Гиподинамия Сымбаттың бұзылуы және жалпақтабандылықтың себептері мен алдын алу
36-параграф · Оқулықтың 148–151-беттері
«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Гиподинамия Сымбаттың бұзылуы және жалпақтабандылықтың себептері мен алдын алу» тақырыбы, 36-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Гиподинамия ұғымына ең сәйкес сипаттама қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қозғалыс және бұлшық ет белсенділігінің жеткіліксіздігі
Жауап нұсқалары
- A.Жаттығудан кейінгі кез келген қалыпты демалыс
- B.Түнгі ұйқының өзі
- C.Барлық қозғалыстың міндетті толық тоқтауы
- D.Тек қол сүйегінің сынуы
- E.Қозғалыс және бұлшық ет белсенділігінің жеткіліксіздігідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Гиподинамия аз қозғалу мен бұлшық ет белсенділігінің төмендігіне қатысты. Қалыпты демалыс пен ұйқы ағзаға қажет, сондықтан олардың болуы өздігінен жеткіліксіз белсенділікті дәлелдемейді. Қозғалыс мөлшерін жалпы күн тәртібі мен тұрақты әрекеттерге қарап бағалаймыз. Атауды белгілі бір жарақаттың диагнозымен де теңестірмейміз.
Қолдану: Сұрақ ұғымның жалпы мағынасын сұрайды. Қозғалыс белсенділігінің жеткіліксіздігі дұрыс. Шартта толық қозғала алмау немесе қол сынуы туралы мәлімет жоқ. Аз қимылдау мен қозғалыстың мүлде болмауы бір дәрежелі құбылыс емес, сондықтан анықтаманың шегін сақтау қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Кез келген демалыс жеткіліксіз белсенділік емес. Ұйқы да өздігінен дәлел емес. Толық тоқтау ұғымды шамадан тыс тарылтады. Сыну нақты жарақат, гиподинамияның анықтамасы емес.
Қайта орындауға ишара: Аз қимылдау мен пайдалы демалыстың айырмасын сақта.
Дұрыс жауап: Иә, қаңқа бұлшық етінің энергия жұмсайтын қозғалысы да дене белсенділігі
Жауап нұсқалары
- A.Иә, қаңқа бұлшық етінің энергия жұмсайтын қозғалысы да дене белсенділігідұрыс
- B.Жоқ, тек жарыс нәтижесі бар қозғалыс есептеледі
- C.Жоқ, тек арнайы киіммен жасалған қозғалыс есептеледі
- D.Жоқ, тек спортзал ішінде қозғалу есептеледі
- E.Жоқ, күнделікті жүруде бұлшық ет жұмыс істемейді
Түсіндірме
Ереже: Дене белсенділігі қаңқа бұлшық еті өндіретін және энергия шығынын қажет ететін дене қозғалысын қамтиды. Ол спортпен ғана шектелмейді: жүру, белсенді ойындар және кейбір тұрмыстық қозғалыстар да кіреді. Пайдасын бағалауда қозғалыстың қарқыны мен ұзақтығы маңызды, бірақ орын немесе киім ұғымның негізгі шарты емес.
Қолдану: Шарт күнделікті жүруді сұрайды. Ол бұлшық ет жұмысы мен энергия шығынын қамтитындықтан, дене белсенділігіне кіреді. Мұны барлық баяу жүру кез келген ұсынылған қарқынды толық алмастырады деген қорытындыға кеңейтпейміз; сұралғаны ұғымға кіруі ғана.
Қате нұсқаларды ажырату: Жарыс нәтижесі міндетті емес. Арнайы киім де шарт емес. Спортзалмен шектеу сыртқы белсенділікті елемейді. Жүруде бұлшық ет жұмыс істемейді деу қозғалыс механизмін жоққа шығарады.
Қайта орындауға ишара: Белсенділікті оның орны емес, бұлшық ет жұмысы сипаттайды.
Дұрыс жауап: Ояу кезде ұзақ отырып экран қарау
Жауап нұсқалары
- A.Ояу кезде ұзақ отырып экран қараудұрыс
- B.Түнде ұйықтау
- C.Белсенді жылдам жүру
- D.Баспалдақпен көтерілу
- E.Қимылды ойын ойнау
Түсіндірме
Ереже: Седентарлық мінез-құлық ояу кездегі төмен энергия шығынымен сипатталады; отыру, шалқайып отыру немесе жату мысал бола алады. Ұйқы осы анықтаманың ояу күй шартына кірмейді. Дене қозғалысының басқа түрлерін энергия шығыны мен күйге қарап ажырату қажет.
