Тік жүруге байланысты адам қозғалуының биомеханикалық ерекшеліктері

Ереже: Адам сүтқоректілер ішіндегі приматтар тобына жатады. Сүтқоректі және примат атаулары бірін-бірі жоққа шығармайтын әртүрлі деңгейдегі жіктеу. Адам мен басқа приматтардың қаңқасын салыстыру ортақ белгілер мен ерекше бейімделулерді ажыратуға мүмкіндік береді. Жүру тәсілі жалғыз өзі бүкіл топтың анықтамасын алмастырмайды.

Қолдану: Сұрақ салыстырудағы дұрыс жіктеуді сұрайды. Адам примат деген жауап дұрыс. Сондықтан «адам және приматтар» дегенді адам осы топтан тыс деген мағынада қабылдауға болмайды; дәлірек салыстыру адам мен басқа приматтар арасында жүргізіледі. Бұл қазіргі шимпанзе адамның тікелей арғы тегі дегенді де білдірмейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Сүтқоректі болу примат болуға қарсы емес. Тек шимпанземен шектеу топты тарылтады. Сүйектердің болуы приматтарды жоққа шығармайды. Төртаяқтылық топтың жалғыз анықтамасы емес.

Қайта орындауға ишара: Жалпы топ пен оның ішкі тобын бір-біріне қарсы қойма.

Ереже: Кейбір адамнан басқа приматтар уақытша қосаяқты қозғала алады. Адамның қаңқасы тұрақты тік жүріске және ұзақ қашықтықтағы қосаяқты қозғалысқа бейімделген. Бір әрекеттің орындалуы оның жиілігі мен бүкіл тірек-қимыл жүйесінің бейімделуін толық анықтамайды. Сондықтан қабілет пен үйреншікті қозғалыс режимін ажыратамыз.

Қолдану: Шарт шимпанзенің кейде екі аяқпен жүретінін береді. Дұрыс жауап осы деректі жоққа шығармай, тұрақты адамдық бейімделумен тең емес екенін түсіндіреді. Бір ғана қозғалыстан бүкіл қаңқаның пішіні, бұлшық ет жұмысы және ұзақ жүруге төзімділігі бірдей деген қорытынды шығарылмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Ешқашан жүрмейді деу шартқа қарсы. Бір реттен толық бірдейлік шығару артық. Қол сүйегінің саны жалғыз себеп емес. Барлық белгі бірдей деу нақты салыстырмалы айырмаларды жояды.

Қайта орындауға ишара: Қабілет, жиілік және құрылымдық бейімделу үш бөлек белгі.

Ереже: Бассүйек негізіндегі омыртқамен байланысу орны бастың дене осіне қатысты орналасуын анықтауға қатысады. Адамдағы төменгі, ортаға жақын байланыс тік қалыпта басты теңгеруге қолайлы. Бұл мойын бұлшық еттері қажетсіз дегенді білдірмейді; олар қалып пен қозғалысты басқаруды жалғастырады.

Қолдану: Сұрақ тік қалыпта басты тірек осіне теңгеруге сәйкес байланыстың орнын сұрайды. Төменгі, ортаға жақын орын дұрыс. Ол бас пен омыртқа осінің байланысын түсіндіреді; шүйде сүйегі артқа көшеді деген жалпы сөйлем осы нақты анатомиялық орынды алмастырмайды. Мойын бұлшық еттері қалып пен қозғалысқа қатысуын жалғастырады.

Қате нұсқаларды ажырату: Ең артқы шекара тірек осіне қатысты басқа орналасуды береді. Ең алдыңғы шекара ортаға жақын орынды алдыңғы шетпен шатастырады. Тек сол немесе тек оң шетке бекіту бір бүйірлік орын болып, шарттағы ортаға жақын тіректі көрсетпейді. Салыстырмалы алдыңғы орын мен ең алдыңғы шекараны теңестіруге болмайды.

Қайта орындауға ишара: Бастың тірек осіне қатысты орналасуын ойла.

Ереже: Омыртқа жотасының қалыпты иілімдері дененің тік қалпы мен жүктеме қабылдауына қатысады. Жүру кезіндегі соққы әсерін жұмсарту бір ғана құрылымнан шықпайды: буындар, бұлшық еттер және табан да қатысады. Қалыпты иілімді патологиялық қисаюмен автоматты теңестірмеу қажет.

Қолдану: Сұрақ қалыпты иілімнің механикалық рөлін сұрайды. Жүктемені қабылдау және соққыны жұмсарту дұрыс. Бұл бүкіл дененің амортизациясы тек омыртқаға тәуелді дегенді білдірмейді. Қалыпты S тәрізді бойлық иілім мен бүйірлік сколиоз бөлек ұғымдар болып қалады.

Қате нұсқаларды ажырату: Толық жою амортизацияны шексіз кепілге айналдырады. Түзу таяққа біріктіру қалыпты иілімді жоққа шығарады. Аяққа салмақ жеткізу қажеттілігі сақталады. Бұлшық ет пен буынды алмастыру бірлескен механикалық жүйені елемейді. Иілім ықпалы басқа құрылымдардың қызметін толық жоймайды.

Қайта орындауға ишара: Қалыпты иілім мен аурулық бүйірлік қисаюды ажырат.

Ереже: Дене салмағын тік қалыпта ұстап, аяқтарға жеткізуге жота, жамбас және төменгі аяқ-қолдардың тірек жүйесі қатысады. Жамбас тұлға мен аяқтар арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Бұл жүйеде бұлшық ет пен байламдар да тұрақтылық береді; сүйектер тізбегі олардың қатысуын жоққа шығармайды.

Қолдану: Шарт тік тұрған адамның тұлғадан аяқтарға жүктеме берілуін сұрайды. Жота — жамбас — аяқтар тізбегі дұрыс. Басқа тізбектерде әртүрлі аймақтардың атаулары болғанымен, олар қалыпты бойлық жүктеме жолын біріктірмейді. Сүйек атауының таныстығы емес, анатомиялық байланысы шешуші.

Қате нұсқаларды ажырату: Бассүйек-жауырын-қол аяққа өтетін негізгі жол емес. Төс-бұғана-саусақ қол аймағына қатысты. Жақ-білезік-табанда мұндай тікелей тізбек жоқ. Қабырға-кәрі жілік-тізе де өзара сәйкес емес.

Қайта орындауға ишара: Тұлға мен аяқтарды байланыстыратын белдеуді анықта.