Есту және көру рецепторлары қызметтерінің механизмі

Ереже: Таяқшалар мен құтышалар торлы қабықта орналасқан жарыққа сезімтал жасушалар. Олар жарық әсерін электрлік өзгерістерге айналдырады. Көруде оптикалық орталар мен рецепторлық жасушалардың рөлін ажырату қажет: мөлдір құрылым жарықты өткізсе немесе сындырса да, ол міндетті түрде фоторецептор жасушасы емес. Есту құрылымдары басқа тітіркендіргішке жауап береді.

Қолдану: Сұрақ торлы қабықтағы екі негізгі фоторецепторды сұрайды. Таяқшалар мен құтышалар дұрыс. Шарт орналасу мен қызметті қатар береді. Басқа нұсқалардағы көз не құлақ бөліктерінің сезім жүйесіне қатысуы оларды торлы қабық рецепторларына айналдырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Балғашық пен төсше сүйекшелер. Нұрлы қабық пен көзбұршақ рецепторлық жұп емес. Өзек пен түтік құлаққа жатады. Жол мен жарғақ дыбыстың механикалық берілуіне қатысады.

Қайта орындауға ишара: Жарық қабылдайтын жасушаларды жарықты өткізетін бөліктерден ажырат.

Ереже: Таяқшалар төмен жарық деңгейінде сезімтал болып, күңгірт ортадағы көруге маңызды үлес қосады. Құтышалар жеткілікті жарықта түс пен ұсақ бөлшектерді ажыратуға жақсы бейімделген. Бұл екі жүйенің қызметі салыстырмалы мамандануды білдіреді. Таяқшалардың рөлін ешбір жарық жоқ жерде міндетті көруге мүмкіндік береді деп түсіндіруге болмайды.

Қолдану: Шарт жарығы аз, бірақ жарық мүлде жоқ емес ортаны береді. Таяқшалар дұрыс. Мұнда нақты түсті немесе өте ұсақ жазуды анық көру емес, жалпы пішінді байқау сұралған. Жарық жағдайын өзгерткенде рецепторлық жүйелердің салыстырмалы үлесі де өзгереді.

Қате нұсқаларды ажырату: Құтышалар жарықта түс пен айқындыққа маңызды. Ирис пигменті көру рецепторы емес. Есту рецепторлары механикалық әсерге жауап береді. Түтік жасушалары жарық қабылдамайды.

Қайта орындауға ишара: Күңгірт жарықтағы сезімталдықты түс ажыратудан бөлек қара.

Ереже: Құтышалар адамда түсті көруге қатысады. Олардың әртүрлі түрлері жарықтың толқын ұзындығына әртүрлі сезімтал болып, жүйкелік өңдеумен бірге түс ажыратуды қамтамасыз етеді. Таяқшалар күңгірт жарықта сезімтал, бірақ негізгі түсті ажырату жүйесі емес. Жарықтың оптикалық өтуі мен оның рецепторлар арқылы кодталуы бірге қажет.

Қолдану: Сұрақ жеткілікті жарықта гүл түсін ажыратуға тікелей қатысатын рецепторларды сұрайды. Құтышалар дұрыс. Гүлден келетін жарық көзге түскенімен, түс туралы ақпаратты қабылдау үшін маманданған рецепторлық жауап қажет. Құлақ бөліктері осы жарық ақпаратын алмастырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Таяқшаларды жалғыз түс жүйесі деу мамандануын шатастырады. Жарғақ дыбысқа тербеледі. Есту жүйкесі есту сигналын өткізеді. Қалқан дыбыс жинайды.

Қайта орындауға ишара: Түсті көру мен күңгірт жарықта пішінді көрудің негізгі жүйелері бөлек.

Ереже: Торлы қабықтағы сары дақ орталық көруге маңызды. Оның орталық шұңқыры фовеада құтышалар тығыз орналасып, ұсақ бөлшектерді ажыратуға мүмкіндік береді. Фовеаның орталық бөлігіндегі таяқшасыз аймақты бүкіл сары дақта ешбір таяқша жоқ деген абсолютке айналдырмаймыз. Аймақтың шекарасы мен жасушалар таралуы маңызды.

Қолдану: Шарт орталық қарау, жоғары айқындық және құтышалардың тығыздығын біріктіреді. Фовеа дұрыс. Көру жүйкесі шығатын диск те торлы қабықта, бірақ онда фотосезімтал рецепторлар жоқ. Сондықтан екі орталыққа жақын анатомиялық орынды қызметіне қарай ажырату қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: Диск соқыр даққа қатысты. Жарғақ пен есту жолы құлақ бөліктері. Мөлдір емес ақ қабық сұралған орталық рецепторлық аймақ емес.

Қайта орындауға ишара: Ұсақ бөлшекке арналған құтышалар тығыз аймақты соқыр дақпен шатастырма.

Ереже: Көру жүйкесінің талшықтары торлы қабықтан шығатын дискте таяқша және құтыша рецепторлары болмайды. Сол аймаққа түскен жарық қалыпты фоторецепторлық жолмен қабылданбайды. Бұл физиологиялық соқыр дақ деп аталады. Оны барлық көздің көру қабілеті жойылғанын білдіретін ауру атауы ретінде түсіндіру дұрыс емес.

Қолдану: Шарт дисктің жергілікті ерекшелігін сұрайды. Фоторецепторлардың болмауы дұрыс. Жауап қарашық тесігін немесе линзаның фокусын емес, торлы қабықтағы белгілі аймақтың жасушалық құрамын түсіндіреді. Қалыпты көру жүйкесінің шығатын орны мен жоғары айқындықты фовеа екі бөлек орын.

Қате нұсқаларды ажырату: Құтыша тығыздығы фовеада жоғары. Екі фокус осы құбылыстың себебі емес. Қарашық ирис ортасында. Ұлу сұйықтығы құлаққа жатады.

Қайта орындауға ишара: Соқыр дақтағы рецепторлардың бар-жоғын тексер.