Қолдану: Шарт анықтаманы толық береді. Ояу кезде экран алдында отыру екі белгіге де сәйкес: адам ояу және қозғалыс шығыны төмен. Жауап экранның барлық қолданылуы зиян дегенді білдірмейді; нақты ұзақ отырған үлгі қарастырылған. Басқа мысалдарды анықтаманың екі шартымен салыстыру керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұйқыда ояу күй жоқ. Жылдам жүру қозғалыс белсенділігі. Баспалдаққа көтерілу де энергия жұмсайтын қозғалыс. Қимылды ойын отыру емес.
Қайта орындауға ишара: Ояу күй мен төмен энергия шығыны екі шартты бірге тексер.
Дұрыс жауап: Пайдалы ықпал бар, бірақ әр адамда ауру болмайтынына абсолют кепіл жоқ
Жауап нұсқалары
- A.Белсенді адамда жүрек ауруы ешқашан болмайды
- B.Жаттығу барлық медициналық тексеруді алмастырады
- C.Пайдалы ықпал бар, бірақ әр адамда ауру болмайтынына абсолют кепіл жоқдұрыс
- D.Белсенділік басқа қауіп факторларын толық жояды
- E.Ауру анықталса бұрынғы қозғалыстың еш пайдасы болмаған
Түсіндірме
Ереже: Қауіптің азаюы ықтималдықтың төмендеуін білдіреді, міндетті нөлге түсуін емес. Тұрақты дене белсенділігі денсаулыққа пайдалы, бірақ жас, тұқымқуалау және басқа факторлар да әсер етуі мүмкін. Профилактикалық пайда мен жеке адамға абсолют кепіл екі түрлі тұжырым.
Қолдану: Сұрақ пайдалы ықпалдан қандай қорытынды шығатынын сұрайды. Қауіп азаюы бар, абсолют кепіл жоқ деген жауап дұрыс. Бір адамда ауру пайда болғаны жалпы пайдалы ықпалды жоққа шығармайды. Сонымен бірге спортпен айналысу медициналық бағалауды қажетсіз етпейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ешқашан болмайды деу ықтималдықты нөлге ауыстырады. Тексеруді алмастыру негізсіз. Барлық факторды жою абсолют. Пайда болмады деу бір оқиғадан жалпы әсерді теріске шығарады. Төрт тұжырым қауіп ұғымының шегін сақтамайды.
Қайта орындауға ишара: Қауіптің төмендеуі кепілдік емес.
Дұрыс жауап: 420 минут
Жауап нұсқалары
- A.60 минут
- B.420 минутдұрыс
- C.300 минут
- D.360 минут
- E.540 минут
Түсіндірме
Ереже: Күндік орташа уақытты аптадағы жалпы уақытқа айналдырғанда жеті күнге көбейтеміз. Ұсыным 5–17 жастағы балалар мен жасөспірімдерге қатысты және белсенділіктің қарқынын да нақтылайды. Бұл ересектерге арналған басқа минуттық норманы немесе тоғыз сағаттық үздіксіз жаттығуды автоматты қолдану емес.
Қолдану: Берілген 60 минут орташа × 7 күн = 420 минут. 420 минут жеті сағатқа тең. Есеп апта бойындағы жалпы уақытты сұрайды; барлық уақытты бір күнге жинап орындауды ұсынбайды. Қозғалысты жасқа және мүмкіндікке сай қауіпсіз түрде ұйымдастыру маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: 60 тек бір күннің орташа уақыты. 300 бес күнді ғана санайды. 360 алты күнге сәйкес. 540 тоғыз сағат, берілген жеті күндік орташаға сәйкес емес.
Қайта орындауға ишара: Аптада жеті күн бар; орташа уақытты жетіге көбейт.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы Сүйектің құрамы
- Сүйектердің байланысу типтері
- Буынның құрылысы мен қызметі
- Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу
- Тік жүруге байланысты адам қозғалуының биомеханикалық ерекшеліктері
- Көру мүшесінің құрылысы мен гигиенасы
- Есту мүшесінің құрылысы мен гигиенасы
- Есту және көру рецепторлары қызметтерінің механизмі
Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.