Франклин Делано Рузвельт және оның «Жаңа бағыты»
36-параграф · Оқулықтың 174–175-беттері
«Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Франклин Делано Рузвельт және оның «Жаңа бағыты»» тақырыбы, 36-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «1933 жылдан бастап Ф. Рузвельттің «Жаңа бағыты» АҚШ-та мемлекет пен экономика арасындағы қатынасты қалай…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Дағдарысқа қарсы мемлекеттік реттеу мен әлеуметтік қолдауды кеңейтті
Жауап нұсқалары
- A.Экономикалық реттеуді толығымен жеке банктерге тапсырды
- B.Дағдарысқа қарсы мемлекеттік реттеу мен әлеуметтік қолдауды кеңейттідұрыс
- C.Федералдық әлеуметтік міндеттерді тек қайырымдылық ұйымдарына жүктеді
- D.Жеке кәсіпорындардың орнына тұтас мемлекеттік жоспарлы жүйе енгізді
- E.Өнеркәсіпті қалпына келтіруді тек кедендік баждарды өсірумен шектеді
Түсіндірме
Ереже: «Жаңа бағыт» нарықтық экономика сақталған жағдайда федералдық биліктің экономикалық және әлеуметтік міндеттерін кеңейтті.
Қолдану: Банк ісін реттеу, қоғамдық жұмыстар мен әлеуметтік сақтандыру бір-бірін толықтырды. Сондықтан өзгеріс мемлекеттік араласудың артуымен сипатталады.
Қате нұсқалар: A) Банктерге бақылау күшейді; реттеуді олардың өзіне толық беру кері бағыт болар еді.
C) Федералдық бағдарламалар құрылды, сондықтан жауапкершілік тек қайырымдылыққа берілген жоқ.
D) Мемлекеттік араласу барлық жеке меншікті жоюмен тең емес: жеке кәсіпкерлік сақталды.
E) Бағдарлама бір сауда шарасымен шектелмеді, банк, еңбек және әлеуметтік салаларды қамтыды. Ишара: Меншік нысанын өзгертуді нарыққа ереже енгізуден ажырат.
Дұрыс жауап: Қаржы жүйесін тұрақтандырып, салымшылардың сенімін қалпына келтіру
Жауап нұсқалары
- A.Қаржы жүйесін тұрақтандырып, салымшылардың сенімін қалпына келтірудұрыс
- B.Қаржы дағдарысын банктер арасындағы еркін бәсеке арқылы ғана шешу
- C.Банк қызметін тұрақтандыруды барлық банкті мемлекет меншігіне алумен теңестіру
- D.Несиелеуді қалпына келтірмей, салымшыларға бір реттік көмек берумен шектелу
- E.Банк қызметінің қауіпсіздігінен бұрын акционер дивидендін арттыруды көздеу
Түсіндірме
Ереже: Қаржылық дағдарыс кезінде банк бақылауы төлем мен несие жүйесінің жұмыс істеуіне қажетті сенімді нығайтуға бағытталады.
Қолдану: Салымшы банктің төлем қабілетіне күмәнданса, ақшасын алып кетуге ұмтылады; жаппай алу дағдарысты тереңдетеді. Бақылау мен банктерді қайта ашу тәртібі осы сенімді қалпына келтіруге бағытталды. Сенімді күшейту барлық банк тәуекелі біржола жойылды дегенді білдірмейді.
Қате нұсқалар: B) Бәсекені жалғыз құрал ету бақылауды күшейтудің мәнін ашпайды: мемлекет банктердің қайта жұмыс істеуіне құқықтық талаптар қойды.
C) Бақылау меншік құқығын түгел өзгерту емес; жеке банктер сақталды.
D) Банк реформасы тек жәрдемақы туралы емес: төлемдер мен несие айналымының жұмысын қалпына келтіру қажет болды.
E) Негізгі қоғамдық мақсат акционер табысы емес, салымшылар сенімі мен қаржы жүйесінің тұрақтылығы болды. Ишара: Банкке сенім жоғалса, ақша айналымына не болатынын ойла.
Дұрыс жауап: Жұмыс орындарын ашу және қоғамдық инфрақұрылымды жақсарту
Жауап нұсқалары
- A.Алтынға ақша айырбастауды қалпына келтіру және импортты тоқтату
- B.Егіс көлемін қысқарту және ауылшаруашылық бағасын қолдау
- C.Зейнетақы жасын өзгерту және банк пайызын біріздендіру
- D.Кәсіподақтарды тарату және еңбек шарттарын жою
- E.Жұмыс орындарын ашу және қоғамдық инфрақұрылымды жақсартудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қоғамдық жұмыстарда мемлекет қоғамдық маңызы бар жобаларға еңбек ақы төлейді.
Қолдану: Жұмыссыз адам табыс табады, ал жол немесе абаттандырылған аумақ қоғамға қызмет етеді. Осы екі нәтиже шартта тікелей берілген әрекеттен туындайды.
