Есту мүшесінің құрылысы мен гигиенасы

Ереже: Құлақ қалқаны сыртқы құлаққа жатады. Оның пішіні дыбыс толқындарын жинап, сыртқы есту жолына бағыттауға қатысады. Одан кейін толқын дабыл жарғағына жетіп, механикалық тербеліс пайда болады. Дыбыстың ауадағы таралуын, сүйек арқылы берілуін және жүйкелік сигнал түрінде өтуін бір әрекетке теңестіруге болмайды.

Қолдану: Шарт сырттан келген дыбысты жинайтын құрылымды сұрайды. Құлақ қалқаны дұрыс. Қалған құрылымдар естуге немесе тепе-теңдікке қатысқанымен, олардың орны мен рөлі басқа. Құлақ жүйесінің әр бөлігін дыбыстың қай сатысында жұмыс істейтіні арқылы салыстырамыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Ұлу ішкі құлақта сигнал түрленуіне қатысады. Үзеңгі ортаңғы құлақ сүйекшесі. Есту жүйкесі сигнал өткізеді. Жартылай шеңберлі өзектер бас айналуын сезеді.

Қайта орындауға ишара: Сырттан көрінетін жинаушы бөлікті ішкі түрлендіргіштен ажырат.

Ереже: Дабыл жарғағы сыртқы есту жолының соңында орналасқан жұқа жарғақ. Ауадағы дыбыс толқындары оны тербетеді. Оның тербелісі ортаңғы құлақтағы сүйекшелер тізбегіне беріледі. Бұл сатыда механикалық қозғалыс сақталады, ал электрлік сигналға айналу ішкі құлақтағы сезімтал жасушаларға байланысты кейінгі саты болып табылады.

Қолдану: Шарт сыртқы жолдан сүйекшелерге өтетін механикалық байланысты сипаттайды. Дабыл жарғағы дұрыс. Жүйке арқылы таралатын сигналды немесе тепе-теңдік өзектерін осы бастапқы тербеліс қабылдаушымен алмастырмаймыз. Орналасу реті де жауапты анықтауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: Есту жүйкесі ауа толқынын сүйекшелерге бермейді. Түкті жасушалар ұлудың ішінде. Жартылай шеңберлі өзектер тепе-теңдікке қатысты. Есту түтігі қысымды реттеуге қатысады.

Қайта орындауға ишара: Ауа толқыны алдымен жарғақты, содан кейін сүйекшелерді қозғайды.

Ереже: Ортаңғы құлақта балғашық, төсше және үзеңгі орналасады. Дабыл жарғағының тербелісі балғашыққа, одан төсшеге, одан үзеңгіге беріледі. Үзеңгі ішкі құлақ сұйықтығына қозғалыс беруге қатысады. Тізбектегі құрылымдардың барлығын атау жеткіліксіз; олардың механикалық байланыс реті де сақталуы керек.

Қолдану: Сұрақ дыбыс берілуінің бағытына сай үш сүйекшенің ретін сұрайды. Балғашықтан басталып, төсше арқылы үзеңгіге жететін тізбек дұрыс. Үш атау барлық нұсқада бар болғандықтан, таңдау санына емес, ретке сүйеніп жасалады.

Қате нұсқаларды ажырату: Үзеңгіден бастау тізбекті кері не қате береді. Төсшеден басталатын екі нұсқа да алғашқы сүйекшені ауыстырады. Балғашықтан кейін үзеңгіні қою ортадағы төсшенің ретін бұзады.

Қайта орындауға ишара: Жарғаққа жақын сүйекшеден ішкі құлаққа жақын сүйекшеге қарай жүр.

Ереже: Есту сүйекшелері ортаңғы құлақтағы механикалық берілу жүйесіне жатады. Олар дабыл жарғағынан келген тербелісті ішкі құлаққа жеткізіп, сұйық ортадағы қозғалыстың пайда болуына қатысады. Есту бір ғана сүйектің қызметі емес: ауа толқыны, механикалық берілу, рецепторлық түрлену және мидың өңдеуі бірізді жұмыс істейді.

Қолдану: Шарт сүйекшелерге тән қызметті сұрайды. Механикалық тербелісті жеткізу дұрыс. Дыбыстың мағынасын тану мидың өңдеуіне қатысты болғандықтан, сүйекшелердің рөлін сол соңғы нәтижемен теңестіру дәл емес. Олардың негізгі орны ортаңғы құлақ екенін ескереміз.

Қате нұсқаларды ажырату: Жинау құлақ қалқанына тән. Мағынаны өңдеу миға қатысты. Бас бұрылуын сезу вестибулярлық құрылымдардың рөлі. Жұтқыншақпен байланыс есту түтігі арқылы болады.

Қайта орындауға ишара: Сүйекшелер тербеліс өткізеді; жүйке сигналын ми өңдейді.

Ереже: Ұлу ішкі құлақтың естуге қатысты бөлігі. Сұйықтық пен мембраналар қозғалысы түкті жасушалардың ұсақ өсінділерін иіп, механикалық әсердің электрлік сигналға айналуына мүмкіндік береді. Жасушалардың орналасуы мен маманданған құрылымы маңызды. Құлақтағы кез келген жасуша дыбысты дәл осы тәсілмен жүйкелік сигналға айналдырмайды.

Қолдану: Шарт ұлудағы механикалық әсерді сезетін маманданған жасушаларды сұрайды. Түкті сезімтал жасушалар дұрыс. Басқа нұсқалар құлақ аймағында кездесетін шынайы ұлпаларға қатысты, бірақ олардың негізгі қызметі есту рецепторының түрлендіру қызметімен сәйкес келмейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Түтік эпителийі ұлу рецепторы емес. Шеміршек қалқанға тірек береді. Сүйек жасушалары сүйек ұлпасын сақтайды. Тері жасушалары сыртқы жабындыға жатады.

Қайта орындауға ишара: Қай жасуша ұлудың ішінде механикалық әсерді сигналға түрлендіреді?