М.Ганди және оның бейбіт жолмен қарсыласу идеясы

Ереже: Ахимса зорлықтан бас тартуды білдіреді. Гандидің күресінде ол әрекетсіздік емес, қарсыласқа күш қолданбай әділетсіздікке қарсы тұрудың этикалық негізі болды.

Қолдану: Ахимса күш қолданбауды моральдық талап ретінде қояды. Ганди оны әділетсіздікке қарсы белсенді әрекетпен ұштастырды: қарсыласқа зиян келтірмеу үнсіз келісу немесе саяси талаптан бас тарту дегенді білдірмейді.

Қате нұсқалар: A) Қарсы зорлық шектеусіз рұқсат етілмейді.

C) Күш қолданбау әділетсіздікпен келісу емес.

D) Барлық құралды ақтау әдіске қойылатын этикалық талапты жояды.

E) Қағиданы өз тобымен шектеу оның адамға зиян келтірмеу мазмұнын бұрмалайды. Ишара: Күш қолданбау мен әрекетсіздікті ажырат.

Ереже: Сатьяграха ақиқатқа беріктік пен күш қолданбай белсенді қарсылыққа сүйенеді. Қарсылықтың мақсаты мен тәсілі қатар бағаланады.

Қолдану: Әрекет екі белгіні біріктіреді: әділетсіздікке қарсылық бар және оның тәсілі зорлықсыз. Қорқыту мен шабуыл ахимсаға қайшы, ал қоғамдық мәселеден толық шет қалу сатьяграханың белсенді сипатын жоғалтады.

Қате нұсқалар: A) Азаматтарға зиян келтіру ахимса қағидатын бұзады.

B) Мәселеден бас тарту белсенді қарсылық емес.

D) Отбасын қорқыту қарсыласқа қысым жасау үшін зиян келтіруге сүйенеді.

E) Жасырын шабуыл күш қолданбау талабына сай емес. Ишара: Әрекет белсенді ме және зорлықсыз ба?

Ереже: Сварадж ұғымы өзін-өзі басқаруға қатысты саяси ұмтылысты білдіреді. Оны отандық өндірісті қолдайтын свадеши бағытымен шатастырмау керек.

Қолдану: Сұрақ саяси мақсатты сұрайды, сондықтан өзін-өзі басқару дұрыс.

Қате нұсқалар: A) Бұл свадешидің экономикалық бағытын сипаттайды. Сварадж саяси өзін-өзі басқаруға қатысты.

B) Бұл сындарлы бағдарламаның әлеуметтік міндеті. Маңызды болғанымен, сварадж ұранының тікелей саяси анықтамасы емес.

D) Бұл ынтымақтастықтан бас тартудың бір тәсілі. Сварадж сол тәсілдер арқылы көзделген өзін-өзі басқару мақсатын білдіреді.

E) Қауым бірлігі қозғалыстың әлеуметтік негізін күшейтті. Бірақ ұранның тікелей мағынасы билікті өздері жүзеге асыруға қатысты. Ишара: Ұран билікті кім жүзеге асыратынына қатысты.

Ереже: Свадеши отандық тауар мен өндірісті қолдауға бағытталды. Ол экономикалық таңдауды ұлттық қозғалыспен байланыстыратын тәсіл болды.

Қолдану: Шарттағы жергілікті мата мен сыртқы тауарға бойкот осы бағыттың белгісі.

Қате нұсқалар: B) Бұл да зорлықсыз күрес тәсілі, бірақ шартта атақ емес, тауар мен жергілікті өндіріс таңдалған. Нақты экономикалық бағыт — свадеши.

C) Әлеуметтік кемсітуді жою бөлек міндет. Мысалдағы әрекет тұтыну мен отандық өндіріске қатысты.

D) Қауымаралық татулық қозғалыста маңызды, бірақ тауар бойкотының тікелей нысаны емес.

E) Келіссөз саяси мәміле құралы. Шартта сатып алу таңдауы мен экономикалық бойкот берілген. Ишара: Сатып алу таңдауы қандай өндірісті қолдайды?

Ереже: Сындарлы жұмыс күнделікті қоғамдық қатынас пен шаруашылықты өзгерту арқылы қозғалыстың негізін күшейтуге бағытталды. Ол тек наразылық шараларымен шектелмейді.

Қолдану: Мата өндірісі экономикалық дербестікті, қауым бірлігі өзара сенімді, кемсітуге қарсы жұмыс қоғамдық қатысуды қолдады. Сондықтан сындарлы бағдарлама саяси азаттықтың әлеуметтік негізін күнделікті жұмыспен күшейтті; ол бір наразылық шарасымен шектелген жоқ.

Қате нұсқалар: B) Бағдарлама әскери тәртіпке емес, өндіріс пен бірлікке сүйенеді.

C) Өзгеріс енгізу институттардың бәрін өзгеріссіз сақтау емес.

D) Әлеуметтік міндеттердің қатар берілуі оларды саясаттан бөлмейді.

E) Қауымдар мен әлеуметтік топтарды біріктіру қозғалысты тарылтуды көздемейді. Ишара: Бағдарлама наразылықтан бөлек күнделікті өмірде нені өзгертеді?