Қозғалыстың салыстырмалылығы

Ереже: Механикалық қозғалыс дененің кеңістіктегі орнының уақыт бойынша басқа таңдалған денеге қатысты өзгеруін білдіреді. Сипаттама үшін қай денемен салыстыру жүргізілгені маңызды болады.

Қолдану: Шарт жалпы анықтаманы сұрайды. Сондықтан температура, түс немесе құрам өзгерісін емес, уақыт өткенде салыстырмалы орынның өзгеруін таңдаймыз; дене қозғалғанда оның түсі міндетті түрде өзгермейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Жылулық, химиялық немесе агрегаттық өзгерістер басқа үдерістерді сипаттайды. Олармен бірге қозғалыс жүруі мүмкін, бірақ қозғалыстың анықтамасын алмастырмайды. «Дене қозғалады» деген тұжырымды толық түсіну үшін санақ денесін атау қажет, өйткені бір дене әртүрлі нысандарға қатысты әртүрлі сипатталуы мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Дененің қандай қасиеті емес, қай шама уақыт бойынша және неге қатысты өзгеретінін ізде.

Ереже: Дененің орнын сипаттауда басқа белгілі нысан салыстыру негізі ретінде алынады. Мұндай санақ денесіне қатысты бағыт пен арақашықтық беріліп, ізделетін орын нақтыланады.

Қолдану: Шартта доптың орны үстелге қатысты айтылған. Сондықтан үстел бұл сипаттамада орынның бастапқы салыстыру нысаны болып тұр; оның допқа күш түсіруі немесе өлшеу аспабы болуы талап етілмейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Санақ денесін міндетті түрде қозғаушы немесе тоқтатушы күш көзі деп қабылдау қате. Орын сипаттамасы массаны, температураны немесе уақытты өлшеумен бірдей емес. Үстелдің тұрмыстық қызметінен бұрын сөйлемдегі салыстырмалы рөлін анықтау қажет, себебі бір нысан әр тапсырмада әртүрлі рөлде қолданылуы мүмкін.

Қайта орындауға ишара: Бағыт пен арақашықтық қай нысаннан бастап көрсетілгенін тап.

Ереже: Қозғалыс пен тыныштық таңдалған санақ денесіне қатысты анықталады. Егер дененің сол нысанға қатысты орны уақыт ішінде өзгермесе, осы салыстыруда тыныштық деп сипатталады.

Қолдану: Шартта жолаушы орындықта қозғалмай отыр, ал санақ денесі дәл сол орындық. Пойыздың жерге қатысты жүруі жолаушының орындыққа қатысты орнын өзгертпейді, сондықтан екі салыстыруды араластырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: Жолаушыны пойызбен бірге алға қозғалады деп сипаттау жерге қатысты дұрыс болуы мүмкін, бірақ сұрақ орындыққа қатысты қойылған. Алға, артқа, жоғары немесе төмен алыстау берілген шартқа қайшы. Тыныштық сөзін барлық санақ денесіне бірдей абсолютті күй деп қабылдау қате.

Қайта орындауға ишара: Сұрақта жолаушының орны нақты қай денемен салыстырылып тұрғанын белгіле.

Ереже: Дененің таңдалған нысанға қатысты орны уақыт бойынша өзгерсе, ол сол нысанға қатысты қозғалыста болады. Қозғалысты бағалау адамның өз денесін орындықта қозғауына ғана байланысты емес.

Қолдану: Жолаушы орындыққа қатысты қозғалмайды, бірақ пойызбен бірге жол белгісіне қатысты орын ауыстырады. Пойыздың бағыты шығыс деп берілген, сондықтан жолаушының сол белгіге қатысты қозғалыс бағыты да шығыс болады.

Қате нұсқаларды ажырату: Орындыққа қатысты тыныштықты жердегі белгіге қатысты тыныштықпен теңестіру қате. Батыс, солтүстік және оңтүстік бағыттар шарттағы пойыз бағытына сәйкес емес. Қозғалысты сипаттағанда санақ денесі міндетті ескеріледі; бір дененің әртүрлі санаққа қатысты күйі өзгеше болуы мүмкін. Жолаушының орындықтан тұруы оның жерге қатысты қозғалуына қажет емес.

Қайта орындауға ишара: Пойыз өткенге дейін және өткеннен кейін жолаушының белгіге қатысты орны бірдей ме — соны салыстыр.

Ереже: Бір дененің қозғалысы әртүрлі санақ денесіне қатысты әртүрлі сипатталуы мүмкін. Бұл қарама-қайшылық емес, себебі салыстыру негіздері бірдей емес: ұшақ креслосы жермен бірге тыныш тұрған нысан емес.

Қолдану: Шартта адам креслоға қатысты орнын өзгертпейді, ал ұшақ жердің үстімен ұшады. Сондықтан жердегі нысандарға қатысты адамның орны өзгеріп отырады, екі сипаттаманы қатар дұрыс қолдануға болады.

Қате нұсқаларды ажырату: Жолаушы креслода қозғалмай отырғандықтан, оған қатысты жылдамдығы нөл. Ұшақ жерге қатысты ұшып келеді, сондықтан жолаушының жерге қатысты орны өзгереді. Екі санақтағы жылдамдықты міндетті бірдей деп қабылдау қате. Санақ денесін ауыстырғанда сипаттама өзгеруі мүмкін; бұл қозғалыс өлшенбейді деген сөз емес. Әр жауаптың екі бөлігін де шартпен салыстыру қажет.

Қайта орындауға ишара: Адамның креслоға дейінгі арақашықтығын және жердегі тұрақты нысанға қатысты орнын бөлек бақыла.