары бөлек берілмеген, сондықтан қосылмайды.

Қате нұсқалар: A) Бұл тек H атомдарының саны; көміртекті де модельдеу қажет.

B) Бұл тек C атомдарын санайды, сегіз H қосылуы керек.

D) Бұл C₅H₅ деп санауға сәйкес, H индексі сегіз.

E) Бұл екі артық H қосуға сәйкес; ашық қайталанатын буынның құрамы шартта C₅H₈. Ишара: Әр элементтің индексін бір рет қос.

Ереже: Қайталанатын буындардың атом саны буын санына пропорционал. Соңғы топтарды елемеу шарты осы есептің шекарасын анықтайды.

Қолдану: Бір буында сегіз H; үш буында 3×8=24 H. C шарлары 15 болғанымен, олар сутек санына кірмейді.

Қате нұсқалар: A) Бұл C мен H шарларының жалпы саны, тек сутек сұралған.

B) Бұл бір ғана буынның сутегі, үш буынға көбейту керек.

D) Бұл үш буындағы C саны, H саны емес.

E) Бұл шартта ескерілмейтін екі соңғы H-ті қосады. Ишара: Тек сұралған элементті буын санына көбейт.

Ереже: Буын саны C шарларының санын бір буындағы C санына бөлу арқылы табылады, содан кейін H саны есептеледі.

Қолдану: n(буын)=20/5=4; H шарлары=4×8=32. Жалпы 52 шардың жиырмасы көміртек екенін ажырату керек.

Қате нұсқалар: A) Бұл төрт буындағы барлық C және H саны, H саны ғана емес.

B) C мен H саны тең емес, әр бес C-ке сегіз H келеді.

C) Бұл тек екі буынға сәйкес, жиырма C төрт буын береді.

D) Бұл C:H=1:2 деп алкен формуласын қолдану; берілген буынның қатынасы 5:8. Ишара: Алдымен толық буын санын тап.

Ереже: Модельдегі түс — элементті көрсету үшін таңдалған шартты белгі. Түс келісімі элементтің нақты физикалық түсі не химиялық түрленуі емес.

Қолдану: Әр шардың элементі дұрыс жазылып, байланыстар өзгермесе, химиялық модельдің мазмұны сақталады. Тек түс бойынша оқудың келісімін жаңарту қажет.

Қате нұсқалар: A) Түс белгілеу байланыс ретіне әсер етпейді, құрылым сақталған.

B) Шартта элемент жазулары сақталған, сондықтан нақты атом түрлері өзгермейді.

C) Шардың түсін ауыстыру элемент ядросын өзгертетін процесс емес.

D) Түсті ауыстыру тізбек байланыстарын үзу емес, химиялық ыдырау берілмеген. Ишара: Шартты белгі мен нақты атомды ажырат.