Қате нұсқалар: A) Ақша мен сыртқы сауда шаралары қоғамдық жұмыстардың көрсетілген екі нәтижесін ашпайды.
B) Бұл ауылшаруашылық ұсынысын реттеу тетігі; жол салудың сипаттамасы емес.
C) Зейнетақы мен банк пайызы жол салуға жалдаудың тікелей нәтижелері емес.
D) Ақылы жұмысқа тарту кәсіподақты жоюды немесе шарттан бас тартуды білдірмейді. Ишара: Жұмысшы не алады, қоғамда қандай нысан пайда болады?
Дұрыс жауап: Ұсынысты азайту арқылы өнім бағасы мен фермер табысын қолдау
Жауап нұсқалары
- A.Өнім көлемін арттырып, төмен бағаны көп сатумен өтеу
- B.Өндірісті сақтап, тұтынушы сұранысын азық-түлік сатып алу арқылы өсіру
- C.Өнімді көбейту үшін фермерге арзан техника несиесін беру
- D.Фермер шығынын азайту үшін ауыл еңбеккерлерінің жалақысын төмендету
- E.Ұсынысты азайту арқылы өнім бағасы мен фермер табысын қолдаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Басқа жағдайлар ұқсас болғанда артық ұсынысты шектеу бағаға түсетін төмендетуші қысымды азайтады.
Қолдану: Фермерге төлем өнімді көбейтпегені үшін берілді. Бұл оның шығынын ішінара өтеп, нарықтағы артық өнімді қысқартуға ынталандырды; барлық фермердің әл-ауқаты автоматты жақсарды деген қорытынды шықпайды.
Қате нұсқалар: A) Бұл жеке фермердің әрекеті болуы мүмкін, бірақ жалпы артық ұсынысты арттырады; қысқартуға төлем беру логикасына сәйкес емес.
B) Сұранысты қолдау басқа тетік; шарттағы төлем өндірушінің өнім көлемін азайтуына байланысты берілген.
C) Несие өндірістік мүмкіндікті ұлғайтады, ал берілген жағдайда артық өнімді қысқарту ынталандырылады.
D) Шығынды азайту мен нарықтағы ұсынысты қысқарту бірдей емес. Шарт жалақы емес, өндіріс көлеміне байланысты төлем туралы. Ишара: Бағаға артық өнімнің қысымы қалай азаяды?
- 5
Дұрыс жауап: Қарттыққа байланысты федералдық төлем жүйесінің және жұмыссыздықты қолдау тетіктерінің заңдық негізін құру
Жауап нұсқалары
- A.Әлеуметтік қолдаудың орнына тек өнеркәсіпке несие беру
- B.Зейнетақыны тек жеке қайырымдылық есебінен төлеуді міндеттеу
- C.Барлық азаматқа жасына және жұмысына қарамастан бірдей жалақы белгілеу
- D.Қарттыққа байланысты федералдық төлем жүйесінің және жұмыссыздықты қолдау тетіктерінің заңдық негізін құрудұрыс
- E.Барлық медициналық қызметті бірден тегін ететін бірыңғай жүйе енгізу
Түсіндірме
Ереже: Әлеуметтік сақтандыру табыс жоғалту қаупін заңмен белгіленген тетіктер арқылы бөлісуге бағытталады.
Қолдану: 1935 жылғы заң қарттық төлемдері мен жұмыссыздыққа қолдау көрсетудің негіздерін бекітті. Мұны барлық кейінгі әлеуметтік бағдарламалар дәл сол жылы толық енгізілді деп түсіндіруге болмайды.
Қате нұсқалар: A) Өнеркәсіптік несие әлеуметтік сақтандырудың орнына жүрмейді; заң азаматтардың әлеуметтік тәуекеліне қатысты.
B) Реформа мемлекеттік құқықтық тетікті қалыптастырды, тек ерікті қайырымдылыққа сүйенген жоқ.
C) Заң жалпыға бірдей жалақы орнатқан жоқ; жалақы мен сақтандыру төлемі бөлек ұғымдар.
E) 1935 жылғы заңды барлық медициналық қызметтің бірден тегін болуы деп сипаттау қате. Ишара: Жалақыны сақтандыру төлемінен ажырат.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- М.Ганди және оның бейбіт жолмен қарсыласу идеясы
- Мартин Лютер Кингтің ұлы арманы
- Н.Мандела – апартеидке қарсы күресуші
- Мұстафа Кемал Ататүрік – Түрік мемлекетінің негізін қалаушы
- Шарль де Голль: Франция ұлылығының жаңғыруы
- Дэн Сяопин – көрнекті қытай реформаторы
- Ли Куан Ю мен Махатхир Мохамад: «Үшінші әлемнен бірінші әлемге»
- Н.Назарбаев және модернизацияның қазақстандық моделі.
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.