Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінБиология · 8-сынып · 15 сұрақ

Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

35-параграф · Оқулықтың 143–147-беттері

«Биология» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу» тақырыбы, 35-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Адам ағзасындағы бұлшық ет ұлпасының негізгі үш түрі қай нұсқада берілген?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Қаңқа, бірыңғай салалы және жүрек бұлшық еті

    Жауап нұсқалары

    1. A.Қаңқа, бірыңғай салалы және жүрек бұлшық етідұрыс
    2. B.Қаңқа, сіңір және байлам
    3. C.Бірыңғай салалы, сүйек және шеміршек
    4. D.Жүрек, қан және эпителий
    5. E.Қаңқа, жүйке және жүрек

    Түсіндірме

    Ереже: Адамда бұлшық ет ұлпасының үш негізгі түрі ажыратылады: қаңқа, бірыңғай салалы және жүрек бұлшық еті. Қаңқа мен жүрек ұлпасы көлденең жолақты, ал бірыңғай салалыда мұндай жолақ жоқ. Талшықты сіңір мен байлам бұлшық еттің жеке түрлері емес, дәнекер ұлпалық құрылымдар.

    Қолдану: Сұрақ үш бұлшық ет түрі ғана берілген жиынтықты сұрайды. Қаңқа, бірыңғай салалы және жүрек ұлпасы дұрыс. Тірек-қимыл жүйесінде бірге кездесетін құрылымдарды бір ұлпалық топқа автоматты енгізуге болмайды. Әр нұсқадағы үш атаудың бәрін тексеру қажет.

    Қате нұсқаларды ажырату: Сіңір мен байлам дәнекер ұлпа. Сүйек пен шеміршек бұлшық ет емес. Қан мен эпителий басқа ұлпалар. Жүйке де бұлшық ет түрін алмастырмайды. Аралас жиынтықта бір-екі дұрыс атау болғаны жеткіліксіз.

    Қайта орындауға ишара: Үш атаудың әрқайсысы бұлшық ет ұлпасы болуы керек.

  2. Дұрыс жауап: Бірыңғай салалы бұлшық ет

    Жауап нұсқалары

    1. A.Қаңқа бұлшық еті
    2. B.Жүрек бұлшық еті
    3. C.Сіңірдің дәнекер ұлпасы
    4. D.Жүйке ұлпасы
    5. E.Бірыңғай салалы бұлшық етдұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Бірыңғай салалы бұлшық ет көптеген қуыс ішкі мүшелер қабырғасында болады. Жасушалары әдетте ұршық тәрізді және көлденең жолақсыз. Оның қызметі тікелей саналы бұйрықпен қаңқа бұлшық еті сияқты басқарылмайды. Орналасуы, жасуша пішіні және жолақ белгісі бірге ұлпаны ажыратуға көмектеседі.

    Қолдану: Шарт ас қорыту жолын, еріксіз жұмыс пен жолақсыз ұршық пішінін бірге береді. Бірыңғай салалы ұлпа осы белгілерге сәйкес. Бір ғана еріксіз жұмыс белгісінен жүрек ұлпасын таңдауға болмайды: орналасу мен микроскопиялық құрылым да сәйкес болуы керек.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қаңқа ұлпасы жолақты. Жүрек ұлпасы да жолақты және миокардта орналасады. Сіңір негізгі жиырылғыш ұлпа емес. Жүйке ұлпасы сигнал өткізеді, бұл сипаттағы жиырылғыш қабат емес.

    Қайта орындауға ишара: Орны, жолақ белгісі және пішіні үшеуін бірге тексер.

  3. Дұрыс жауап: Жүрек бұлшық еті

    Жауап нұсқалары

    1. A.Қаңқа бұлшық еті
    2. B.Жүрек бұлшық етідұрыс
    3. C.Бірыңғай салалы бұлшық ет
    4. D.Сіңір ұлпасы
    5. E.Шеміршек ұлпасы

    Түсіндірме

    Ереже: Жүрек бұлшық еті миокардтың негізгі жиырылғыш ұлпасы. Ол көлденең жолақты болғанымен, қаңқа бұлшық еті сияқты саналы түрде басқарылмайды. Жолақтың болуы тек қаңқаға тән белгі емес. Жүректің өзінің ырғақ түзуші жүйесі бар, ал жүйкелік және басқа реттеуші ықпалдар жұмысын өзгертеді.

    Қолдану: Шарт миокардты және еріксіз ырғақты жиырылуды нақтылайды. Жүрек ұлпасы дұрыс. Қаңқа ұлпасын тек жолақты екеніне қарап таңдау қалған белгілерді елемейді. Бірыңғай салалы да еріксіз болуы мүмкін, бірақ берілген жолақ пен миокард орнына сәйкес емес.

    Қате нұсқаларды ажырату: Қаңқа ұлпасы осы миокард ұлпасы емес. Бірыңғай салалыда көлденең жолақ жоқ. Сіңір күш жеткізеді. Шеміршек негізгі ырғақты жиырылғыш ұлпа емес.

    Қайта орындауға ишара: Жолақ белгісі қаңқа мен жүрекке ортақ болуы мүмкін.

  4. Дұрыс жауап: Ол ұзынша, әдетте көп ядролы бір бұлшық ет жасушасы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Ол міндетті түрде жеке сіңір шоғыры
    2. B.Ол ұзынша, әдетте көп ядролы бір бұлшық ет жасушасыдұрыс
    3. C.Ол тек бір жасушааралық минералды тақташа
    4. D.Ол буын сұйықтығындағы бос ақуыз
    5. E.Ол бірнеше дайын бұлшық ет мүшесінің жиынтығы

    Түсіндірме

    Ереже: Қаңқа бұлшық етінің талшығы бір ұзынша жасуша болып табылады және әдетте көп ядролы болады. Талшықтар шоғырларға, шоғырлар тұтас бұлшық етке ұйымдасады. Бір талшық, бір шоғыр және тұтас мүше үш түрлі ұйымдасу деңгейі, сондықтан олардың атауларын теңестіруге болмайды.

    Қолдану: Сұрақ бір талшықтың табиғатын сұрайды. Бір бұлшық ет жасушасы деген жауап дұрыс. Оның ұзындығы немесе көп ядролылығы оны автоматты бірнеше мүше етпейді. Сүйек матриксінің тақташасы немесе сұйықтағы ақуыз да жасушалық талшықтың анықтамасын алмастырмайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Сіңір шоғыры басқа дәнекер құрылым. Минералды тақташа сүйекке қатысты. Бос ақуыз толық жасуша емес. Бірнеше мүшенің жиынтығы ұйымдасу деңгейін асырады. Талшық пен шоғырды бөлек анықтау қажет.

    Қайта орындауға ишара: Талшық — жасуша; шоғыр бірнеше талшықтан тұрады.

  5. Дұрыс жауап: Бұлшық ет мүшесі бірнеше ұлпа мен құрылымның бірлескен жүйесі

    Жауап нұсқалары

    1. A.Бұлшық ет мүшесі бірнеше ұлпа мен құрылымның бірлескен жүйесідұрыс
    2. B.Тұтас бұлшық етте тек жиырылғыш жасушалар ғана болады
    3. C.Қан тамыры мен жүйке бұлшық еттің жұмысына қатыспайды
    4. D.Дәнекер қабық барлық талшықты өлі етеді
    5. E.Сіңір бұлшық еттің барлық жасушасын алмастырады

    Түсіндірме

    Ереже: Тұтас бұлшық ет мүше ретінде тек бұлшық ет ұлпасынан тұрмайды. Дәнекер құрылымдар тірек пен күш берілуіне, тамырлар қамтамасыз етуге, жүйкелер реттеуге қатысады. Бір мүшенің негізгі ұлпасы болуы басқа қажетті құрылымдар жоқ дегенді білдірмейді. Жұмыс осы бөліктердің ұйымдасқан әрекетіне сүйенеді.

    Қолдану: Шарт бірнеше құрылымды нақты атайды. Сондықтан бірлескен жүйе деген қорытынды дұрыс. Талшықтың негізгі жиырылғыш қызметін мойындау қан мен жүйкенің рөлін жоққа шығармайды. Мүше деңгейі мен бір ғана ұлпа деңгейін ажырату сұралған қорытындыны анықтайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Тек жасушалар деу берілген қабық пен тамырды елемейді. Тамыр-жүйке қатыссыз деу қамтамасыз ету мен басқаруды жоққа шығарады. Қабық өлі етеді деу тірек қызметін бұрмалайды. Сіңір барлық жасушаны алмастырмайды.

    Қайта орындауға ишара: Бір мүшеде негізгі ұлпамен бірге қызметке көмектесетін басқа ұлпалар болады.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (60 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Биология» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.